thumb|Czeczeński partyzant w czasie szturmu Groznego (styczeń 1995)

Miejska partyzantka – typ taktyk partyzanckich, które rozwinęły się w drugiej połowie XX wieku, w celu prowadzenia walki zbrojnej w terenie zurbanizowanym. Ten typ walki był często wykorzystywany do walki rewolucyjnej, antykolonialnej lub antyrządowej. Stworzenie terminu „miejska partyzantka” przypisuje się brazylijskiemu rewolucjoniście Carlosowi Marighelli w drugiej połowie lat 60. XX wieku, ale podobne metody walki byłe stosowane też wcześniej. Początkowo miejska partyzantka była stosowana do walki przeciw latynoamerykańskim juntom wojskowym, ale z czasem zaczęła być stosowana przez europejskich rewolucjonistów (np. Frakcja Czerwonej Armii, ETA czy Czerwone Brygady) i organizacje narodowowyzwoleńcze (np. w Algierskiej wojnie o niepodległość).

Teoria i historia miejskiej partyzantki Miejska partyzantka występuje na terenach uprzemysłowionych i tam, gdzie istnieją duże aglomeracje, ponieważ łatwo w nich o kryjówkę. Michael Collins, dowódca Irlandzkiej Armii Republikańskiej (IRA) jest często uważany za ojca współczesnej miejskiej partyzantki. W kwietniu 1919 roku w Dublinie powołał specjalną jednostkę The Squad (IRA) w celu odnajdywania i eliminowania agentów brytyjskiego wywiadu działającego w tym mieście. Jednostka ta może być uznana za pierwszy oddział miejskiej partyzantki.

Historyczne przykłady Argentyna Montoneros Rewolucyjna Armia Ludu – Ejército Revolucionario del Pueblo (ERP)

Bangladesz Partyzantka z Dhaki podczas wojny między Pakistanem i Bangladeszem w 1971 roku

Belgia Cellules Communistes Combattantes (CCC) Front Revolutionaire d' Action Prolétarienne (FRAP)

Chile Frente Patriótico Manuel Rodríguez (FPMR) Movimiento de Izquierda Revolucionaria (MIR)

Etiopia Ethiopian People’s Revolutionary Party

Francja Akcja Bezpośrednia Front Narodowego Wyzwolenia Korsyki (FLNC)

Hiszpania ETA Terra Lliure GRAPO Resistência Galega Arxiu Exèrcit Popular Català Escamots Autònoms d´Alliberament Hermanos Quero Front d'Alliberament de Catalunya Organització de la Lluita Armada Exército Guerrilheiro do Povo Galego Ceive Liga Armada Galega Fuerzas Armadas Guanches Andecha Obrera

Irak Iraccy powstańcy

Irlandia Irlandzka Armia Republikańska Prawdziwa Irlandzka Armia Republikańska

Kanada FLQ (Quebec)

Kolumbia Ruch 19 Kwietnia (M-19)

Liban Hezbollah Organizacja Wyzwolenia Palestyny

Malezja Komunistyczna Partia Malezji (PKM)

Niemcy Ruch 2 Czerwca Frakcja Czerwonej Armii (RAF) Komórki Rewolucyjne

Nikaragua Sandiniści (FSLN)

Palestyna Hamas

Somalia Hizbul Islam Asz-Szabab Raskamboni Movement

Stany Zjednoczone Symbionese Liberation Army (SLA) Weathermen

Urugwaj Tupamaros (Urugwaj)

Wielka Brytania Scottish National Liberation Army Mudiad Amddiffyn Cymru An Gof Free Wales Army Cornish National Liberation Army

Włochy Czerwone Brygady (BR) Barbagia Rossa Gruppi d'Azione Partigiana (GAP)

*