Srzednica – dawna gmina wiejska istniejąca w XIX wieku w guberni augustowskiej. Siedzibą władz gminy była Srzednica.
Historia thumb|240px|Fragment dokumentu z 10/22 września 1861 roku z podpisem ostatniego wójta gminy Srzednica Przed powstaniem gminy Srzednica, miejscowości wchodzące w jej skład (Brzoski i Srzednica) znajdowały się administracyjnie: 1513–1795 w Województwie podlaskim (I Rzeczpospolita), ziemia bielska, powiecie brańskim 1795–1807 w Prusach Nowowschodnich, departamencie białostockim, powiecie suraskim 1807–1815 w Departamencie łomżyńskim, powiecie tykocińskim 1816–1837 w Województwie augustowskim, obwodzie łomżyńskim, powiecie tykocińskim Gmina Srzednica jest wymieniona w 1822 r. w Dzienniku Urzędowy Województwa Augustowskiego w raporcie Kommisarza deleg. do Obwodu Łomżyńskiego: parafia Wysocka – miasto Wysokie, gm. Srzednica i BrykiDziennik Urzędowy Województwa Augustowskiego z 2 lutego 1822 r. nr 5. Suwałki 1822 r. s. 38. dostępny na stronie: Podlaskiej Biblioteki Cyfrowej. (2012-10-17).. Według stanu ilościowego mężczyzn dorosłych w miastach i gminach powiatu tykocińskiego w grudniu 1830 r. w gminie Srzednica było 519 mężczyznArchiwum Państwowe w Łomży, Naczelnik Powiatu Łomżyńskiego sygn. 42..
W 1842 r. obwód łomżyński, który dotąd składał się z powiatów łomżyńskiego i tykocińskiego, stał się powiatem łomżyńskim, natomiast powiat tykociński zlikwidowano. W tym czasie powiaty dzieliły się na okrągi (okręgi)J. Maroszek, Dzieje powiatu Wysokie Mazowieckie 1866-2006. Białystok 2008 r. s. 66, 368..
1837–1866 w Guberni augustowskiej, powiecie łomżyńskim W okrągu tykocińskim, gmina Srzednica, parafia Wysokie MazowieckieArchiwum Państwowe w Białymstoku, Fundusz kościoła w Wysokiem Mazowieckiem sygn. 106..
Według dokumentu z 7/19 lipca 1861 r. w skład gminy Srzednica wchodziły następujące miejscowości: Brzoski Tatary, Brzoski Stare, Brzoski Gromki, Brzoski Brzezińskie, Brzoski Falki oraz Srzednica Jakubowięta, Srzednica Maćkowięta, Srzednica Pawłowięta. Na dokumencie poświadczającym sporządzony w Brzoskach Brzezińskich 10/22 września 1861 r. dla Franciszka Thewsa figuruje podpis wójta gminy Srzednica – Sz. P. ŁuniewskiArchiwum Państwowe w Łomży. Naczelnik Powiatu Łomżyńskiego z lat 1816-1866. sygn. 31. s. 281, 321.. (prawd. Józef – był to ostatni wójt).
Gmina Srzednica występuje w strukturze własnościowej gospodarstw rolnych, w momencie powstania powiatu mazowieckiego w 1866 r. w świetle deklaracji właścicieli gruntów podających przestrzeń i dobroć posiadanej ziemi, celem określenia wysokości podatku.
Po zniesieniu gminy Srzednica (Średnica) 19 (31) grudnia 1866 r. miejscowości wchodzące w skład jej trafiły do gminy Szepietowo. Gdy powstała gmina Mazowieck w 1870 r. Brzoski Falki i Brzoski Brzezińskie weszły do tej gminy. A w gminie Szepietowo pozostały Brzoski Gromki, Brzoski Stare, Brzoski Tatary oraz Srzednica Jakubowięta, Srzednica Maćkowięta, Srzednica Pawłowięta. Skład gminy potwierdza również Przewodnik po Królestwie PolskimA. Bobiński, J. M. Bazewicz, Przewodnik po Królestwie Polskim. Warszawa – Tom I 1901 r. s. 67-68 (73-74), Tom II 1902 r. s. 180. – dostępny na stronie Dolnośląskiej Biblioteki Cyfrowej: Tom Pierwszy lub Tom Drugi (2012-10-17)..
Przypisy
Kategoria:Dawne gminy w województwie białostockim