Łukasz Maurycy Stanaszek (ur. 27 maja 1976 w Otwocku) – polski antropolog i archeolog, kustosz dyplomowanyDecyzja MKiDN z dn 17.09.2014 (DDK/DEC.KWAL/462/2014), kierownik Pracowni Antropologicznej w Państwowym Muzeum Archeologicznym w Warszawie, popularyzator nauki, badacz i odkrywca Urzecza (gwar. Łurzyce), podwarszawskiego mikroregionu etnograficznego.
Działalność Pracę magisterską o wczesnośredniowiecznych pochówkach antywampirycznych napisał pod kierunkiem profesora Andrzeja Wiercińskiego. W 2005 roku na Wydziale Historycznym UW obronił rozprawę doktorską na temat możliwości poznawczych antropologii w badaniach nad etnogenezą Słowian w kontekście aktualnych osiągnięć archeologii, historii, językoznawstwa i genetyki (promotor: Andrzej Wierciński/Karol Piasecki, recenzenci: Wanda Kozak-Zychman, Serhij Segeda i Jerzy Okulicz-Kozaryn). W roku 2018 Rada Naukowa Wydziału Historycznego UW odrzuciła jego wniosek o nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego w dyscyplinie etnologiaUchwała nr 26 Rady Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego z dnia 28 lutego 2018 r. w sprawie odmowy nadania dr. Łukaszowi Maurycemu Stanaszkowi stopnia doktora habilitowanego nauk humanistycznych w dyscyplinie etnologia.
Stanaszek zajmuje się przemianami osadniczymi i kulturowymi w Dolinie Środkowej Wisły oraz związaną z tym reaktywacją Urzecza. Ponadto bada szeroko rozumiany obrządek pogrzebowy populacji pradziejowych (głównie Słowian), w tym zagadnienie średniowiecznego wampiryzmu. Jest autorem ponad stu prac naukowych i popularnonaukowych, m.in. monografii nadwiślańskiego Urzecza, nagrodzonej w VII edycji konkursu „Mazowieckie Zdarzenia Muzealne – Wierzba” pierwszym miejscem w kategorii „najciekawsze wydawnictwo muzealne 2012 roku”. Współautor zeszytu „Strój wilanowski z nadwiślańskiego Urzecza” w serii Atlas Polskich Strojów Ludowych. Kolejna książka Stanaszka, „Wampiry w średniowiecznej Polsce“, jest pierwszym syntetycznym ujęciem zjawiska wampiryzmu na naszych ziemiach. Od 2016 członek Rady Naukowej Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu, zaś od 2021 wiceprzewodniczący tej Rady.
Publikacje monograficzne Na Łużycu. W zapomnianym regionie etnograficznym nad Wisłą. Towarzystwo Opieki nad Zabytkami Oddział w Czersku, Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie, Warszawa-Czersk 2012, (296 stron), Nadwiślańskie Urzecze. Podwarszawski mikroregion etnograficzny. Towarzystwo Opieki nad Zabytkami Oddział w Czersku, Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie, Warszawa-Czersk 2014 (364 stron), [wspólnie z E. Piskorz-Branekova] Strój wilanowski z nadwiślańskiego Urzecza, red. A. Mironiuk-Nikolska, seria: „Atlas Polskich Strojów Ludowych”, t. 45, cz. IV Mazowsze i Sieradzkie, z. 11, Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze 2015, ISSN 1899-2129 (148 stron), Wampiry w średniowiecznej Polsce, Warszawa: Narodowe Centrum Kultury 2016 (134 strony), (wersja z aneksem: Pochówki antywampiryczne w Polsce, +48 stron), Dzieje wsi Jatne 1599-2022, Jatne: Urząd Gminy Celestynów, Stowarzyszenie "Jatne to My" 2022 (194 strony), Między Polesiem a Urzeczem. Kultura ludowa na obszarze działania LGD Natura i Kultura, Wiązowna 2024(100 stron).
Nagrody i odznaczenia Złota Odznaka „Za opiekę nad zabytkami” (MKiDN) Odznaka honorowa „Za Zasługi dla TMGKiCz” (Towarzystwo Miłośników Góry Kalwarii i Czerska), leg. TMGKiCz, 19.09.2014 Tytuł honorowy „Zasłużony dla Góry Kalwarii” Odznaka honorowa „Zasłużony dla Kultury Polskiej” (MKiDN) Wyróżnienie honorowe „Skrzydła Konstancina” Nagroda Jubileuszowa „za wieloletnie badania naukowe nad mikroregionem Urzecze” z okazji 120-lecia powstania Konstancina i 100-lecia uzdrowiska Konstancin Nagroda Powiatu Piaseczyńskiego „Za zaangażowanie w odkrywanie Wisły w 2017 - Roku Rzeki Wisły” Medal Pamiątkowy 20-lecia Stowarzyszenia Muzealników Polskich Oddział Mazowiecki (SMP OM) za promowanie w świecie historii i kultury Urzecza Nagroda Marszałka Województwa Mazowieckiego, XXI edycja konkursu (2020) Nagroda "Zasłużony dla kultury w Gminie Karczew" (2022)
Przypisy
Linki zewnętrzne Urzecze - oficjalna strona regionu Wykaz publikacji w LitDok Bibliografia Historii Europy Środkowowschodniej, Instytut Herdera w Marburgu Czym urzeka Urzecze? Rozmowa z dr. Łukaszem Maurycym Stanaszkiem O Urzeczu, Olędrach i wampirach, rozmowa z dr Łukaszem Maurycym Stanaszkiem w Brzmienie świata z lotu Drozda Grzebani twarzą do ziemi. O wampirach w średniowiecznej Polsce z dr Łukaszem Maurycym Stanaszkiem
Kategoria:Absolwenci Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Otwocku Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej” Kategoria:Odznaczeni Złotą odznaką „Za opiekę nad zabytkami” Kategoria:Polscy antropolodzy Kategoria:Polscy archeolodzy Kategoria:Urodzeni w 1976