Lewica we Francji na początku XX wieku reprezentowana była przez dwie główne partie polityczne, Partię Republikańską, Radykalną i Radykalno-Socjalistyczną oraz utworzoną w wyniku połączenia w 1905 mniejszych organizacji marksistowskich Francuską Sekcję Międzynarodówki Robotniczej (SFIO). W 1914 po zabójstwie lidera SFIO Jeana Jaurèsa, który głosił poglądy pacyfistyczne i antymilitarne, partia dołączyła do Świętej Unii (Union Sacrée) czyli porozumienia między rządem a partiami robotniczymi i związkami zawodowymi. W następstwie rewolucji rosyjskiej w 1917 roku i powstania Związku Spartakusa w Niemczech, francuska lewica podzieliła się na frakcje reformistyczną i rewolucyjną, w 1920 roku w czasie kongresu w Tours, wielu działaczy SFIO przyłączyło się do Francuskiej Sekcji Międzynarodówki Komunistycznej (SFIC).

Lewica i Prawica we Francji

Podział na lewicę i prawicę narodził się w trakcie posiedzeń Zgromadzenia Narodowego w 1789 roku (w którym bardziej radykalne stronnictwa, zasiadały w ławkach po lewej stronie). Przez cały XIX wiek, główna linia podziału na lewicę i prawicy we Francji, przebiegała między zwolennikami Republiki i monarchistami. Z prawicą wiązani byli z legitymistami przedstawiającymi skrajne poglądy kontrrewolucyjne i orleanistami, przedstawiającymi nadzieję na utworzenie nowoczesnej monarchii konstytucyjnej, z wybraną w wyborach gałęzią królewską, postulaty orleanistów po części realizowane były po rewolucji lipcowej w 1830 roku. Republikanie, nazywający sami siebie radykałami, dążyli do utworzenia Demokratycznej Republiki Socjalnej (la République démocratique et sociale), radykalizm uważany jest za początek francuskiego ruchu robotniczego. W 1848 roku doszło do pierwszego w historii kraju powstania robotniczego zwanego jako „Dni czerwcowe”, rewolucja lutowa skutkowała wprowadzeniem ustroju republikańskiego, doprowadzając przy tym do radykalizacji społeczeństwa i podziału lewicy francuskiej.

Po zamachu Napoleona III w 1851 roku, ustanowiono II Cesarstwo, lewica została wykluczona z areny politycznej i skupiła się na organizacji pracowników. Ruch robotniczy nie był skupiony według jednej ideologii, marksiści rywalizowali z radykałami i utopijnymi socjalistami na czele z Auguste’em Comte’em i Charles’em Fourierem. Socjalizm połączony z wczesno jakobińskimi ideałami radykalnego republikanizmu lawirował między demokratyzmem, antyklerykalizmem (opozycja wobec roli Kościoła w kontrolowaniu francuskiego życia społecznego i kulturalnego) i gospodarką socjalistyczną, idee te stały się stopniowo fundamentami francuskiej lewicy. Większość praktykujących katolików z wiejskich regionów nadal głosowało na konserwatystów, natomiast ludność obszarów najbardziej otwartych na idee Wolności, Równości, Sprawiedliwości w czasie rewolucji z 1789 głosowała na socjalistów.

XIX wiek Paryż przez cały XIX wiek był uważany za miejsce narodzin ruchów powstańczych i nieformalną stolicę europejskich rewolucjonistów. Po rewolucji francuskiej z 1789 roku i okresie I Cesarstwa Francuskiego doszło do „restauracji burbońskiej” w wyniku której do władzy powróciła obalona w wyniku rewolucji dynastia Burbonów. Biały terror ze strony rojalistów uderzył w lewicę, wśród monarchistów doszło jednak do rozłamów, przeciwko władzy absolutnej występowali umiarkowani legitymiści, co ostatecznie doprowadziło do upadku rządów Karola X. W lipcu 1830 roku wybuchła kolejna francuska rewolucja. Rewolucjonistom udało się udaremnić próbę powrotu do Ancien régime zapoczątkowaną przez Karola X. W wyniku rewolucji udało się wprowadzić monarchię konstytucyjną nazwaną monarchią lipcową. Nowym władcom Francji został Ludwik Filip I.

Monarchia lipcowa thumb|260px|Eugène Delacroix, Wolność wiodąca lud na barykady, 1830 Monarchia lipcowa została podzielona na zwolenników monarchii konstytucyjnej, opartej na parlamentaryzmie jak i zwolenników Ancien régime. Opozycję wobec ówczesnej prawicy (legitymiści) stanowiła lewica, republikanie i socjaliści. Ruch lojalistyczny dzielił się na konserwatywną, centroprawice Parti de la Resistance oraz uważaną w tym okresie za centrolewicową Parti du Mouvement. Lewicowa opozycja czyli republikanie i socjaliści, żądali reform społecznych i politycznych, w tym wyborów powszechnych i prawa pracy (droit du travail). Parti di Mouvement popierała „narodowościowość” ludów całej Europy, dążąc do przemian różnych imperiów w celu utworzenia państw narodowych. Poglądy na temat narodów, rozwinęła konserwatywno-monarchistyczna partia Le National która wspierała monarchie europejskie które miały stopniowo stawać się państwami narodowymi. Organem prasowym Le National był „Journal des débats”.

Za rządów monarchii lipcowej, w 1841 roku, zakazano pracy dzieci do ósmego roku życia oraz pracy w godzinach nocnych, dzieci mających mniej niż 13 lat. Prawo w praktyce nie zostało jednak wdrożone. W tym okresie wiele ruchów chrześcijańskich dążyło do „charytatywnej gospodarki”, a popularność zdobywały idee socjalizmu, w szczególności utopijny filozofowie tacy jak Saint-Simon czy Charles Fourier. Innymi myślicielami socjalistycznymi tego okresu Louis Auguste Blanqui i twórca mutualizmu Pierre-Joseph Proudhon. Do Paryża, w 1843 roku przyjechał Karol Marks, gdzie spotkał się z mieszkającym tam wcześniej Friedrichem Engelsem.

Marks przybył do Paryża, w celu współpracy z niemieckim rewolucjonistą, Arnoldem Ruge, dziennikarzem pisma Deutsch–Französische Jahrbücher. Na miejscu obydwaj filozofowie nawiązali kontakt z Engelsem, który przedstawił im swoją pracę „Położenie klasy robotniczej w Anglii”. Marks uczestniczył w działalności Bund der Gerechten (Liga Sprawiedliwych), tajnego stowarzyszenia założone przez niemieckich robotników w Paryżu w 1836 roku. Bund der Gerechten opierala się w dużej mierze na poglądach rewolucjonisty François Noël Babeufa, zwanych babuwizmem. Liga Sprawiedliwych wywodziła się bezpośrednio z założonej dwa lata wcześniej, Bund der Geaechteten. Grupa ta prowadzona była przez niemieckich emigrantów na czele z Theodorem Schusterem i Wilhelmem Weitlingiem. Schusterr opierał swoje poglądy na poglądach włoskiego socjalisty Philippe Buonarrotiego. Liga współpracowała z ruchem karbonariuszy, a jej bezpośrednim celem było utworzenie na terenie krajów niemieckich „Republiki Socjalnej”, szanującą zasady wolności, równości i cnót obywatelskich.

Liga uczestniczyła w powstaniu blankistów w maju 1839 roku w Paryżu. Po stłumieniu buntu, wielu jej działaczy zostało wydalonych a Liga przeniosła swą siedzibę do Londynu, gdzie przekształciła się w Związek Komunistów.

W wolnym czasie, Marks studiował dzieła Proudhona, którego miał później skrytykować w dziele „Nędza filozofii” (1847). Marks rozwinął teorię alienacji w rękopisach ekonomiczno-filozoficzne z 1844 r, wydanych już po jego śmierciach jak również w pracy „Ideologia niemiecka”, w drugiej pracy, skupiając się w dużej mierze na krytyce młodoheglistówKarl Marx. The German Ideology. 1845. Marks opierając się na ideach Georga Wilhelma Friedricha Hegla i Adama Smitha, opracował teorię walki klas, przyjętą następnie przez wielu paryskich socjalistów. W dniu 21 lutego 1848 roku, Marks wydał Manifest Ligi Komunistycznej, nazwany później Manifestem Komunistycznym, miało to miejsce trzy dni przed ogłoszeniem II Republiki. Marks został aresztowany i wydalony do Belgii. Wkrótce nowe władze francuskie, zaprosiły go ponownie do Paryża, gdzie był świadkiem robotniczego powstania nazwanego jako Dni czerwcowe.

Rewolucja 1848 roku i II Republika

Rewolucja lutowa obaliła monarchię lipcową, zastępując ją II Republiką, istniejącą w latach 1848-1852. W czasie dni czerwcowych, wydany został manifest la République sociale et démocratique. Republika upadła jednak gdy w dniu 2 grudnia 1851 roku, Ludwik Napoleon Bonaparte dokonał zamachu wprowadzając w następnym roku II Cesarstwo (1852–1870). W okresie II Republiki wprowadzono powszechne wybory dla mężczyzn, a w dniu 27 kwietnia 1848 roku Victor Schœlcher zniósł powszechne w koloniach niewolnictwo. Rząd republikański umacniał także prawa pracownicze. Socjalista Louis Blanc stał na czele grupy parlamentarnej mającej zreorganizować system organizacji pracy, organizując między innymi pomoc bezrobotnym. II Republika była miejscem napięć między prawicowymi orleanistami oraz liberałami a lewicowymi radykałami, republikanami i socjalistami. W grudniu 1848 roku odbyły się pierwsze w miarę demokratyczne wybory prezydenckie, lewica została podzielona na czterech kandydatów, zostali nimi Alphonse de Lamartine, Louis-Eugène Cavaignac, trzecim kandydatem był centrolewicowiec i republikanin Alexandre Ledru-Rollin, czwarty był natomiast socjalista François-Vincent Raspail. Zarówno Raspail i Lamartine uzyskali mniej niż jeden procent poparcia. Cavaignac zdobył prawie 20%. Niespodziewanie wybory wygrał książę Ludwik Napoleon Bonaparte, uzyskując prawie 75% głosów, wybory okazały się klęską dla socjalistów i republikanów.

II Cesarstwo

Po wygranej w grudniu 1848 roku, Louis Napoleon Bonaparte przejął pełnię władzy w wyniku zamachu stanu przeprowadzonego w 1851 roku. Po zamachu, ogłosił się cesarzem i powołał II Cesarstwo. Wielu działaczy lewicy zostało zesłanych do Londynu, gdzie w 1864 roku powołali Międzynarodowe Stowarzyszenie Robotników (I Międzynarodówkę).

Od Komuny Paryskiej po I wojnę światową Po Komunie Paryskiej w 1871 roku, francuska lewica została osłabiona na blisko dziesięć lat. Do 1880 roku nie ogłoszono amnestii dla komunardów, represjonowanych przez rząd Louisa Adolpha Thiersa. Według historyka Benedicta Andersona około 20.000 komunardów i ich sympatyków zostało zamordowanych w czasie krwawego tygodnia, to liczba przewyższająca terror jakobiński z lat 1793-94 oraz liczbę ofiar ostatniej wojny. 7.500 komunardów aresztowano a następnie wywieziono do odległych kolonii, takich jak Nowa Kaledonia. Tysiące uczestników Komuny i działaczy robotniczych spoza Paryża uciekło do Belgii, Anglii, Włoch, Hiszpanii i Stanów Zjednoczonych. W 1872 roku, wprowadzono surowe restrykcje, w praktyce zakazujące działalności organizacji lewicowych. W 1880 roku przeprowadzono amnestię dla wygnanych i więzionych komunardów. Amnestia była spowodowana między innymi po odwilżowym zaangażowaniem części nowych władz i artystów (Arthur Rimbaud, Camille Pissarro, Gustave Courbet) III Republiki w działanie KomunyBenedict Anderson (July–August 2004). „In the World-Shadow of Bismarck and Nobel”. New Left Review. Retrieved 21 February 2007..

W lutym 1871, wybory parlamentarne wygrali orleaniści i legitymiści, republikanie odnieśli sukces w wyborach 1876 roku, zdobywali wówczas większość w Izbie Deputowanych. Zwycięstwo republikanów w 1876 roku, uznaje się za narodziny pierwszego centrolewicowego rządu w historii III Republiki. W okresie rządów republikańskich doszło do kilku kryzysów politycznych takich jak wzrost popularności reakcyjnego ugrupowania bulanżystów i mająca wyraźny podtekst antysemicki, podsycana przez prawicę afera Dreyfusa. Głównymi siłami politycznym na lewicy były Républicains opportunistes i założona w 1901 roku Parti républicain, radical et radical-socialiste, lata 80. XIX wieku były też okresem narodzin wielu mniejszych partii i organizacji o profilu socjalistycznym. Socjaliści odnieśli kilka sukcesów w czasie kampanii samorządowej w 1880 roku, lewicowe władze lokalne i ich prospołeczne działania zostały później nazwane jako „komunalny socjalizm”.

W 1894 roku, republikański rząd Waldeck-Rousseau, zalegalizował związki zawodowe, umożliwiając utworzenie największego francuskiego związku, Confédération générale du travail (Powszechna Konfederacja Pracy, CGT). W 1902 roku, liczba związkowców CGT przekroczyła ponad 100.000, związek pod przywództwem Victora Griffuelhes i Émila Pouget (1901-1908) wchłonął mniejsze ruchy anarchosyndykalistyczne.

Républicains opportunistes