Rada Miasta Poznania – organ stanowiący i kontrolny Miasta Poznania§ 12 uchwały nr LXXX/1202/V/2010 Rady Miasta Poznania z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie Statutu Miasta Poznania..
Kompetencje i działalność Rada jest reprezentantem zbiorowych interesów wspólnoty mieszkańców Poznania§ 12 uchwały nr LXXX/1202/V/2010 Rady Miasta Poznania z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie Statutu Miasta Poznania.. Zasiada w niej 34 radnychZarządzenie nr 621/2023 Wojewody Wielkopolskiego z dnia 28 listopada 2023 r. w sprawie ustalenia liczby radnych wybieranych do rad gmin i rad powiatów w województwie wielkopolskim oraz do Sejmiku Województwa Wielkopolskiego (Dz. Urz. Woj. Wielk. z 2023 r., poz. 10628). wybieranych na pięcioletnią kadencję w wyborach lokalnych. Radni są wybierani w sześciu okręgach wyborczychUchwała nr LXIII/1160/VII/2018 Rady Miasta Poznania z dnia 6 marca 2018 r. w sprawie podziału miasta Poznania na okręgi wyborcze dla wyboru Rady Miasta Poznania, ustalenia granic i numerów tych okręgów oraz liczby radnych wybieranych w każdym okręgu..
Rada rozpatruje każdy projekt uchwały nie później niż w ciągu 3 miesięcy od daty jego złożenia§ 16 uchwały nr LXXX/1202/V/2010 Rady Miasta Poznania z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie Statutu Miasta Poznania.. Do podstawowych zadań Rady Miasta Poznania należy:
uchwalanie statutu i budżetu miasta, uchwalenie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, nadawanie nazw ulicom, placom i skwerom, decydowanie o wznoszeniu pomników, nadawanie statutów instytucjom miejskim, w tym szkołom i placówkom kulturalnym, uchwalanie strategii i programów gospodarczych, podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat w granicach określonych w ustawach, powoływanie ławników, ustalanie wynagrodzenia prezydenta, stanowienie o kierunkach jego działania, podejmowanie uchwały w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium z tytułu realizacji budżetu przez prezydenta, powoływanie i odwoływanie skarbnika miasta, rozpatrywanie skarg, do których rada jest właściwa.
Rada wybiera spośród swojego grona przewodniczącego oraz od jednego do trzech wiceprzewodniczącychArt. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r., poz. 1153)..
Zgodnie z przepisami inicjatywę uchwałodawczą§ 16 uchwały nr LXXX/1202/V/2010 Rady Miasta Poznania z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie Statutu Miasta Poznania. posiadają:
przewodniczący rady, prezydent, komisja, klub radnych, każdy radny, grupa co najmniej 300 mieszkańców, osiedle, w sprawach dotyczących wyłącznie obszaru jego działania określonych w statucie osiedla, które nie zostały ustawowo zastrzeżone do wyłącznej kompetencji Rady lub Prezydenta.
Radni realizują swoje uprawnienia kontrolne m.in. poprzez składanie interpelacji i zapytań w sprawach dotyczących miasta, na które prezydent jest zobligowany do odpowiedzi w przeciągu 14 dniArt. 24 ust. 6 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r., poz. 1153)..
Sesje rady alt=Zdjęcie przedstawia uczestników uroczystej sesji Rady Miasta Poznania.|mały|Uroczysta sesja Rady Stołecznego Miasta Poznania odbyła się 29 czerwca 2024 roku w Ratuszu Poznańskim. Rada obraduje na sesjach zwoływanych przez przewodniczącego zgodnie z rokrocznie uchwalanym harmonogramem§ 5 załącznika nr 6 do uchwały nr LXXX/1202/V/2010 Rady Miasta Poznania z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie Statutu Miasta Poznania - Regulamin Rady Miasta.. Sesje odbywają się średnio raz w miesiącu. W razie potrzeby zwoływane są także sesje nadzwyczajne. Zwyczajowo sesje odbywają się we wtorki i są one oznaczane kolejno w kadencji cyframi rzymskimi.
Udział w sesjach jest otwarty dla publiczności, a także transmitowany na stronach internetowych miasta i w biuletynie informacji publicznej. W trakcie sesji rada podejmuje uchwały i stanowiska we wszystkich sprawach pozostających w zakresie działania, o ile ustawy nie stanowią inaczej. W dyskusji nad poszczególnymi punktami porządku obrad mogą wziąć udział mieszkańcy.
Co roku 29 czerwca – w tzw. Imieniny Miasta, dzień patronów Poznania, świętych Piotra i Pawła – zwoływana jest uroczysta sesja§ 14 ust. 6 uchwały nr LXXX/1202/V/2010 Rady Miasta Poznania z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie Statutu Miasta Poznania., w trakcie której wręczane są honorowe obywatelstwa Stołecznego Miasta Poznania, tytuły „Zasłużony dla Miasta Poznania” oraz Nagrody: Artystyczna, Naukowa i Sportowa Miasta Poznania.
Komisje rady alt=Zdjęcie przedstawia budynek Urzędu Miasta Poznania.|mały|Gmach Urzędu Miasta Poznania przy placu Kolegiackim 17. Komisje obradują cyklicznie w celu merytorycznej oceny składanych projektów uchwał oraz analizy bieżących problemów i wyzwań zgodnie z ustalonym planów pracy§ 17 ust. 1 załącznika nr 6 do uchwały nr LXXX/1202/V/2010 Rady Miasta Poznania z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie Statutu Miasta Poznania - Regulamin Rady Miasta.. Zwyczajowo komisje zwoływane są w tygodnie poprzedzające sesje i odbywają się w gmachu urzędu miasta przy placu Kolegiackim 17 w Poznaniu. Radni mogą organizować także wyjazdowe posiedzenia komisji. Obrady komisji są otwarte dla publiczności.
Rada Miasta Poznania powołuje obligatoryjne z mocy ustawyArt. 18a i 18b ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r., poz. 1153). komisje:
Skarg, Wniosków i PetycjiUchwała nr I/5/IX/2024 Rady Miasta Poznania z dnia 9 maja 2024 r. w sprawie powołania Komisji Skarg, Wniosków i Petycji Rady Miasta Poznania., RewizyjnąUchwała nr I/3/IX/2024 Rady Miasta Poznania z dnia 7 maja 2024 r. w sprawie powołania Komisji Rewizyjnej Rady Miasta Poznania..
Ponadto w IX kadencji Rady Miasta Poznania ustanowiono komisjeUchwała nr I/4/IX/2024 Rady Miasta Poznania z dnia 9 maja 2024 r. w sprawie powołania stałych komisji Rady Miasta Poznania oraz określenia przedmiotu i zakresu ich działania.:
Budżetu, Finansów, Przedsiębiorczości i Nadzoru Właścicielskiego – do spraw gospodarki finansowej, budżetu miasta, nadzoru właścicielskiego, mienia komunalnego, rozwoju gospodarczego, promocji przedsiębiorczości, handlu, rzemiosła, rynku pracy, rolnictwa i gospodarki żywnościowej oraz oceny wykorzystania funduszy unijnych; Polityki Przestrzennej – do spraw ładu przestrzennego, strategii rozwoju, gospodarki nieruchomościami, systemu informacji przestrzennej; Ochrony Środowiska i Gospodarki Komunalnej – do spraw kształtowania i ochrony środowiska, gospodarki odpadami, gospodarki wodno-ściekowej, usług komunalnych, ochrony przyrody, krajobrazu kulturowego, ochrony przed hałasem, rekultywacji terenów zdegradowanych, gospodarki wodnej, zieleni i lasów komunalnych; Transportu – do spraw polityki transportowej, mobilności, inwestycji i utrzymania miejskiego systemu dróg i transportu; Polityki Mieszkaniowej - do spraw polityki mieszkaniowej, gospodarowania komunalnymi lokalami mieszkaniowymi i użytkowymi; Oświaty i Wychowania – do spraw szkół, przedszkoli i innych placówek oświatowych oraz wykształcenia i wychowania dzieci i młodzieży; Rodziny, Polityki Społecznej i Zdrowia – do spraw wspierania rodziny, polityki społecznej miasta, organizacji opieki zdrowotnej, organizacji i działalności miejskich placówek pomocowych i opiekuńczych oraz miejskich zakładów opieki zdrowotnej, profilaktyki zdrowotnej i społecznej (w tym profilaktyki uzależnień) oraz problemów osób z niepełnosprawnościami i seniorów; Samorządowa – do spraw organizacji i działalności jednostek pomocniczych samorządu terytorialnego, administracji samorządowej, organizacji i działalności Urzędu Miasta oraz miejskich jednostek organizacyjnych; Kultury i Nauki – do spraw kultury, nauki, zabytków, promocji kulturalnej miasta, organizacji i działalności miejskich instytucji kultury oraz organizacji pozarządowych, szkół artystycznych, współpracy z uczelniami wyższymi, a także ze środowiskami twórczymi i naukowymi; Kultury Fizycznej – do spraw działalności miejskich instytucji sportowych oraz upowszechniania sportu i kultury fizycznej; Promocji Miasta, Turystyki i Rekreacji – do spraw promocji miasta, turystyki oraz rekreacji i obiektów rekreacyjnych np. parki, place zabaw, kąpieliska; Bezpieczeństwa i Porządku Publicznego – do spraw porządku publicznego, bezpieczeństwa, wymiaru sprawiedliwości, ochrony przeciwpożarowej, obrony cywilnej i stanów nadzwyczajnych; Rewitalizacji i Inicjatyw Lokalnych - do spraw rewitalizacji, dialogu społecznego, współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz inicjatyw rozwoju infrastrukturalnego i społecznego peryferyjnych obszarów Miasta.
Obsługę rady i radnych zapewnia Biuro Rady Miasta, działające w strukturze Urzędu Miasta Poznania.
Pisarz miejski i kancelaria Już w 1302 r. miasto posiadało pisarza miejskiego, który zapewne prowadził miejską korespondencję. Najbardziej zasłużonym pisarzem rady miejskiej Poznania był pełniący to stanowisko w latach 1535-1569 Błażej Winkler. Stopniowo wokół pisarza formowała się kancelaria miejska. Od 1398 r. prowadzono księgi rady (radzieckie), w których zapisywano informacje dotyczące działalności administracyjnej rady, zeznania osób trzecich oraz sprawy sądowe toczone przed sądem rady. W kancelarii znajdowały się też tłoki pieczęci, którymi posługiwała się rada. Pieczęci wielkiej używano do spraw o charakterze wieczystym, zaś sekretnej („secretum”) do bieżących, ich najstarsze znane odciski pochodzą z 1344 r.
Historia XIII-XV w. Początki poznańskiej rady miejskiej są dość mgliste. Przywilej lokacyjny Poznania z 1253 r. nie wspomina wprost o radzie, jednak przypuszczalnie mogła ona już wtedy istnieć jako grupa najaktywniejszych kupców działających na terenie miasta. Po raz pierwszy członkowie poznańskiej rady w liczbie pięciu zostali wspomniani w 1280 r. W późniejszym okresie było ich przeważnie pięciu lub sześciu, jednak już w XV w. regułą był ośmioosobowy skład rady. Na czele rady stał burmistrz, wymieniony w źródłach po raz pierwszy w 1310 r. („magister civium”), zaś od 1343 r. notowany jako „proconsul”. Kadencja rady trwała rok; wyboru dokonywano zazwyczaj pod koniec września, na św. Michała lub św. Mateusza. Od ok. 1300 r. rada obradowała w nowo wybudowanym ratuszu, zwanym w źródłach „domus consulum”. W początkowym okresie rada była wybierana przez mieszczan; możliwe, że jakiś wpływ na jej obsadę miał wójt dziedziczny, zaś książęta wielkopolscy zapewne bezpośrednio dokonywali jej zatwierdzenia. Po konfiskacie urzędu dziedzicznego wójta w 1314 r., pomiędzy władcę a miasto wkroczył starosta generalny Wielkopolski jako pełnomocnik królewski. Miał on decydujący wpływ na wybór rady aż do śmierci króla Kazimierza Wielkiego (1370 r.). W poł. XIV w. poznańska rada stała się najważniejszym organem samorządu miejskiego, podporządkowując też sobie miejską ławę sądową. W późnym średniowieczu obejmowała swoimi kompetencjami wszystkie sprawy dotyczące osób posiadających prawo miejskie (nieruchomość w mieście), a także wykroczenia popełnione na terenie miasta. Spod sądu miejskiego wyłączeni byli tylko duchowni i miejscy Żydzi. Rada sądziła sama i była nadrzędną instancją w stosunku do ławy miejskiej. Pod koniec XIV w. radę wybierała komuna miejska (communitas), rola starosty ograniczała się jedynie do zatwierdzenia tego wyboru.
XV-XVIII w.