Interoperacyjność – cecha produktu lub systemu, którego interfejsy funkcjonują w pełnej zgodności tak, aby współpracować z innymi produktami lub systemami, które istnieją lub będą istnieć w przyszłości, bez ograniczenia dostępu lub możliwości implementacjiAFUL Interoperability Working Group..
Inne definicje Termin interoperacyjność początkowo był zdefiniowany dla techniki informatycznej lub inżynierii systemów w celu wymiany informacji, na przykład: zdolność dwóch lub więcej systemów lub składników do wymiany informacji i jej wykorzystaniaISO/IEC/IEEE 24765:2010(en) Systems and software engineering – Vocabulary. zdolność dwóch lub więcej ORB do współpracy przy doręczaniu żądań do odpowiedniego obiektuISO/IEC 19500-2:2003, Information technology – Open Distributed Processing – Part 2: General Inter-ORB Protocol (GIOP)/Internet Inter-ORB Protocol (IIOP).3.2.19. zdolność do komunikacji, wykonywania programów i przesyłania danych między różnymi jednostkami funkcjonalnymi w sposób wymagany przez użytkownika mającego małą lub żadną wiedzę o unikatowych charakterystykach tych jednostekISO/IEC 2382-1:1993, Information technology – Vocabulary – Part 1: Fundamental terms.01.01.47..
Termin „interoperacyjność” jest używany, przy zachowaniu istoty jego znaczenia, w dziedzinach informatycznych, a także tam, gdzie dochodzi do współpracy produktów lub systemów bez udziału informatyki. Przykłady: interoperacyjność systemu kolei interoperacyjność korporacyjna interoperacyjność usług interoperacyjność sieci
Aspekty interoperacyjności Interoperacyjność można rozpatrywać w trzech aspektach: techniczny – związany z aspektem systemowym (urządzenia, protokoły, systemy operacyjne) oraz syntaktycznym (języki reprezentacji zasobów, formaty danych). semantyczny – dotyczący właściwego, jednoznacznego rozumienia wymienianej i upowszechnianej informacji przez wszystkich jej użytkowników. organizacyjny – odnoszący się do przepisów prawnych, procedur, struktur organizacyjnych, czynników ekonomicznych oraz ludzkichRola Tezaurusa w kształtowaniu interoperacyjności semantycznej..
Sposoby osiągania interoperacyjności Interoperacyjność systemów, w szczególności informatycznych, osiągana jest poprzez: ujednolicenie – zastosowanie jednakowych norm, standardów oraz procedur. wymienność – zastąpienie produktu, podsystemu, usługi lub procesu w sposób niezauważalny przez użytkownika. zgodność – przydatność produktu do użytkowania, przy założeniu spełnienie wymagań oraz braku niepożądanych działańInteroperacyjność inteligentnych systemów transportowych..
Przykłady Najprostszym przykładem interoperacyjności w życiu codziennym może być podłączenie dowolnego urządzenia elektrycznego do sieci elektrycznej. Wymaga to standardowego złącza (gniazdka oraz wtyczki) oraz zasilaczaczyli wbudowanego lub podłączanego osobno "interfejsu" przetwarzającego prąd dostarczany w sieci na wewnętrzne potrzeby podłączanego urządzenia, np. zamienia prąd zmienny na prąd stały o określonych parametrach przystosowanego do sieci energetycznej (systemu zasilania energią elektryczną) w danym miejscu (np. w określonym kraju). W ten sposób urządzenie (jeden system) może współpracować z siecią energetyczną (drugi system).
Innym przykładem może być podłączenie stacjonarnego telefonu do sieci telefonicznej. Wymaga to, podobnie jak w przypadku powyżej, odpowiedniego złącza (najczęściej RJ-11), oraz telefonu pracującego zgodnie z normami obowiązującymi w danym krajutj. w szczególności posiadającego odpowiednią homologację, która potwierdza zgodność, czyli możliwość współpracy urządzenia z siecią telekomunikacyjną. Podobnie jest z bezprzewodową siecią telekomunikacyjną (np. telefonią komórkową czy satelitarną), a także siecią komputerową, gdzie podstawową rolę w zapewnieniu interoperacyjności mają protokoły komunikacyjne.
Na poziomie aplikacji (programów komputerowych) interoperacyjność może się przejawiać w: możliwości wymiany danych (np. poprzez pliki o ustalonym, znanym dla poszczególnych aplikacji formaciew różnych aplikacjach na tym samym komputerze, przesłanych przez sieć lub przeniesionych na nośniku do innego systemu), możliwości i sposobach współpracy ze sobą różnych programów na tym samym komputerze/systemie, poprzez mechanizmy zapewniające komunikację międzyprocesową, np. COM, DCOP, DBus mechanizmach zapewniających współpracę programów pracujących w różnych systemach (na różnych komputerach), czyli mechanizmach stosowanych w systemach rozproszonych, takich jak: zdalne wywołania procedur, przykładowe technologie: RPC, gRPC, Java RMI, SOAP, REST korzystanie ze zdalnych (rozproszonych) obiektów (np. DCOM, Object Request Broker / CORBA) systemy wymiany komunikatów, np. oparte na infrastrukturze Message Oriented Middleware i kolejkach komunikatów (np. ZeroMQ, Apache ActiveMQ, RabbitMQ i inne)
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Normalizacja Kategoria:Terminologia informatyczna