mały|250x250px|Granit strzeliński, Strzelin, Dolny Śląsk Granit strzeliński (Strzelin) – handlowa nazwa szarego granitu pochodzącego z intruzji Strzelina, wchodzącego w skład masywu strzelińskiego na bloku przedsudeckim. Wiek intruzji oceniany jest na 303-283 mln lat (westfal, górny karbon). Należy do waryscyjskiego piętra strukturalnego. Nazwa pochodzi od miasta Strzelin.
Odmiany Granit strzeliński występuje w trzech odmianach: drobnoziarnisty granit biotytowy Skład: mikroklin, plagioklazy, kwarc i biotyt. Odsłania się w środkowej części kamieniołomu Strzelin i w północnej części kamieniołomu Mikoszów. Występują ciemne enklawy drobnoziarniste (jednak są one rzadkie i niewielkie (do kilku centymetrów)). średnioziarnisty granit biotytowy Skład: mikroklin, plagioklazy, kwarc i biotyt. Odsłania się w południowej i północnej części kamieniołomu Strzelin i w południowej części kamieniołomu Mikoszów. Można spotkać enklawy ciemnych gnejsów i ciemne enklawy drobnoziarniste. drobnoziarnisty granit biotytowo-muskowitowy Skład: mikroklin, plagioklazy, kwarc, biotyt i muskowit. Żyły białego, drobnoziarnistego granitu biotytowo-muskowitowego grubości kilku metrów do kilkudziesięciu cm przecinają zarówno granit średnioziarnisty jak i granit biotytowy drobnoziarnisty.
Cechy fizyczne Gęstość 2,66 g/cm³ Porowatość 1,5% Nasiąkliwość 0,31% Wytrzymałość na ściskanie 253 MPa Ścieralność na tarczy Boehmego 0,15 cm Ścieralność w bębnie Devala 2% Mrozoodporność 25 (całkowita)
Historia W dokumencie lokacyjnym Strzelina wydanym w 1292 przez Księcia Świdnicko–Jaworskiego Bolka I Surowego pojawia się cech skalników-kamieniarzy. Granit strzeliński z pewnością wydobywano już w I połowie XII wieku. Wydobycie na skalę przemysłową rozpoczęto w XIX w. Po odzyskaniu Strzelina przez Polskę w 1945 roku zastano zdewastowane urządzenia techniczne kamieniołomu, a samo wyrobisko zalane wodą. Jednak już w styczniu 1946 wznowiono sprzedaż surowca. W 1992 kamieniołom sprywatyzowano. Obecnie granity strzelińskie eksploatuje Mineral Polska sp. z o.o. niemal wyłącznie na kruszywo drogowe.
Przykłady zastosowania Granity strzelińskie wykorzystane były m.in. w: Rotunda św. Gotarda w Strzelinie kościoły w Górce Sobockiej i Białym Kościele Kościół św. Mikołaja w Brzegu ratusz w Brzegu mury miejskie w Strzelinie Most Poniatowskiego w Warszawie Pałac Kultury i Nauki Pomnik Bohaterów Warszawy (pomnik Nike) gmach Deutsche Bank w Berlinie (kolumny) gmachu Reichstagu (schody i posadzki) Czerwony Ratusz w Berlinie (elementy architektoniczne)
Bibliografia H. Walendowski, Granit ze Strzelina. Minimonografie polskich kamieni budowlanych. "Nowy Kamieniarz", nr 57 (7/2011), s. 70
Linki zewnętrzne – zdjęcia skały i kamieniołomów
Kategoria:Granit Kategoria:Skały budowlane Polski Kategoria:Skały karbonu Kategoria:Blok przedsudecki Kategoria:Strzelin