thumb|Rdest ziemnowodny (sect. Persicaria) thumb|Persicaria capitata (sect. Cephalophilon) thumb|Kolczasta łodyga Persicaria perfoliata (sect. Echinocaulon) Persicaria – rodzaj roślin z rodziny rdestowatych. Dawniej zaliczane tu rośliny włączane były do rodzaju rdest (Polygonum), jak się okazało dość odlegle spokrewnionego (rodzaje należą do różnych plemion). Współcześnie do rodzaju Persicaria w zależności od ujęcia należy ok. 100 do 129 gatunków. Występują one niemal na całym świecie. W Polsce rośnie w stanie dzikim 8 gatunków.

W polskojęzycznych publikacjach należące do tego rodzaju rośliny tradycyjnie określane są jako „rdesty”. Wyjątkowo rodzaj nazywany jest polską nazwą „persikaria”, jednak brak źródeł dla odpowiednich nazw gatunkowych.

Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj jest kosmopolityczny – występuje na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, obecny jest także w obszarach okołobiegunowych. Gatunki flory Polski Pierwsza nazwa naukowa według listy krajowej, druga – obowiązująca według bazy taksonomicznej The Plants of the World (jeśli jest inna) rdest łagodny, r. wielkokwiatowy Polygonum mite Schrank ≡ Persicaria mitis (Schrank) Holub. rdest mniejszy Polygonum minus Huds. ≡ Persicaria minor (Huds.) Opiz rdest ostrogorzki, r. wodny, pieprz wodny Polygonum hydropiper L. ≡ Persicaria hydropiper (L.) Delarbre rdest plamisty Polygonum persicaria L. ≡ Persicaria maculosa Gray rdest szczawiolistny Polygonum lapathifolium L. ≡ Persicaria lapathifolia (L.) Delarbre rdest wschodni Polygonum orientale L. ≡ Persicaria orientalis (L.) Spach) – efemerofit rdest ziemnowodny Polygonum amphibium L. ≡ Persicaria amphibia (L.) Delarbre rdest Bungego Polygonum bungeanum Turcz. ≡ Persicaria bungeana (Turcz.) Nakai – efemerofit

Morfologia Pokrój Rośliny zielne, rzadko drewniejące u nasady, byliny i rośliny jednoroczne, wzniesione lub płożące. Łodygi Proste, podnoszące się i płożące, nagie lub owłosione. Liście Pojedyncze, skrętoległe, ogonkowe i siedzące. Blaszka liściowa wąska, równowąska do owalnie-jajowatej, całobrzega, zwykle bez gruczołów, czasem też gruczołowato kropkowana. W węzłach trwała (czasem rozpadająca się z wiekiem) gatka błoniasta, rurkowata, na szczycie orzęsiona lub poszarpana. Kwiaty Zebrane w kłosowate i główkowate kwiatostany będące istotną cechą wyróżniającą w stosunku do blisko spokrewnionych rodzajów (rodzaj Koenigia ma kwiatostany wierzchotkowe, Rubrivena i Aconogonum – wiechowate, Bistorta – kłosowe, ale tylko szczytowe). Drobne, obupłciowe, u niektórych gatunków jednopłciowe. Okwiat trwały, 4- lub 5-krotny, biały, zielonkawy lub czerwonawy. Pręciki w liczbie 4 lub 8. Nitkowate szyjki słupka 2 lub 3 zakończone główkowatymi znamionami. Owoce Niewielkie, brązowe lub czarne, owalne i trójgraniaste orzeszki.

Systematyka Pozycja taksonomiczna Rodzaj z rodziny rdestowatych Polygonaceae, z podrodziny Polygonoideae i plemienia Persicarieae. W obrębie plemienia, do którego należą poza tym rodzaje Bistorta, Aconogonon i Koenigia, zajmuje pozycję bazalną.

Takson wyodrębniany był dawniej jako sekcja w obrębie rodzaju rdest – Polygonum L. sect. Persicaria (Mill.) Meisn., Monogr. Polyg. 1826. Analizy filogenetyczne wykazały odległe pokrewieństwo rodzajów Polygonum sensu stricto i Persicaria – są sobie bardziej odległe niż kilkanaście innych rodzajów z podrodziny Polygonoideae, w tym m.in. rabarbar, szczaw, gryka, czy rdestowiec.

Pozycja rodzaju na tle kladogramu podrodziny Polygonoideae

Klasyfikacja wewnątrzrodzajowa W obrębie rodzaju wyróżnia się różną liczbę sekcji, w różnych ujęciach podnoszonych do rangi odrębnych rodzajów. Do wyodrębnianych w randze równorzędnych taksonów należą rodzaje: Aconogonon, Bistorta, Koenigia i Rubrivena. W obrębie rodzaju Persicaria wyróżniane są następujące sekcje: sect. Persicara – kwiatostan kłosowy, gatka ucięta. Sekcja obejmuje ok. 60 gatunków spotykanych na całym świecie, ale rozpowszechnionych głównie w strefie umiarkowanej półkuli północnej. Tu należą wszyscy przedstawiciele flory Polski. sect. Tovara (bywa wyłączana jako rodzaj Antenoron) – kwiatostan kłosowy, okwiat 4-listkowy, szyjki słupka 2, haczykowate i twardniejące w stanie dojrzałym. Należą tu 3 gatunki występujące we wschodniej części Azji i we wschodniej Ameryce Północnej. sect. Cephalophilon (bywa wyłączana jako rodzaj Ampelygonum) – kwiatostan główkowaty, gatka ucięta. Sekcja obejmuje ok. 16 gatunków pochodzących z Azji, ale zawlekanych także i dziczejących w Ameryce Północnej, Afryce i Europie. sect. Echinocaulon (bywa wyłączana jako rodzaj Truellum) – kwiatostan główkowaty, gatka skośna, kolce na łodydze, ogonku liściowym i nerwie głównym. Rośliny wspinające się lub pnącza, rosnące na siedliskach wilgotnych i bagiennych. Sekcja obejmuje 21 gatunków występujących głównie w Azji wschodniej, poza tym we wschodniej części Ameryki Północnej, we wschodniej Australii i południowo-wschodniej Afryce.

Wykaz gatunków

Przypisy

Kategoria:Rdestowate