Baldurek pstrokaty, strangalia plamista, pętlak pstrokaty (Rutpela maculata) – gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych i podrodziny zmorsznikowych (Lepturinae).
Taksonomia Gatunek opisany został w 1761 roku przez Nicolausa Podę von Neuhausa jako Leptura maculata.
Opis Ciało długości od 14 do 20 mm. Pokrywy jasnożółte z czarnymi plamkami, tworzącymi bardzo zmienny wzór. Samiec posiada dwa większe zęby na goleniach tylnych odnóży.
Biologia i ekologia Zamieszkuje lasy liściaste. Owady dorosłe występują licznie od maja do sierpnia, przy czym kulminacja rójki przypada na lipiec. Chrząszcze żywią się pyłkiem i nektarem kwiatów roślin zielnych i drzewiastych z rodziny baldaszkowatych, krwawników, świerzbnic, jeżyn, czarnego bzu i innych, przez co mogą mieć znaczenie jako zapylacza. Spotyka się je na śródleśnych łąkach, porębach i przydrożach, w pobliżu drzew lęgowych. Larwy przechodzą rozwój w butwiejącym drewnie drzew liściastych i iglastych: w cienkich pniach martwych lub obumierających drzew i w rozkładających się gałęziach i pniakach. Cykl rozwojowy jest zwykle dwuletni. Wśród roślin żywicielskich wymieniane są brzozy, osika, dęby, wierzby, buk, topole, grab, jesiony, leszczyna, głogi, bez i trzmieliny.
Rozprzestrzenienie Znany z prawie całej Europy, Azji Mniejszej, Kaukazu, Armenii i północnego Iranu. W Polsce wszędzie z wyjątkiem wysokich gór.
Systematyka Wyróżnia się 3 podgatunki tego chrząszcza: Rutpela maculata irmasanica Sama, 1996 Rutpela maculata maculata (Poda, 1761) Rutpela maculata nigricornis (Stierlin, 1864)
Przypisy
Kategoria:Zmorsznikowe Kategoria:Chrząszcze Europy Kategoria:Chrząszcze Iranu Kategoria:Chrząszcze Rosji Kategoria:Chrząszcze Zakaukazia Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1761 roku