mały thumb thumb mały Gąsownik rudawy, gąsówka rudawa (Paralepista flaccida (Sowerby) Vizzini) – gatunek grzybów należący do rzędu pieczarkowcow (Agaricales).

Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Paralepista, Paralepistaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1799 r. James Sowerby, nadając mu nazwę Agaricus flaccidus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 2012 r. Alfredo Vizzini, przenosząc go do rodzaju Paralepista. Niektóre synonimy naukowe:

Nazwę polską gąsówka rudawa zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako gąsówka podwinięta. Po przeniesieniu taksonu do rodzaju Paralepista, obie te nazwy stały się niespójne z naukową nazwą systematyczną. W 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego zarekomendowała nazwę gąsownik rudawy.

Morfologia Kapelusz Średnicy 4–10 cm, za młodu łukowaty z podwiniętym brzegiem, później wklęsły, na koniec lejkowaty z cienkim i podwiniętym brzegiem. Brak garba, skórka naga, gładka, nieco higrofaniczna, w kolorze od żółtawego przez żółtoochrowy i czerwonawoochrowy do pomarańczowobrązowego. Czasami kapelusz jest współśrodkowo cętkowany i faliście powyginany. Blaszki Cienkie, gęste i zbiegające na trzon. Kolor początkowo białawy i białokremowy, później żółtordzawy do ochrowoczerwonego. Trzon Wysokość 3–5 cm, grubość 0,7–1,2 cm, cylindryczny, za młodu pełny, później pusty, czasami dołem maczugowato zgrubiały, włóknisty. Kolor podobny jak kapelusz. Czasami jest ekscentryczny (tzn. nie wyrasta dokładnie na środku kapelusza). Miąższ Sprężysty, u młodych grzybów białawy, później jasnopłowy do kremowoochrowego. Zapach aromatyczny, smak cierpki. Wysyp zarodników Biały. Zarodniki o średnicy 3–4 µm. Gatunki podobne lejkogłówka żółtobrązowa (Infundobulicybe gibba). Ma jaśniejszy kolor i rzadki miąższ. trująca lejkówka jadowita (Clitocybe rivulosa). Ma aksamitny kapelusz i słodkawy zapach.

Występowanie i siedlisko W Europie Środkowej jest pospolita, w Polsce również.

Rośnie na ziemi wśród opadłych liści w różnego typu lasach liściastych i mieszanych, szczególnie często pod świerkiem i sosną. Owocniki wytwarza od lipca do listopada. Czasami tworzy tzw. czarcie kręgi.

Znaczenie Saprotrof rozkładający ściółkę drzew liściastych i iglastych. Dawniej uważana była za grzyb jadalny. Pojawiły się jednak doniesienia o zatruciach jej owocnikami, z tego też względu obecnie odradza się zbierania jej dla celów spożywczych.

Przypisy

Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Paralepistaceae