Bieg maratoński mężczyzn był jedną z konkurencji lekkoatletycznych rozgrywanych podczas V Igrzysk Olimpijskich w Sztokholmie. Bieg rozegrany został 14 lipca 1912 roku. Mistrzem olimpijskim w tej konkurencji został Południowoafrykańczyk Kenneth McArthur. Trasa maratonu liczyła 40,2 km.
Maraton na Igrzyskach w Sztokholmie był pierwszym w historii igrzysk przeprowadzonym na trasie „w jedną stronę i z powrotem”. Biegacze wystartowali na stadionie, po wyjściu z niego kierowali się na północ do miasta Sollentuna, gdzie okrążali kościół i wracali tą samą trasą na stadion. W dniu zawodów było bardzo gorąco, co wpłynęło na wyniki maratonu olimpijskiego. Niektóre źródła podawały temperaturę 32 °C w cieniu.
Większość z najlepszych biegaczy długodystansowych pojawiło się w Sztokholmie. Stany Zjednoczone reprezentowała maksymalna liczba dwunastu zawodników, w tym: zwycięzcy Maratonu Bostońskiego z 1911 i 1912 roku, Clarence DeMar i Mike Ryan; dwóch biegaczy pochodzenia rdzennie amerykańskiego, Lewis Tewanima z plemienia Hopi i Andrew Sockalexis z plemienia Penobscot; oraz Joe Forshaw, brązowy medalista olimpijski w maratonie z Londynu. Brytyjczycy wysłali do Szwecji ośmiu maratończyków, w tym Harry’ego Barretta zwycięzcę Polytechnic race z 1909 roku.
Dwóch najlepszych zawodników Polytechnic race z 1912 roku nie było Brytyjczykami, lecz i oni pojawili się w Sztokholmie. Byli to Kanadyjczyk James Corkery, zwycięzca wyścigu i Christopher Gitsham, reprezentant Związku Południowej Afryki i drugi zawodnik w biegu. Związek reprezentował także Kenneth McArthur, który był rozpoznawalnym zawodnikiem poza granicami ZPA. W latach 1909–1911 wygrał on trzy biegi maratońskie w kraju, a przed Igrzyskami w Sztokholmie nigdy nie został na tym dystansie pokonany.
Z początku w biegu prowadził fiński zawodnik Tatu Kolehmainen. W połowie dystansu, w miejscowości Sollentuna, Gitsham był już na prowadzeniu z czasem 1-12:40,0. Kolejnymi zawodnikami byli Kolehmainen i McArthur i, nieco później, grupa pięciu zawodników: Fred Lord z Wielkiej Brytanii, Carlo Speroniz Włoch, Alexis Ahlgren i Sigfrid Jacobsson ze Szwecji oraz Kanadyjczyk James Corkery.
Na 25 kilometrze Kolehmainen dogonił Gitshama i biegli razem przez dziesięć kilometrów. Kiedy Fin zszedł z trasy na 35 kilometrze, drugi z Południowoafrykańczyków, McArthur, dołączył do swojego rodaka. Niedaleko wzgórza, na kilka kilometrów przed Stadionem, McArthur wysunął się na prowadzenie. Wbiegł na Stadion ze zdecydowaną przewagą. Gitsham zdobył drugie miejsce, zaś Amerykanin Gaston Strobino trzecie.
Bieg maratoński był także miejscem pierwszego przypadku śmierci zawodnika podczas igrzysk olimpijskich. Portugalski biegacz Francisco Lázaro, z powodu wysokiej temperatury i zmęczenia, zemdlał na trasie biegu. Został on przewieziony do Seraphin Hospital, gdzie w śpiączce zmarł następnego dnia o szóstej dwadzieścia rano.
Rekordy Rekord świata Thure Johansson (SWE) 2-40:35,0 Sztokholm, Szwecja 31.08.1909Rekord olimpijski Johnny Hayes (USA) 2-55:18,4 Londyn, Wielka Brytania 24.07.1908
Wyniki right|300px|thumb|Start right|300px|thumb|Kenneth McArthur wbiega na stadion. right|300px|thumb|Christopher Gitsham - wicemistrz olimpijski. right|300px|thumb|Gaston Strobino - brązowy medalista. Oznaczenia: DNF - nie ukończył biegu DNS - nie wystartował
Miejsce Zawodnik Czas 1 Kenneth McArthur 2-36:54,8 2 Christopher Gitsham 2-37:52,0 3 Gaston Strobino 2-38:42,44 Andrew Sockalexis 2-42:07,95 James Duffy 2-42:18,86 Sigfrid Jacobsson 2-43:24,97 John Gallagher 2-44:19,48 Joseph Erxleben 2-45:47,29 Richard Piggott 2-46:40,710 Joseph Forshaw 2-49:49,411 Édouard Fabre 2-50:36,212 Clarence DeMar 2-50:46,613 Jean Boussière 2-51:06,614 Henry Green 2-52:11,415 William Forsyth 2-52:23,016 Lewis Tewanima 2-52:41,417 Harry Smith 2-52:53,818 Thomas Lilley 2-59:35,419 Arthur Townsend 3-00:05,020 Felix Kwieton 3-00:48,021 Frederick Lord 3-01:39,222 Jacob Westberg 3-02:05,223 Axel Simonsen 3-04:59,424 Carl Andersson 3-06:13,025 Edgar Lloyd 3-09:25.,026 Iraklis Sakellaropoulos 3-11:37,027Hjalmar Dahlberg 3-13:32,228 Ivar Lundberg 3-16:35,229 Johannes Christensen 3-21:57,430 Olaf Lodal 3-21:57,631 Ödön Kárpáti 3-25:21,632 Calle Nilsson 3-26:56,433 Emmerich Rath 3-27:03,834 Otto Osen 3-36:35,235 Elmar Reiman nieznany — Alexis Ahlgren DNF Henry Barrett DNF James Beale DNF Thure Bergvall DNF James Corkery DNF Oscar Fonbæk DNF Septimus Francom DNF William Grüner DNF David Guttman DNF Karl Hack DNF Bohumil Honzátko DNF Aarne Kallberg DNF Shizō Kanakuri DNF Andrejs Kapmals DNF Tim Kellaway DNF Tatu Kolehmainen DNF Andrejs Krūkliņš DNF Francisco Lázaro DNF Ivan Lönnberg DNF Louis Pauteux DNF Vladimír Penc DNF Stuart Poulter DNF Nikolajs Rasso DNF John Reynolds DNF Henrik Ripszám DNF Francesco Ruggero DNF Michael J. Ryan DNF František Slavík DNF Carlo Speroni DNF Arthur St. Norman DNF Dragutin Tomašević DNF Gustaf Törnros DNF Aleksandrs Upmals DNF — Ben Allel DNS Jean Capelle DNS Mathias de Carvalho DNS Nino Cazzaniga DNS Orlando Cesaroni DNS Nikołaj Chorkow DNS Paul Coulond DNS Charles Davenport DNS George Day DNS Alex Decoteau DNS Ahmed Djebelia DNS George Goulding DNS Gaston Heuet DNS Joseph Keeper DNS Aleksandr Kraczenin DNS Jean Lespielle DNS Henry Lewis DNS Henry Lorgnat DNS Edmond Neyrinck DNS Michaił Nikolski DNS Alfred Nilsen DNS Ole Olsen DNS Jacob Pedersen DNS Samuel Raynes DNS Iosif Zaicew DNS Alphonso Sanchez DNS John Tait DNS René Wilde DNS
Bibliografia
Kategoria:Lekkoatletyka na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1912