Leszek Jańczuk

thumb|Leszek Jańczuk wraz z tłumaczami Biblii na języki (od lewej): syngaleski (Rohitha de Silva – metodysta), bambara (Sanon Elie – baptysta), hausa (Peter Tswahtachie – katolik), Amsterdam (1999) Leszek Jańczuk (ur. 26 listopada 1965 w Hajnówce) – polski biblista, doktor nauk teologicznych, duchowny protestancki, tłumacz Biblii, poliglota, współautor Biblii dla dzieci. Studiował w Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie i Vrije Universiteit w Amsterdamie. Uczestniczył w ekumenicznym przekładzie Nowego Testamentu. Wraz z innym tłumaczem, ks. Jerzym Banakiem, w publikacjach wyjaśniał okoliczności powstania przekładu, powody oraz zasadność przyjętych rozwiązań translatorskich. Ma w swoim dorobku ponad 130 publikacji, jego hobby jest edytowanie Wikipedii, na której opublikował w różnych wersjach językowych ponad pięć tysięcy artykułów. Przeprowadził lustrację duchownych Kościoła Zielonoświątkowego.

Życiorys Jego ojciec i dziadek byli pastorami. Dziadek, Jakub Jańczuk, był jednym ze 199 duchownych aresztowanych we wrześniu 1950. Ojciec, Mikołaj, zajmował się kolportowaniem Biblii do ZSRR. Julian Grzesik, „przemytnik” Biblii z Lublina, odnotował: Na północy Polski, lublinianie umożliwili kontakt Jańczukowi z okolic Hajnówki z Władysławem Szatyńskim z Wolnych Badaczy z Białegostoku, za pośrednictwem którego odbierali Biblie tamtejsi Świadkowie i poprzez maszynistów kolejowych dostarczali współwyznawcom w ZSRR. Działalnością Mikołaja Jańczuka interesowała się Służba Bezpieczeństwa. Według notatki służbowej sporządzonej przez funkcjonariusza Służby Bezpieczeństwa z 19 sierpnia 1985: Kaznodzieja Mikołaj Jańczuk utrzymuje natomiast kontakty z przedstawicielami tego kościoła w krajach kapitalistycznych (Kanada, Finlandia, Niemcy Zachodnie) […] Z tych krajów przesyłana jest na adres zboru w Nowosadach literatura religijna […]. Ostatnio starają się oświadczył rozmówca o sprowadzenie biblii w dużym formacie w języku rosyjskim. Można domniemywać, że część tej literatury może być przerzucona na teren ZSRR z racji bliskości granicznej stacji przeładunkowej PKP w Siemianówce.

Podczas wizyty Billy’ego Grahama w Białymstoku w 1978 powierzył swoje serce Chrystusowi. Edukację szkolną zakończył w Hajnówce, gdzie uczęszczał do Liceum Ogólnokształcącego z BJN. W 1985 zdał egzamin maturalny. Odbył dwuletnią służbę wojskową (1985–1987). W wojsku był radiotelegrafistą. W 1995 ukończył studia teologiczne w Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie, broniąc pracę magisterską pt. „Czas 7. trąby według Objawienia św. Jana”, napisaną pod kierunkiem ks. prof. Manfreda Uglorza. Następnie odbył studia podyplomowe na Vrije Universiteit w Amsterdamie (1998–1999) w zakresie „Przekład Biblii” („Bible Translation”). Kolejnym etapem rozwoju naukowego było uzyskanie w 2005 na Wydziale Teologicznym ChAT stopnia naukowego doktora na podstawie rozprawy pt. „Przemilczane αἱ ἑπτὰ βρoνταί Apokalipsy św. Jana w świetle symboliki biblijnej oraz pozabiblijnej”, której promotorem był bp prof. dr hab. Wiktor Wysoczański.

W latach 1996–2001 uczestniczył w ekumenicznym przekładzie Nowego Testamentu, zastępując delegowanego wcześniej Kazimierza Sosulskiego. Jednym z tłumaczy był ks. Jerzy Banak, wraz z którym napisał również „Biblię dla dzieci”, wydaną w 2001, a w latach 2002–2004 współpracował też z nim przy redagowaniu kwartalnika „Bliżej Biblii”. W latach 2005–2008 był członkiem redakcji „Pentekoste”, czasopisma WST. Publikował też w następujących pismach: „Chrześcijanin”, „Na Początku...”, „Pielgrzym Polski” i innych. Jest autorem około 130 publikacji.

Jest wykładowcą w Wyższej Szkole Teologiczno-Społecznej. Był pastorem w latach 2002–2004. Od 2010 jest członkiem stowarzyszonym Stowarzyszenia Biblistów Polskich. Współpracował z kanałem telewizyjnym Religia.tv.

W latach 2017–2018 przeprowadził lustrację środowiska duchownych Kościoła Zielonoświątkowego z okresu PRL w zakresie ewentualnej współpracy ze Służbą Bezpieczeństwa.

Jest zaangażowany w tworzenie Wikipedii i autorem artykułów w jej kilkunastu wersjach językowych. Jego publikacje w Wikipedii, związane z badaniami nad rękopisami Nowego Testamentu, wymieniane są w grupie najbardziej wartościowych przez serwis PSNT.pl.

Ekumeniczny przekład Nowego Testamentu thumb|Leszek Jańczuk wygłaszał kazania zarówno w zborze protestanckim, kościele katolickim, jak i cerkwi prawosławnej Uczestniczył w ekumenicznym przekładzie Nowego Testamentu, jako autor przekładu Apokalipsy św. Jana i współautor Ewangelii według św. Łukasza, Ewangelii według św. Marka, Ewangelii według św. Mateusza, 1 Listu św. Jana, 2 Listu św. Jana, 3 Listu św. Jana. Wchodził w skład zespołu tłumaczy Ewangelii synoptycznych, zaś Listy św. Jana tłumaczył wespół z ks. Jerzym Banakiem.

Po ukazaniu się ekumenicznego przekładu Nowego Testamentu jego język stał się przedmiotem analiz naukowych. Poloniści z Uniwersytetu Gdańskiego i Uniwersytetu Warszawskiego (m.in. prof. Bożena Szczepińska oraz dr Krystyna Długosz-Kurczabowa) skrytykowali publikację za „nadmierną modernizację języka” i porzucenie tzw. „stylu biblijnego”. Wraz z ks. Banakiem na łamach „Roczników Teologicznych Warszawsko-Praskich”, „Niedzieli”, „Chrześcijanina”, „Pielgrzyma Polskiego”, a także kwartalnika „Słowo i Życie” zaangażował się w obronę przekładu ekumenicznego. W latach 2002–2004 ukazywały się też artykuły w „Bliżej Biblii” poruszające tę kwestię. Leszek Jańczuk wraz z ks. J. Banakiem bronił założeń koncepcyjnych przekładu, uzasadniając dobór szaty językowej przekładu oraz jego strony leksykalnej, tłumacząc też, że naczelną zasadą, jaką kierowali się tłumacze, była wierność oryginałowi.

Jednym z owoców jego udziału w pracach nad przekładem Nowego Testamentu stały się ekumeniczne wystąpienia w kościele prawosławnym i katolickim.

Poglądy thumb|Na najwyższym szczycie Polski (2008) O swoich inspiracjach do pracy nad tekstem Biblii napisał:

thumb|Wraz z ks. Jerzym Banakiem w Ziemi Świętej, na tle tekstu Łk 1,68-79 (2009) Krytykował pogląd ewangelisty Reinharda Bonnkego, że ustęp tekstu Ewangelii według Mateusza (Mt 7,13-14) dotyczy czasów Starego Przymierza, a na Golgocie położona została „autostrada do nieba” (apokatastaza) i teraz człowiek nie idzie już wąską drogą (ciasna brama) do nieba, lecz autostradą (szeroka brama). Krytykował fascynację tzw. „mężami Bożymi” i zwracał uwagę, że nie należy ich naśladować. Ze względu na silny proamerykanizm i prozachodnie nastawienie Kościoła Zielonoświątkowego kilkakrotnie zwracał uwagę na godne naśladowania religijne wartości Wschodu. W swoich pracach sprzeciwia się bezzasadnemu całkowicie dosłownemu interpretowaniu Biblii.

Analizował niezrealizowane proroctwa biblijne, podając jako przykład Eliasza, który wykonał tylko jedno z trzech poleceń, zaś pozostałe wykonali jego następcy (BT 1 Krl 19,15-16) oraz Judasza Iskarioty – jednego z grona 12 osób, którym została złożona obietnica „zasiadania na tronach” (BT Łk 22,30). Uważa, że w nowożytnej literaturze pięknej, w tym zwłaszcza w XIX-wiecznej literaturze rosyjskiej, znajdują się przykłady profetyzmu będące ilustracją reguły, że Jahwe ostrzega o swoich działaniach przez swoich wysłanników (BT Am 3,7), a w dobie racjonalizmu stanowią argument na rzecz autentyczności proroctw. Poddał krytyce dopasowywanie proroczych tekstów biblijnych, w tym zwłaszcza Apokalipsy świętego Jana, do aktualnych wydarzeń.

Recenzując książkę Dawkinsa Bóg urojony porównał autora do Goliata i stwierdził, że takie książki oczyszczają Kościół z ludzi niezdecydowanych, tj. z tych, „którzy nie wiedzą w co wierzą”. W pracy Historiozofia dowodzi, że triumf teorii ewolucji w świecie doprowadził do uwiądu sił twórczych u współczesnych artystów, skutkiem czego nie powstają już nowe arcydzieła literackie, muzyczne itp.

Jako ekumenista uważa, że zbliżenie międzywyznaniowe jest możliwe poprzez zbliżenie do Słowa Bożego, a ekumenia powinna być rozwijana bez zapominania o prawdzie historycznej.

W sferze zainteresowań Leszka Jańczuka, znajdujących swoje odbicie w publikacjach, znajdują się przekłady biblijne i Apokalipsa. Dając wyraz swoim przekonaniom, porusza również tematy budzące kontrowersje. Na gruncie teologicznym unika zarówno fundamentalizmu, jak i liberalizmu.

Publikacje Książki

, wydanie II, 2026, s. 1-316, ISBN 978-83-971464-4-0

[praca zbiorowa]

Artykuły naukowe thumb|Z Prolegomeną do Kodeksu Watykańskiego (2015)

Artykuły popularne thumb|Przed Archiwum Akt Nowych, z których korzysta przy opracowywaniu publikacji (2018)

Charyzmaty w starożytnym Kościele, „Chrześcijanin” 2016, nr 7-9, s. 8–9. Wizyta Billy’ego Grahama w Moskwie (1982), „Słowo Prawdy” 2018, maj/czerwiec, s. 24–26.

Internetowe thumb|Na synodzie KZ 2018, Leszek Jańczuk przedstawia wyniki lustracji duchownych Dusza w dziejach myśli europejskiej Wstęp do Nowego Testamentu Tekst Nowego Testamentu. Rękopisy greckie, przekłady I tysiąclecia, tekst drukowany Teologia Nowego Testamentu Siedem listów do siedmiu Kościołów Filozofia dziejów Joachim de Fiore – jego dzieło i wpływ na potomnych

Konsultacja teologiczna

Uwagi

Przypisy Leszek Jańczuk, Joachim de Fiore – jego dzieło i wpływ na potomnych Academia.edu. w Biblii Tysiąclecia; por też

Jerzy Banak, Leszek Jańczuk, Promocja ekumenicznego przekładu Nowego Testamentu i Psalmów, Bliżej Biblii 1 (2002), s. 15. Leszek Jańczuk, Pierwsze przekłady biblijne na języki narodowe, Bliżej Biblii 1 (2002) nr 1, s. 41–42.

; Leszek Jańczuk, O proroctwach, Pentekoste, nr 2. wiosna 2006, s. 11–13.

1 Krl 19,15-16 w Biblii Tysiąclecia.

Leszek Jańczuk, O przekładzie i interpretacji biblijnych tekstów, Chrześcijanin, 1-2/98, s. 16–18.

Łk 22,30 w Biblii Tysiąclecia. Mt 7,13-14 w Biblii Tysiąclecia.

Wyborna.pl, wiosna 2005 numer 1 stopka redakcyjna, s. 2. Wyborna.pl, wiosna 2006 numer 2 stopka redakcyjna, s. 3. Pentekoste, wiosna 2007 numer 3 stopka redakcyjna, s. 5. Pentekoste, wiosna 2008 numer 4 stopka redakcyjna, s. 5.

Leszek Jańczuk, Profetyzm literatury rosyjskiej XIX wieku, WST (2008) [dostęp 2012-12-03].

Bibliografia

Linki zewnętrzne Artykuły Leszka Jańczuka na portalu Academia.edu Artykuły Leszka Jańczuka opublikowane w piśmie „Chrześcijanin” w latach 1997–2000 Artykuły Leszka Jańczuka na portalu egzegeza.pl

Cytowania w Google Scholar Kanał Leszka Jańczuka na YouTube

Kategoria:Absolwenci Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Biblistów Polskich Kategoria:Polscy członkowie społeczności wikipedystów Kategoria:Polscy bibliści Kategoria:Polscy duchowni zielonoświątkowi Kategoria:Polscy historycy protestantyzmu Kategoria:Polscy kaznodzieje protestanccy Kategoria:Polscy teolodzy protestanccy Kategoria:Polscy tłumacze Biblii Kategoria:Protestanccy tłumacze Biblii Kategoria:Nauczyciele akademiccy uczelni w Warszawie Kategoria:Ludzie urodzeni w Hajnówce Kategoria:Urodzeni w 1965