Paweł Sacewicz

240px|thumb|Tablica pamiątkowa, na kościele św. Anny w Białej Podlaskiej 240px|thumb|Powiększenie części tablicy

Paweł Sacewicz ps. „Kropka” (ur. 25 lipca 1920 w Połoskach, zm. 28 sierpnia 1991 w Warszawie) – sierżant Armii Krajowej, podporucznik Zrzeszenia WiN, naczelnik gminy Krasnosielc i Rzekuń.

Młodość Paweł Sacewicz, syn Pawła i Kazimiery z domu Makaruk, urodził się i dorastał w miejscowości Połoski, gmina Piszczac. W wieku 9 lat, po śmierci ojca, wraz z matką przeprowadził się do jej rodziny w Łomazach, gmina Łomazy. W 1934 ukończył Szkołę Powszechną w Łomazach. Pracował w lokalnym warsztacie ślusarsko-kowalskim. W 1937 r. rozpoczął naukę w Szkole Podoficerów Lotnictwa dla Małoletnich w Bydgoszczy. Wraz ze szkołą na początku 1938 roku przeniósł się do Krosna. Wybuch drugiej wojny światowej zastał go na Wyższym Kursie Pilotażu w Centrum Wyszkolenia Lotnictwa nr 1 w Ułężu koło Ryk, gdzie odbywał szkolenie na samolotach myśliwskich. Wybuch wojny przerwał naukę w szkole na miesiąc przed jej ukończeniem.

Wojna Wraz z jednostką ewakuował się w rejon Krzemieńca na Wołyniu. Młodzi adepci lotnictwa zostali pojmani i rozbrojeniu w Dubnie, a następnie osadzeniu w miejscowych koszarach. Zbiegł z niewoli sowieckiej i udał się do rodzinnych Łomaz. W okresie od sierpnia 1940 roku do sierpnia 1941 brał udział w pracy konspiracyjnej w ramach Kadry Polski Niepodległej, organizowanej w tym rejonie przez księdza proboszcza parafii w Rossoszu, Stanisława Forysia. Następnie został członkiem ZWZ, potem AK. W okresie konspiracji był dowódcą oddziału Kedywu w rejonie VI (Łomazy) obwodu Biała Podlaska. Od początku 1944 r. uczestniczył w tworzeniu oddziału specjalnego Kedywu na terenie obwodu Biała Podlaska kapitana Stanisława Chmielarskiego „Lecha”. Od kwietnia tego roku został dowódcą drużyny w ww. oddziale, a od lipca, w okresie dynamicznego rozwoju oddziału, dowódcą plutonu. Brał udział m.in. w wykonywaniu likwidacji agentów Gestapo (akcja „Kośba”), akcjach bojowych, dywersyjnych, a także odbiorze zrzutów zaopatrzenia od aliantów. Jako dowódca jednego z plutonów 34 pułku, 9 Podlaskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej wziął udział w akcji „Burza”. W ramach akcji w dniach 20.07 – 26.07.1944 r. brał czynny udział w atakach na broniące i wycofujące się oddziały niemieckie na południe od Białej Podlaskiej. 22 lipca oddział pod dowództwem Sacewicza zaatakował oddział osłony torów, składający się z własowców, który rekwirował furmanki w Jaźwinach. 24 lipca wziął udział w zasadzce na niemieckie tabory jadące z rejonu Aleksandrówki i Burwina w kierunku Janówki. 25 lipca brał udział w ataku na niemiecką baterię haubic na grobli pod Jaźwinami.

Po akcji „Burza” wraz z większością II batalionu 9 Dywizji ukrył broń i wrócił do codziennego życia. Jesienią 1944 roku uniknął aresztowania przez NKWD. Po okresie ukrywania się, powrócił do organizacji AK. W okresie od kwietnia 1945 r. do września 1945 r. był dowódcą pierwszej drużyny, a następnie plutonu, w oddziale podporucznika Stanisława Bogdanowicza „Toma", o kryptonimie KD-121. Brał udział m.in. w ataku na więzienie w Białej Podlaskiej 21 maja, który poskutkował uwolnieniem 5 więźniów - żołnierzy podziemia antykomunistycznego. 20 lipca 1945 r. ukończył Szkołę Podchorążych Piechoty w Konspiracji. Po utworzeniu przez Bogdanowicza nowego rejonu działania oddziału w Międzyrzeczu we wrześniu 1945 roku, Sacewicz został dowódcą oddziału pozostawionego na miejscu, służącego do ochrony Inspektoratu Północ. Następnie został dowódcą patrolu bojowego WiN działającej w rejonie miejscowości Łomazy, Dubów. Ostatnie akcje patrolu były wykonane w styczniu 1947 r.

1 kwietnia 1947 r. ujawnił się w Powiatowym Urzędzie Bezpieczeństwa w Białej Podlaskiej. Służbę w konspiracji zakończył w stopniu podporucznika.

Po wojnie Po ujawnieniu powrócił do edukacji. W 1947 r. uzyskał świadectwo dojrzałości w Liceum Ogólnokształcącym dla dorosłych w Białej Podlaskiej. W tym samym roku rozpoczął studia w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego na kierunku leśnictwo. Studia ukończył w czerwcu 1951 r., stopniem inżyniera leśnictwa i magistra nauk agrotechnicznych, broniąc pracę magisterską pod tytułem „Gleby lasów sosnowo-dębowych i dębowo-sosnowych uroczyska Łopień”.

W trakcie studiów pracował jako laborant w Zakładzie Inżynierii Leśnej i Geodezji SGGW oraz odbywał praktykę w Nadleśnictwie w Chotyłowie, w okolicach Białej Podlaskiej. Po studiach pracował w Szczecińskim Urzędzie Morskim, a następnie w Gdańskim Przedsiębiorstwie Produkcji Leśnej „Las” oraz w Warszawskim Przedsiębiorstwie Produkcji Leśnej „Las”. Od 1973 r. był naczelnikiem gminy Krasnosielc, a następnie sprawował taką samą funkcję w gminie Rzekuń, do przejścia na emeryturę w 1988 r.

Upamiętnienie Udział w walce z okupantami upamiętniają dwie tablice w Białej Podlaskiej: na murze kościoła św. Anny i w epitafium przy kościele św. Antoniego.

Życie prywatne 4 września 1948 r. zawarł związek małżeński z Barbarą Roczkowską. Mieli czterech synów. Zmarł w Warszawie 28 sierpnia 1991 r. Pochowany na cmentarzu parafialnym w Ostrołęce.

Po ujawnieniu się on i jego rodzina byli inwigilowani przez Służbę Bezpieczeństwa.

Odznaczenia Paweł Sacewicz był odznaczony: Krzyżem Walecznych. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Złotym Krzyżem Zasługi. Krzyżem Partyzanckim. Medalem Wojska. Złotą Odznaką „Za Zasługi dla Województwa Ostrołęckiego”. Złotą Odznaką „Za Zasługi dla Województwa Warszawskiego”.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi Kategoria:Członkowie Związku Walki Zbrojnej Kategoria:Żołnierze Ruchu Oporu Armii Krajowej Kategoria:Członkowie Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość Kategoria:Ludzie związani z Białą Podlaską Kategoria:Urodzeni w 1920 Kategoria:Zmarli w 1991