Leon Franciszek Ulatowski (ur. 20 marca 1889 w Ciężkowicach, zm. 10 listopada 1973 w Jabłonnie) – major administracji (piechoty) Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, jeden z bohaterów bitwy pod Kostiuchnówką, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Leon Franciszek Ulatowski urodził się 20 marca 1889 w Ciężkowicach, w ówczesnym powiecie grybowskim Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie Jana (1843–1920) i Marii z Sokołowskich. Miał ośmioro rodzeństwa, którymi byli: Maria, Stanisław, Anna, Jan, Józef Kazimierz, Emilia, Józefa, Jan. Po ukończeniu seminarium nauczycielskiego, a następnie Akademii Handlowej w Krakowie, studiował na wydziale rolniczym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie oraz SGGW w Warszawie. W latach młodzieńczych aktywnie uczestniczył w działalności Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”.

W lipcu 1914 wstąpił do Związku Strzeleckiego w Nowym Sączu, gdzie ukończył szkołę podoficerską. 6 sierpnia 1914 został przyjęty do jednej z pierwszych jednostek Legionów Polskich. Do 30 stycznia 1915 pełnił funkcję szefa oddziału szkolnego karabinów maszynowych w Brucku (Austria), po czym został szefem 6 kompanii karabinów maszynowych 1 pułku piechoty. Szczególnym męstwem odznaczył się w bitwie pod Kostiuchnówką – podczas pierwszego i drugiego dnia odwrotu z reduty Piłsudskiego jako dowódca oddziału karabinów maszynowych VI batalionu 5 pułku piechoty (pod bezpośrednim dowództwem mjr Albina Fleszara) skutecznie udaremniał ataki oskrzydlające przeważających sił nieprzyjacielaCentralne Archiwum Wojskowe – uzasadnienie wniosku o nadanie odznaczenia, za co otrzymał order wojskowy „Virtuti Militari" V klasy, a wniosek o jego nadanie poparł 15 kwietnia 1922 płk Edward Rydz-Śmigły. 1 stycznia 1917 awansował na chorążego.

Po rozwiązaniu Legionów został komendantem Polskiej Organizacji Wojskowej na okręg borysławski. 1 listopada 1918 wstąpił do Wojska Polskiego, by w roku 1919 w randze kapitana objąć referat karabinów maszynowych przy 1 pułkiem piechoty Legionów oraz dowództwo 4 kompanii karabinów maszynowych. Z 1 pp uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej czterokrotnie otrzymując Krzyż Walecznych.

3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 226. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W lipcu 1922 został zatwierdzony na stanowisku pełniącego obowiązki komendanta kadry batalionu zapasowego 1 pułku piechoty Legionów w Jabłonnie. 31 marca 1924 awansował na majora ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 i 87. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W listopadzie 1924 został przydzielony Dowództwa Okręgu Korpusu Nr III w Grodnie do macierzystego 1 pp Leg. w Wilnie. Następnie został dowódcą I batalionu 1 pp Leg. w Wilnie. W styczniu 1926 został przesunięty na stanowisko kwatermistrza. W grudniu 1927 został przeniesiony na stanowisko komendanta Kwatery Głównej Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie. W marcu 1929 został przeniesiony do 36 pułku piechoty Legii Akademickiej w Warszawie, na stanowisko zastępcy dowódcy pułku, którym był wówczas płk dypl. piech. Juliusz Ulrych. W grudniu 1929 został przeniesiony do 4 Okręgowego Urzędu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego w Łodzi na stanowisko kierownika. Z dniem 1 lutego 1932 został przeniesiony do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr IV w Łodzi na okres pięciu i pół miesiąca. W czerwcu 1932 został przydzielony do składu osobowego I wiceministra spraw wojskowych na stanowisko oficera sztabowego do zleceń. W marcu 1939 był delegatem Ministra Spraw Wojskowych do Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.

We wrześniu 1939 pełnił funkcję zastępcy szefa eksploatacji, ppłk dypl. Władysława Winiarskiego w Sztabie Obrony Warszawy. Po kapitulacji trafił do oflagu w Eichstätt, a następnie – Oflagu VII A Murnau.

1 września 1945 powrócił do kraju i od razu zgłosił się do służby wojskowej. 23 stycznia 1946 szef Departamentu Personalnego WP odmówił przyjęcia majora Ulatowskiego do wojska ze względu na brak etatów. Od 12 września 1945 do 30 listopada 1947 był zarejestrowany w RKU Warszawa-Praga i urlopowany do czasu powołania do czynnej służby wojskowej. Dnia 1 grudnia 1947 przeniesiony został przez RKU Warszawa-Praga i ostatecznie zwolniony z czynnej służby wojskowej. Rozpoczął pracę w spółdzielczości mleczarskiej, dużo czasu poświęcając pracy społecznej w Kółkach Rolniczych. Pracował w Spółdzielni Mleczarsko-Jajczarskiej w Jabłonnie k. Warszawy (1948–1950), a następnie w Miejskim Zakładzie Mleczarskim w Warszawie. Do 1959 udzielał się społecznie także w Gimnazjum im. A. Mickiewicza w Warszawie jako członek komitetu rodzicielskiego. Zmarł 10 listopada 1973 w Jabłonnie k. Warszawy. Spoczywa obok żony na miejscowym cmentarzu parafialnym.

Od 1922 był żonaty z Apolonią Wójcicką (zm. 1977), lekarką dentystką. Miał czterech synów: Stanisława (ur. 1923), Jacka (ur. 1926), Andrzeja (ur. 1929) i Krzysztofa (ur. 1938).

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7128 (17 maja 1922) Krzyż Niepodległości (4 lutego 1932)M.P. z 1932 r. nr 29, poz. 35 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (10 listopada 1938) Krzyż Walecznych (czterokrotnie, po raz pierwszy w 1922) Złoty Krzyż Zasługi (10 listopada 1928)M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych w poszczególnych działach pracy dla wojska”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka „Za wierną służbę” Odznaka Honorowa „Orlęta” Odznaka 4 pułku piechoty Legionów Odznaka pamiątkowa „Krzyż za zdobycie Wilna 1919”

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Piotr Rafalski, Kpt. Leon F. Ulatowski, cz. I, „Wieści z Naszej Gminy” Informator Urzędu i Gminy Jabłonna Nr 3 (19), lipiec 2011, ISSN 1898-6145. Piotr Rafalski, Kpt. Leon F. Ulatowski, cz. II, Odradzająca się Niepodległość i Wojsko Polskie 1917–1919, „Wieści z Naszej Gminy” Informator Urzędu i Gminy Jabłonna Nr 4 (20), wrzesień 2011, ISSN 1898-6145.

Linki zewnętrzne 11.11.2018 w 100-lecie odzyskania niepodległości przez Polskę na rynku w rodzinnych Ciężkowicach odbyło się przedstawienie: "Jak por. Ulatowski miasto Ciężkowice do Polski przyłączył" - relacja

Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1910–1914) Kategoria:Komendanci Okręgów POW Kategoria:Kwatermistrzowie 1 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Ludzie urodzeni w Ciężkowicach Kategoria:Majorowie administracji II Rzeczypospolitej Kategoria:Majorowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni odznaką pamiątkową „Orlęta” Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Za wierną służbę” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie piechoty Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Polacy w I wojnie światowej Kategoria:Polscy jeńcy niemieckich obozów jenieckich Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Kostiuchnówką 1916 Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1889 Kategoria:Zastępcy dowódcy 36 Pułku Piechoty Legii Akademickiej Kategoria:Zmarli w 1973 Kategoria:Żołnierze I Brygady Legionów Polskich