Józef Grażewicz (ur. w Symferopolu, zm. 1971 w ZSRR) – oficer Armii Czerwonej narodowości polskiej, generał brygady LWP.
Życiorys Miał wykształcenie podstawowe, w Armii Czerwonej służył przez krótki czas po 1921 (jako małoletni) i ponownie od 1928. W 1938 skończył Akademię Wojskową im. M. Frunzego w Moskwie. 24 czerwca 1938 zwolniony z wojska w ramach tzw. paragrafu narodowościowego jako Polak (był wówczas w stopniu kapitana). W późniejszym okresie przywrócony do Armii Czerwonej.
Od 1941 walczył z Niemcami w składzie wojsk Frontu Karelskiego, Leningradzkiego (m.in. w obronie Leningradu), Wołchowskiego i Ukraińskiego. W 1942 dwukrotnie ranny, 1943 ponownie ranny. Ostatnie stanowisko służbowe: dowódca pułku piechoty.
Przeniesiony do Wojska Polskiego 7 kwietnia 1944 w stopniu podpułkownika. Pełnił kolejno funkcję zastępcy dowódcy 4 Dywizji Piechoty im. J. Kilińskiego ds. liniowych (15 kwietnia – październik 1944), dowódcy krótko istniejącej 12 DP (w październiku i listopadzie 1944), dowódcy 8 DP (21 listopada 1944 – czerwiec 1946).
Wiosną 1945 dowodził dywizją podczas walk nad Nysą i w Czechosłowacji. Po wojnie walczył w Bieszczadach przeciw UPA. Awansowany na pułkownika (26.08.1944) i generała brygady WP (14.12.1945). Latem 1946 zakończył służbę w WP i 9 lipca 1946 wrócił do ZSRR, skierowany do dyspozycji Głównego Zarządu Kadr Armii Radzieckiej.
Oceniany jako dobry, przewidujący, sprawny dowódca. Jego dywizja dobrze walczyła podczas forsowania Nysy Łużyckiej i w późniejszym pościgu w kierunku Drezna. Podczas dramatycznych walk pod Budziszynem stanowiła trzon obrony 2 Armii Wojska Polskiego.
Odznaczenia Order Virtuti Militari V klasy (1945) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1945) Order Krzyża Grunwaldu III klasy (1945) Złoty Krzyż Zasługi (1946) Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonej Gwiazdy Medal „Za obronę Leningradu” (1943) Medal „Za odwagę”
Przypisy
Bibliografia
J. Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943-1990 t. I: A-H, Toruń 2010, s. 478-479. M. Szczurowski, Dowódcy Wojska Polskiego na Froncie Wschodnim 1943-1945. Słownik biograficzny, Oficyna Wydawnicza "Ajaks", Pruszków 1996, s. 44 P.P. Wieczorkiewicz, Łańcuch śmierci. Czystka w Armii Czerwonej 1937-1939, Rytm, Warszawa 2003, s. 221 i 374
Kategoria:Dowódcy 8 Drezdeńskiej Dywizji Piechoty Kategoria:Generałowie brygady ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Symferopolu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonej Gwiazdy Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Radzieccy oficerowie w ludowym Wojsku Polskim Kategoria:Radzieccy żołnierze II wojny światowej Kategoria:Uczestnicy walk z ukraińskim podziemiem zbrojnym 1939–1947 (Polska Ludowa) Kategoria:Urodzeni w 1906 Kategoria:Zmarli w 1971 Kategoria:Żołnierze ludowego Wojska Polskiego – uczestnicy walk na froncie wschodnim