Bolesław Marczak (właśc. Bolesław Martiuk; ur. 2 maja 1919 w Monasterzyskach, zm. 9 marca 1995) – pułkownik, uczestnik II wojny światowej w szeregach Armii Czerwonej i Ludowego Wojska Polskiego, funkcjonariusz aparatu bezpieczeństwa PRL.
Życiorys Był synem Jana i Heleny Martiuków. Ukończył liceum w Czortkowie.
W maju 1941 zmobilizowany do Armii Czerwonej w 21 Korpusie Pancernym. Walczył m.in. w obronie Moskwy, gdzie został ranny. W maju 1943 wstąpił do 1 Dywizji Piechoty im. T. Kościuszki, w której został kapralem i w której służył w samodzielnej kompanii łączności. Uczestniczył w bitwie pod Lenino.
W 1944 skończył kurs NKWD w Kujbyszewie. 18 sierpnia 1944 skierowany do pracy w aparacie bezpieczeństwa, został kierownikiem Sekcji VII (śledczej) Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Rzeszowie. W latach 1944–1948 uczestniczył w walkach ze zbrojnym podziemiem i „bandami” UPA. W styczniu 1945 skierowany wraz z Grupą Operacyjną do województwa krakowskiego. 16 czerwca 1945 został szefem PUBP w Miechowie (do 10 września). Od 12 listopada zastępca naczelnika, a od 1 stycznia 1946 naczelnik Wydziału IV WUBP w Krakowie. Od 1 września 1946 naczelnik Wydziału III tego urzędu. Od 1 grudnia 1947 do 14 grudnia 1949 naczelnik Wydziału III WUBP w Kielcach. Następnie pracował w Departamencie III MBP/MSW. Od 25 kwietnia 1965 do 31 sierpnia 1967 zastępca dyrektora Departamentu II MSW. W 1975 przeniesiony do rezerwy.
Odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi i Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1946), a także Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy, Krzyżem Komandorskim i Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Walecznych, Krzyżem Bitwy pod Lenino (1988)W 45 rocznicę LWP, "Za Wolność i Lud", nr 45, 5 listopada 1988, s. 10., Złotym Medalem „Polacy w szeregach Armii Czerwonej 1941-1945” (1983)Uroczyste posiedzenie Prezydium Rady Krajowej Polaków b. Żołnierzy Armii Radzieckiej, "Za Wolność i Lud", nr 32, 6 sierpnia 1983, s. 11,Orderem Wojny Ojczyźnianej I stopnia (ZSRR, 1987)Radzieckie odznaczenia bojowe dla Polaków byłych żołnierzy Armii Radzieckiej, "Za Wolność i Lud", nr 23, 6 czerwca 1987, s. 3. oraz innymi odznaczeniami polskimi i radzieckimi. W 1985 został wyróżniony wpisem do Honorowej Księgi Czynów Żołnierskich.
Absolwent Wydziału Prawa Uniwersytetu Warszawskiego.
Przypisy
Bibliografia Rok pierwszy. Powstanie i działalność aparatu bezpieczeństwa publicznego na Rzeszowszczyźnie (sierpień 1944 – lipiec 1945), oprac. Zbigniew Nawrocki, Dariusz Iwaneczko, Instytut Pamięci Narodowej, Rzeszów 2005. Aparat bezpieczeństwa w Polsce. Kadra kierownicza (1944–1956), t. I, red. Krzysztof Szwagrzyk, Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2005. Aparat bezpieczeństwa w Polsce. Kadra kierownicza (1956–1975), t. II, red. Paweł Piotrowski, Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2006. monitorpolski.gov.pl/mp/1947/s/29/M1947029000001.pdf Polacy w Armii Radzieckiej i Ich Udział w Wielkiej Wojnie Narodowo-Wyzwoleńczej 1941–1945 (materiały sesji popularnonaukowej – 2 lutego 1984 r.), red. Wiktor Leszkowicz, Ignacy Sitnicki, Związek Bojowników o Wolność i Demokrację – Warszawskie Środowisko Polaków Byłych Żołnierzy Armii Radzieckiej, Warszawa 1984 Biogram Biura Lustracyjnego IPN, dostęp 2019-02-03
Kategoria:Absolwenci i słuchacze szkoły NKWD w Kujbyszewie Kategoria:Funkcjonariusze kontrwywiadu cywilnego Polski Ludowej Kategoria:Funkcjonariusze Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Polacy i obywatele polscy wcieleni do Armii Czerwonej 1939–1945 Kategoria:Szefowie Miejskich Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Lenino (1943) Kategoria:Urodzeni w 1919 Kategoria:Wyróżnieni wpisem do Honorowej Księgi Czynów Żołnierskich (1972–1989) Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Monasterzyskach