Maksymilian LandauW dokumentacji gimnazjalnej wymieniony w języku niemieckim jako „Maximilian Landau”. W ewidencji Wojska Polskiego figurował jako „Maksymilian II Landau” w celu odróżnienia od innego oficera noszącego to samo imię i nazwisko. (ur. 8 marca 1882 w Kamionce Strumiłowej, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – polski nauczyciel, podpułkownik uzbrojenia Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Syn Ludwika i Rozalii z Wolkenbergów urodzony 8 marca 1882 w Kamionce Strumiłowej. Przez osiem lat kształcił się w K. K. Gimnazjum im. Rudolfa w Brodach z niemieckim językiem wykładowym, gdzie w 1900 zdał maturę. Ukończył studia na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie w 1904. W latach 1904–1914 był profesorem gimnazjalnym i pracował w macierzystym gimnazjum w Brodach, gdzie uczył języka niemieckiego, języka polskiego, prowadził kółko germanistyczne oraz był zawiadowcą (kustoszem) niemieckiej biblioteki uczniów. Był autorem zbioru poezji „Chwile” (1913). W latach 1912–1914 działał w Drużynach Bartoszowych – był członkiem Rady Naczelnej. W 1911 został komisarzem chorągwi w Brodach, a w listopadzie tego roku zorganizował tam kurs drużynowychM. Gałęzowski, Na wzór Berka Joselewicza. Żołnierze i oficerowie pochodzenia żydowskiego w Legionach Polskich, z przedmową Richarda Pipesa, IPN, 2010, s. 423..

Po wybuchu I wojny światowej służył w Legionach Polskich, w 1 pułku artylerii. 14 marca 1915 roku został awansowany na chorążego, a 1 maja 1916 roku na stopień podporucznikaLista starszeństwa oficerów Legjonów Polskich w dniu oddania Legjonów Polskich Wojsku Polskim, Warszawa 1917, s. 38.. W styczniu 1917 uczestniczył w kursie Szkoły Strzeleckiej Artylerii w Rembertowie. Po kryzysie przysięgowym, we wrześniu 1917 wcielono go do armii austriackiej. W końcowym okresie wojny wstąpił do Polskiej Organizacji WojskowejM. Gałęzowski, Na wzór Berka Joselewicza..., s. 423.. Na rozkaz płk. Edwarda Rydza-Śmigłego udał się do Niemiec, gdzie bezskutecznie próbował przedostać się do więzionego w Magdeburgu Józefa Piłsudskiego.

1 listopada 1918 wstąpił do Wojska Polskiego i został początkowo przydzielony do Dowództwa Artylerii Armii „Wschód”, a następnie do szkolnictwa wojskowego. W sierpniu 1919 został instruktorem w Korpusie Kadetów w Krakowie-Łobzowie. W tym też roku uzyskał awans na stopień kapitana i przeniesiono go na stanowisko instruktora do Szkoły Podoficerów Artylerii w Krakowie i Toruniu. W kwietniu 1920 mianowany dowódcą II dywizjonu 4 pułku artylerii polowej i wysłany na front. Na jego czele uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej. W maju tego roku wyróżnił się podczas walk nad Berezyną. Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku i został zweryfikowany do stopnia majora ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919.

13 kwietnia 1921 został odznaczony Krzyżem „Virtuti Militari” V klasy, a we wniosku o jego nadanie, czytamy m.in.: Na początku lat 20. formalnie pozostawał nauczycielem w stanie nieczynnym, przynależnym do gimnazjum w Brodach. W 1923 roku służył jako zastępca dowódcy pułku w 4 pułku artylerii polowej. Został awansowany na podpułkownika artylerii ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1927 roku. Od 13 lutego 1928 do maja 1932 był dowódcą pułku manewrowego artylerii w Toruniu, który z dniem 1 stycznia 1932 roku został przemianowany na 31 pułk artylerii lekkiej. W tym samym roku został przeniesiony z korpusu oficerów artylerii do korpusu oficerów uzbrojenia w stopniu podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1927 roku i 2. lokatą z jednoczesnym przydziałem do Kierownictwa Zaopatrzenia Uzbrojenia w Warszawie na stanowisko zastępcy kierownika. Z dniem 30 czerwca 1934 został przeniesiony w stan spoczynku.

W 1938 był dyrektorem Prywatnego Gimnazjum Męskiego im. Edwarda Rontalera w WarszawieZbiory NAC on-line - Jubileusz 40-lecia Prywatnego Gimnazjum Męskiego im. Edwarda Rontalera w Warszawie.

Podczas kampanii wrześniowej od 12 września 1939 był dowódcą artylerii Grupy Obrony LwowaDokumenty obrony Lwowa 1939, opr. Artur Leinwand, Instytut Lwowski, Warszawa 1997, , s. 38–39, 42.. Po agresji ZSRR na Polskę i kapitulacji Lwowa przed Armią Czerwoną został wbrew warunkom kapitulacji miasta wzięty do niewoli sowieckiej i przewieziony do obozu w Starobielsku. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie i pogrzebany potajemnie w bezimiennej mogile zbiorowej w Piatichatkach, gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Figuruje na Liście Starobielskiej NKWD, pod pozycją 1979.

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień pułkownikaDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Maksymilian Landau był współautorem Zarysu historji wojennej 4-go Pułku Artylerji Polowej z 1929.

Od 1921 był żonaty z Zofią Jozajtis.

Upamiętnienie 13 kwietnia 2016, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, w ogrodzie Pałacu Prezydenckiego został zasadzony Dąb Pamięci poświęcony wszystkim Ofiarom Zbrodni Katyńskiej, certyfikat z numerem 1.

W katedrze polowej Wojska Polskiego w Warszawie znajduje się tablica upamiętniającą jego osobę.

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 2470 – 13 kwietnia 1921 Krzyż Niepodległości – 6 czerwca 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 9 listopada 1932 „za zasługi na polu organizacji i wyszkolenia wojska” Krzyż Walecznych Złoty Krzyż Zasługi – 2 sierpnia 1928 „za zasługi na polu organizacji i wyszkolenia wojska”M.P. z 1928 r. nr 178, poz. 386 Złoty Krzyż Zasługi – 30 lipca 1938 „za zasługi na polu pracy społecznej” Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Brązowy Medal za Długoletnią Służbę

Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Charkowie

Przypisy

Bibliografia

M. Gałęzowski, Na wzór Berka Joselewicza. Żołnierze i oficerowie pochodzenia żydowskiego w Legionach Polskich, z przedmową Richarda Pipesa, IPN, 2010.

Rocznik Oficerski 1923 - Ministerstwo Spraw Wojskowych, Biuro Personalne, Warszawa 1923, s. 721, 815. Rocznik Oficerski 1924 - Ministerstwo Spraw Wojskowych, Biuro Personalne, Warszawa 1924, s. 644, 739. Rocznik Oficerski 1928 - Ministerstwo Spraw Wojskowych, Biuro Personalne, Warszawa 1928, s. 405, 451. Rocznik Oficerski 1932 - Ministerstwo Spraw Wojskowych, Biuro Personalne, Warszawa 1932, s. 296, 846.

Dokumenty obrony Lwowa 1939, opr. Artur Leinwand, Instytut Lwowski, Warszawa 1997, .

Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie Kategoria:Absolwenci Państwowego Liceum i Gimnazjum im. Józefa Korzeniowskiego w Brodach Kategoria:Członkowie Drużyn Bartoszowych Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Galicyjscy nauczyciele Kategoria:Ludzie urodzeni w Kamionce Bużańskiej Kategoria:Nauczyciele II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem za Długoletnią Służbę (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni dwukrotnie Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Oficerowie 4 Kujawskiego Pułku Artylerii Lekkiej Kategoria:Oficerowie 31 Pułku Artylerii Lekkiej Kategoria:Oficerowie artylerii Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Charkowie Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu na Piatichatkach w Charkowie Kategoria:Podpułkownicy artylerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Podpułkownicy uzbrojenia II Rzeczypospolitej Kategoria:Polscy nauczyciele języka niemieckiego Kategoria:Polscy nauczyciele języka polskiego Kategoria:Polscy Żydzi – żołnierze II Rzeczypospolitej Kategoria:Obrońcy Lwowa (1939) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1882 Kategoria:Zmarli w 1940