Zygmunt Jerzy Czarnecki, ps. Biały (ur. 28 marca 1900 w maj. Gołębiówek, zm. 24 grudnia 1989) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Ordeeru Virtuti Militari, w 1966 roku mianowany przez Prezydenta RP na uchodźstwie generałem brygady.

Życiorys Urodził się 28 marca 1900 w rodzinie Antoniego (zm. 1944), administratora majątku Gołębiówek, i Marii z Tomczaków (zm. 1949). Jego wujem był ks. Kazimierz Tomczak, a bratem ciotecznym Lucjan Wolfram (1897–1918), żołnierz 5 pułku piechoty Legionów Polskich, pośmiertnie odznaczony Krzyżem Niepodległości.

Uczęszczał (do piątej klasy włącznie) do Szkoły Wróblewskiego w Warszawie. W latach 1911–1915 należał do I Druzyny Skautowej, w której pełnił funkcję zastępowego I zastępu. Od sierpnia 1915 kontynuował naukę w siedmioklasowym Gimnazjum Realnym Polskim w Kijowie, gdzie 1 maja 1917 zdał egzamin dojrzałości. Od 1 stycznia do 26 października 1918 działał w Polskiej Organizacji Wojskowej w Kijowie na stanowisku komendanta sekcji. W międzyczasie (1 czerwca – 1 lipca 1918) ukończył szkołę podoficerską POW.

Od 14 listopada 1918 do 14 czerwca 1919 był uczniem klasy „G” Szkoły Podchorążych w Warszawie. 23 czerwca 1919 został wcielony do 1 pułku piechoty Legionów. 15 lipca 1919 został mianowany z dniem 15 czerwca 1919 podporucznikiem w piechocieDz. Rozk. Wojsk. Nr 80 z 26 lipca 1919, poz. 2711.. W październiku tego roku ukończył kurs gazowy dla instruktorów wojskowych przy Departamencie Naukowo-Szkolnym MSWojsk. w Warszawie. Od 3 marca do 10 czerwca 1920 pełnił obowiązki oficera gazowego pułku, a od 3 sierpnia do 5 września 1920 pełnił w zastępstwie obowiązki dowódcy II batalionu 1 pp Leg. 22 września 1920 został ranny pod Sejnami.

Od 26 września do 27 października 1920 przebywał w Szpitalu Ewangelickim w Warszawie, po czym wrócił do pułku. Od 23 maja 1921 pełnił funkcję adiutanta II baonu. 27 maja 1921 zwrócił się do ministra spraw wojskowych z prośbą o odkomenderowanie na studia na Wydziale Budowy Maszyn Politechniki Warszawskiej oraz zobowiązał do trzyletniej służby w Wojsku Polskim za każdy rok studiów. 1 grudnia 1921 objął dowództwo 4 kompanii. Od 11 lutego 1922 pełnił funkcję adiutanta pułku. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 2900. lokatą w korpusie oficerów piechoty. 5 stycznia 1925 został odkomenderowany na pięciomięczny kurs doszkolenia dla młodszych oficerów Chemnie, a po jego ukończeniu został przydzielony do I baonu. Od 15 sierpnia 1925 do 18 marca 1926 pełnił funkcję adiutanta pułku, po czym został przesunięty na stanowisko młodszego oficera kompanii w I baonie. Z dniem 2 listopada 1926 został przydzielony do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze słuchacza Kursu 1926/28. 19 marca 1928 prezydent RP nadał mu stopień kapitana z dniem 1 stycznia 1928 i 342. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Z dniem 31 października 1928, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, został przydzielony do 6 Dywizji Piechoty w Krakowie na stanowisko I oficera sztabu. We wrześniu 1930 został przeniesiony do Departamentu Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych na stanowisko kierownika referatu organizacyjno-mobilizacyjnego. We wrześniu 1933 został przeniesiony do 1 pp Leg. na stanowisko dowódcy 7 kompanii. 31 marca 1934 został przesunięty na stanowisko dowódcy 1 kompanii. W czerwcu 1935 został przeniesiony do 19 Dywizji Piechoty w Wilnie na stanowisko oficera do zleceń. 27 czerwca 1935 prezydent RP nadał mu stopień majora z dniem 1 stycznia 1935 i 77. lokatą w korpusie oficerów piechoty. 3 kwietnia 1937 został przeniesiony do Wyższej Szkoły Wojennej i 8 maja tego roku wyznaczony na stanowisko wykładowcy taktyki piechoty. 13 października 1938 został mianowany dowódcą I batalionu 5 pułku piechoty Legionów w Wilnie.

Podczas kampanii wrześniowej oficer operacyjny Armii „Prusy” i szef sztabu Grupy Operacyjnej gen. Jana Kruszewskiego. Po kampanii przebywał w niewoli radzieckiej. Został zesłany do łagru Norylsk, gdzie pracował w kamieniołomach za kołem podbiegunowym. Po uwolnieniu służył w dowództwie Armii Polskiej na Wschodzie i 2 Korpusu Polskiego. Od 1944 r. zastępca dowódcy 6 Lwowskiej Brygady Piechoty. Następnie w Polskim Korpusie Przysposobienia i Rozmieszczenia.

Od 1949 r. komendant Kwatery Głównej Brygadowego Koła Młodych „Pogoń”. Prezydent RP na uchodźstwie August Zaleski mianował go generałem brygady ze starszeństwem z dniem 11 listopada 1966 r. w korpusie generałów. W 1967 r. zwolniony ze stanowiska komendanta „Pogoni” przez gen. Władysława Andersa po odmowie zrzeczenia się nadanego stopnia. W odpowiedzi poinformował, że rozwiązał „Pogoń”, przekształcając ją w Polską Organizację Wojskową i Niepodległościową „Pogoń” [dostęp 2012-09-24]..

Został pochowany w Warszawie na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 198-5-28).

Był żonaty, miał córkę Bożennę (ur. 1931).

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5893 – 24 listopada 1922 Krzyż Niepodległości – 20 lipca 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Walecznych po raz pierwszy i drugi – 4 maja i 28 lipca 1921 Krzyż Walecznych po raz trzeci – 16 czerwca 1922 Medal Wojska po raz drugi – 1947 Złoty Krzyż Zasługi – 10 listopada 1938 „za zasługi w służbie wojskowej”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 – 1928 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości – 1928 Brązowy Medal za Długoletnią Służbę – 1938 łotewski Medal Pamiątkowy 1918-1928 – 6 sierpnia 1929

Przypisy

Bibliografia

Brygadowe Koło Młodych „Pogoń”, [w:] R. Ziobroń, Historia żołnierza tułacza. Działalność emigracyjna generała Władysława Bortnowskiego, IPN, Rzeszów 2009, s. 321–325.

Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Generałowie brygady mianowani przez władze RP na uchodźstwie po 1947 Kategoria:Jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (kampania wrześniowa) Kategoria:Majorowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem za Długoletnią Służbę (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (trzykrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Medalem Wojska (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 5 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Oficerowie dowództwa 6 Dywizji Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie dowództwa 6 Lwowskiej Brygady Piechoty Kategoria:Oficerowie dowództwa 19 Dywizji Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie dyplomowani II Rzeczypospolitej Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Podpułkownicy piechoty Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1900 Kategoria:Zmarli w 1989 Kategoria:Żołnierze Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia