mały|300px|Ambasada Krajów Skandynawskich w Berlinie, NiemcyNordic Embassies Berlin: Architecture Information, http://www.e-architect.co.uk/berlin/scandinavian_embassies.htm. mały|300px|Miedziana fasada biblioteki publicznej w Oak ParkOak Park Public Library Main Branch; https://web.archive.org/web/20120119074453/http://oakpark.patch.com/listings/oak-park-public-library-main-branch., w Stanach Zjednoczonych mały|300px|Miedziany dach Muzeum Jurajskiego w Asturii (MUJA) w Hiszpanii, którego trzy sferyczne kopuły mają przypominać stopę dinozauraMUJA: Museo del Jurásico de Asturias; Frame and Form, 28/09/09; http://www.frameandform.com/2009/09/28/muja-museo-del-jurasico-de-asturias/.
Miedź zasłużyła sobie na miano ważnego materiału stosowanego w architekturze, budownictwie i architekturze wnętrzKireta Jr., Andy (2009). The copper advantage, Metal Architecture, June 2009; www.metalarchitecture.com.. Począwszy od katedr po zamki, od domów mieszkalnych po biura, z miedzi wytwarza się bardzo wiele różnych elementów architektonicznych, takich jak dachy, opierzenia, rynny, rury spustowe, kopuły, iglice, sklepienia, oblicówki czy dylatacje konstrukcyjne.
Bogatą historię stosowania miedzi w architekturze zawdzięczamy jej trwałości, odporności na korozję, znakomitemu wyglądowi i podatności na formowanie złożonych kształtówAustin, Jim (2006). Copper: The peacock of metals, Metal Roofing, April-May 2006; www.metalroofingmag.com.. Od wieków rzemieślnicy i projektanci czerpali wymierne korzyści z tych atrybutów, tworząc konstrukcje nie tylko spełniające wygórowane wymagania estetyczne, lecz także wyjątkowo trwałeSeale, Wayne (2007). The role of copper, brass, and bronze in architecture and design; Metal Architecture, May 2007..
Na przestrzeni ostatniego ćwierćwiecza miedź zaczęto stosować w budownictwie w znacznie szerszym zakresie, w nowych stylach, nowych gamach kolorystycznych czy wreszcie w elementach o zróżnicowanych kształtach i fakturachThe Guide to Copper in Architecture; European Copper in Architecture Campaign; https://web.archive.org/web/20160303212821/http://copperconcept.org/sites/default/files/attachment/2011/pubpdf145.pdf.. Ściany pokryte okładzinami miedzianymi można powszechnie spotkać zarówno na zewnątrz, jak i wewnątrz budynków.
W swojej twórczości na miedzi polegali także najsłynniejsi nowocześni architekci, by przypomnieć choćby Franka Lloyda Wrighta, w którego wszystkich projektach architektonicznych można znaleźć elementy miedziane, Michaela Gravesa, zdobywcę nagrody AIA Gold Medal, który zaprojektował ponad 350 budynków na całym świecie, Renzo Piano, autora projektu okładziny z miedzi wstępnie patynowanej dla miejskiego muzeum nauki NEMO w AmsterdamieMetal Sight: The source for metal cladding in architecture; http://www.metalsight.com/projects/metropolis/., Malcolma Holzmana, którego gonty z patynowanej miedzi uczyniły z gmachu WCCO Television Communications Center prawdziwą wizytówkę MinneapolisMalcolm Holzman on Design Inspiration, Buildings, April 27, 2009; http://www.buildings.com/tabid/3334/ArticleID/8322/Default.aspx., czy wreszcie Marianne Dahlbäck i Görana Månssona, projektantów gmachu Muzeum Vasa, który wyróżnia się na horyzoncie Sztokholmu dzięki okładzinie miedzianej o powierzchni 12 tysięcy metrów kwadratowychVasa Museet; http://www.vasamuseet.se/en/About/The-history-of-the-museum/.. Olbrzymia miedziana rzeźba ryby według projektu architekta Franka O. Gehry’ego, zdobiąca dach gmachu Vila Olimpica w Barcelonie, jest z kolei przykładem wykorzystania miedzi w celach typowo zdobniczychFish sculpture at Vila Olimpica; Frank Gehry Architect; http://pastexhibitions.guggenheim.org/gehry/fish_sculpt_11.html.MIMOA online architecture guide of Europe; https://web.archive.org/web/20190410004625/https://www.mimoa.eu/projects/Spain/Barcelona/Fish/.Goto, Shihoko (2012). Copper in architecture, Business Insider, as published in Resource Investing News, March 14, 2012; http://www.businessinsider.com/copper-in-architecture-2012-3..
Miedź najbardziej znana jest ze swego charakterystycznego wyglądu, dzięki gamie barw zaczynającej się od jasnego metalicznego koloru, przez opalizujący brąz i niemal czerń po zielonkawą śniedź, czyli patynę. Na określenie barw brązowawych architekci dysponują terminami takimi jak rudobrunatna, czekoladowa, śliwkowa, mahoniowa czy hebanowaThe glory of copper; Metal Roofing Magazine, December 2002/January 2003.. Również wyraźnie odznaczająca się zielonkawa patyna miedzi od dawna z lubością wykorzystywana była przez architektów i projektantów.
Historia Miedź znana jest architektom od tysięcy lat. Przykładów jej zastosowania można szukać choćby w starożytnym Egipcie, gdzie masywne wrota strzegące wejścia do świątyni Amona w Karnaku pokryte były właśnie miedzią. W III wieku p.n.e. miedziane gonty dachowe zostały zastosowane w konstrukcji świątyni Loha Maha Paya na Sri Lance, zaś w 27 r. p.n.e. starożytni Rzymianie użyli miedzi do wykonywania pokrycia dachowego PanteonuCopper Roofing in Detail; Copper in Architecture; Copper Development Association, U.K., www.cda.org.uk/arch..
Kilka wieków później miedź i jej stopy stosowane były już powszechnie w architekturze średniowiecznej. Wrota Bazyliki Narodzenia Pańskiego w Betlejem (6 w n.e.) pokryte zostały płytami wykonanymi z brązu formowanymi w wybrane kształty. Z kolei wrota do świątyni Hagia Sofia w dawnym Konstantynopolu, datowane na przełom VIII i IX wieku naszej ery, całe wykonane były z brązu. Około roku 800 n.e. powstały brązowe wrota Katedry w Akwizgranie w Niemczech, natomiast brązowe drzwi baptysterium w Katedrze Santa Maria del Fiore we Florencji ukończone zostały przez Ghibertiego w roku 1423Architecture, European Copper Institute; https://web.archive.org/web/20121009005711/http://eurocopper.org/copper/copper-architecture.html..
Miedziany dach katedry w Hildersheim, zamontowany w roku 1280, dotrwał aż do naszych czasów. Z kolei dach zamku Kronborg, jednej z najważniejszych europejskich budowli renesansowych tego typu, która przeszła do historii jako Elsynor dzięki szekspirowskiemu „Hamletowi”, został wykonany w roku 1585Kronborg completed; Agency for Palaces and Cultural Properties, København, https://web.archive.org/web/20121024101854/http://www.slke.dk/en/slotteoghaver/slotte/kronborg/kronborgshistorie/kronborgfaerdigbygget.aspx?highlight=copper.. Elementy miedziane wieży poddano renowacji w 2009 roku.
Latami stosowanie miedzi ograniczało się głównie do budowli użytku publicznego, takich jak kościoły, budynki rządowe czy akademickie. Z kolei jednymi z najlepiej rozpoznawalnych elementów tych budowli są zazwyczaj miedziane dachyAustin, Jim (2006). Copper: The peacock of metals, Metal Roofing, April-May 2006; [www.metalroofingmag.com Link]..
Dziś miedź do zastosowań architektonicznych wykorzystywana jest w systemach pokryć dachowych, opierzeniach i zwieńczeniach murów, rynnach dachowych i rurach spustowych, elementach dylatacyjnych budynków, okładzinach elewacyjnych, kopułach, iglica, sklepieniach oraz w wielu innych detalach architektonicznych. Jednocześnie ewoluowała rola tego metalu, począwszy od stosowania go w funkcji zabezpieczenia przed niekorzystnymi warunkami meteorologicznymi czy w elementach zewnętrznego wyposażenia budynków, aż po zastosowania we wnętrzach, gdzie istotnie wpłynął na metody dekorowania przestrzeni komercyjnych i mieszkaniowychCopper’s design potential highlights architectural seminars (2008). Building and Architectural News, Vol 62, No. 4., Reprint A4086 xx/08; Copper Development Association..
W XXI wieku miedź nadal rozwija się w sferze architektury wnętrz. Jej nie tak dawno dowiedzione właściwości przeciwdrobnoustrojowe pozwalają ograniczać zagrożenia związane z niebezpiecznymi bakteriami osiadającymi na przedmiotach takich jak poręcze, uchwyty łóżek, elementy armatury łazienkowej czy też lady itp. Wspomniane artykuły produkowane z miedzi przeciwdrobnoustrojowej znajdują coraz szersze zastosowania w placówkach publicznych (szpitalach, domach opieki, środkach transportu zbiorowego), jak i w budynkach mieszkalnych, oferując ich użytkownikom dodatkowe korzyści higieniczne.
Właściwości Odporność na korozję Miedź jest metalem stosowanym w architekturze również dlatego, że oferuje znakomite właściwości antykorozyjnePreventing corrosion on copper roof systems, Professional Roofing, October 2004, www.professionalroofing.net.. Powierzchnie wykonane z miedzi z czasem pokrywają się wytrzymałą patyną tlenkowo-siarczanową, która zapewnia im ochronę antykorozyjną na długie lata.
Miedź koroduje w tempie pomijalnie małym w niezanieczyszczonym powietrzu, wodzie, odpowietrzonych kawasach nieutleniających, a także w przypadkach wystawienia jej na działanie roztworów słonych i zasadowych oraz związków organicznych. W warunkach atmosferycznych panujących w środowisku wiejskim, miedziane pokrycie dachowe koroduje w tempie niecałych 0,4 mm na 200 latCorrosion of copper and copper alloys; Key to Metals: The world’s most comprehensive metals database; http://www.keytometals.com/Article16.htm..
W przeciwieństwie do większości metali, miedź nie ulega negatywnemu wpływowi korozji powodującej uszkodzenia elementów pokryć dachowych. W przypadkach dachów miedzianych stan techniczny ich podłoża czy konstrukcji wsporczej ulega pogorszeniu na długo przed elementami miedzianymi.
Niemniej jednak miedź stosowana w budownictwie jest w pewnym stopniu podatna na korozję w określonych warunkach. Oddziaływanie kwasów utleniających, utleniających soli metali ciężkich, zasad, tlenków siarki i azotu, amoniaku oraz niektórych związków siarki i amoniaku może powodować korozję miedzi. Opady atmosferyczne w miejscach, gdzie ich pH wynosi mniej niż 5,5, przyczyniają się do korozji miedzi, co najczęściej ma miejsce jeszcze zanim na jej powierzchni uformuje się patyna lub ochronna warstwa tlenkowa. Opady o odczynie kwasowym, czyli tzw. kwaśne deszcze, stanowią pokłosie emisji ze spalania paliw kopalnianych, z zakładów przemysłu chemicznego lub innych procesów, w których efekcie do atmosfery uwalnia się tlenki siarki i azotuPeters, Larry E. (2004). Preventing corrosion on copper roofing systems; Professional Roofing, October 2004, www.professionalroofing.net.. Z kolei zjawisko korozji erozyjnej może mieć miejsce w sytuacjach, gdy woda o odczynie kwasowym spływa z powierzchni dachowej niemiedzianej, a więc takiej, która nie zobojętnia cieczy kwasowej (na przykład wykonanej z płytek ceramicznych, płytek łupkowych, drewna czy asfaltu) na niewielką powierzchnię miedzianą. Korozja liniowa powstaje wówczas, gdy krawędź powierzchni dachowej wykonanej z materiału obojętnego, z której ścieka woda, opiera się bezpośrednio na powierzchni miedzianej. Rozwiązaniem tego typu problemów może okazać się podniesienie dolnej krawędzi gontów przy użyciu listwy kątowej lub zastosowanie listwy wzmacniającej pomiędzy gontami a powłoką miedzianą. Dzięki właściwie zaprojektowanemu spadkowi połaci dachowej oraz odpowiedniej obróbce dekarskiej, które skracają czas zalegania wody kwasowej na powierzchniach metalowych, można uniknąć większości problemów spowodowanych warunkami atmosferycznymi.
Mosiądz, będący stopem miedzi i cynku, odznacza się wysoką odpornością na korozję atmosferyczną, a także oddziaływanie zasad i kwasów organicznych. Niemniej jednak, w kontakcie z niektórymi rodzajami wody pitnej oraz z wodą morską, stopy na bazie mosiądzu o zawartości cynku na poziomie 20% i większej mogą być podatne na korozjęHouska, Catherine, 2002; Architectual metals have many capabilities, but also limitations, Snips; Nov 2002; 71, pgs. 12-24; www.snipsmag.com..
mały|lewo|Fotografia detalu konstrukcji dachowej budynku Kresge Auditorium, Massachusetts Institute of Technology w Stanach Zjednoczonych
Trwałość