mały Gołąbek lepki (Russula viscida Kudřna) – gatunek grzybów z rodziny gołąbkowatych (Russulaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Russula, Russulaceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go K. Kudřna w 1928 r. Synonimy naukowe: Russula artesiana Bon 1984 Russula melliolens var. chrismantiae Maire 1910 Russula occidentalis Singer 1951 Russula vinosa subsp. occidentalis Singer 1948 Nazwę polską podała Alina Skirgiełło w 1991 r.
Morfologia Kapelusz O średnicy 8–12 cm, mięsisty, początkowo wypukły, wkrótce płasko rozpostarty. Powierzchnia początkowo bardzo lepka i błyszcząca, podczas suchej pogody matowa, winnoczerwona, płoworuda z brązowawym odcieniem, rudawa z różowym brzegiem, w środku zazwyczaj ochrowa, rudawa lub żółtozielonkawa, wyjątkowo szarofioletowa. Brzeg długo podgięty, krótko prążkowany, często nieregularnie płatowaty. Skórka dająca się oderwać tylko przy brzegu. Blaszki Dosyć rzadkie z nielicznymi blaszeczkami, niektóre rozwidlone, zwężone zarówno przy brzegu jak przy trzonie, białawe z zielonkawym odcieniem. Trzon Wysokość 4–9 cm, grubość 2-3, wyjątkowo do 5 cm, u młodych okazów twardy i jędrny, u starszych watowaty. Powierzchnia biała, dołem płowo nabiegła lub ruda. Miąższ Gruby i twardy, biały, potem miejscami żółknący lub z zielonkawym odcieniem. Ma łagodny smak, ale w kapeluszu starszych okazów może być ostry. Zapach słaby. pod działaniem FeSO4 czerwienieje. Wysyp zarodników Jasnokremowy do kremowego. Cechy mikroskopowe Podstawki 35–50 × 9–12 µm. Zarodniki szeroko elipsoidalne, 7–11,2 × 7–9,5 µmpokryte brodawkami i paciorkami połączonymi siateczkowato niskimi łącznikami ze słabo amyloidalna łysinka. Cystydy wrzecionowate z kończykiem, liczne, 70–150 × 8–11 µm. W górnej części miąższu liczne przewody mleczne, w skórce występują dermatocystydy.
Występowanie Występuje w Ameryce Północnej i Południowej, Europie i Azji. Najwięcej stanowisk podano w Europie. W Polsce w 2003 r. Władysław Wojewoda przytoczył 3 stanowiska, w późniejszych latach podano następne, a najbardziej aktualne podaje internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną.
Naziemny grzyb mykoryzowy występujący w lasach iglastych. Tworzy ektomykoryzę z jodłami, sosnami i świerkami. Owocniki głównie od lipca do września.
Znaczenie Według niektórych autorów jest to grzyb jadalny, według innych nie jest trujący, ale nie nadaje się do spożycia, czyli jest grzybem niejadalnym.
Przypisy
Kategoria:Gołąbkowate Kategoria:Grzyby jadalne Kategoria:Mykobiota Polski