Astronom królewski (ang. Astronomer Royal) – stanowisko na brytyjskim dworze królewskim. Wywodzi się ze stanowiska dyrektora Królewskiego Obserwatorium Astronomicznego w Greenwich; obserwatorium to utworzył król Karol II Stuart 22 czerwca 1675 roku.
Geneza Król wydał, mianowanemu pierwszym astronomem, Johnowi Flamsteedowi polecenie, aby bezzwłocznie przystąpił z najdokładniejszą troską i pilnością do korygowania tablic ruchów na niebie, a także miejsc gwiazd stałych, tak aby odkryć tak bardzo pożądaną długość geograficzną w celu doskonalenia sztuki nawigacji....forthwith to apply himself with the most exact care and diligence to the rectifying of the tables of the motions of the heavens, and the places of the fixed stars, so as to find out the so much desired longitude of places for the perfecting of the art of navigation. W: F. Baily: „An Account of the Rev. John Flamsteed”. Przedrukowane w: R. Walsh et al.: "The Museum of foreign literature, science and art." E. Litell, 1836. Vol. 28, S. 293 Sprawy te miały duże znaczenie głównie z uwagi na rozwój żeglugi morskiej służący polityce kolonialnej. Kolejni astronomowie pełnili obowiązki dyrektora obserwatorium do 1972, z pensją 100 funtów rocznie.
Obecnie astronom królewski jest funkcją honorową The Astronomer Royal , rmg.co.uk [dostęp 2025-08-02]..
1675–1719 John Flamsteed 1720–1742 Edmond Halley 1742–1762 James Bradley 1762–1764 Nathaniel Bliss 1765–1811 Nevil Maskelyne 1811–1835 John Pond 1835–1881 sir George Biddell Airy 1881–1910 sir William Christie 1910–1933 sir Frank Watson Dyson 1933–1955 sir Harold Spencer Jones 1956–1971 Richard van der Riet Woolley 1972–1982 sir Martin Ryle 1982–1990 sir Francis Graham-Smith 1991–1995 sir Arnold Wolfendale 1995-2025 Martin Rees od 2025 – Michele Dougherty
W 1834 powołano królewskiego astronoma Szkocji; w latach 1792–1921 istniało stanowisko królewskiego astronoma Irlandii.
Przypisy
!