Marmozeta (Leontopithecus) – rodzaj ssaków naczelnych z rodziny pazurkowcowatych (Callithrichidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące endemicznie na południowo–wschodnich obszarach Brazylii.
Morfologia Długość ciała 22–34 cm, ogona 32–41 cm; masa ciała samic 480–795 g, samców 540–710 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1840 roku francuski chirurg i zoolog René Lesson w książce swojego autorstwa o gatunkach ssaków dwuręcznych i czworonożnych. Lesson wymienił trzy gatunki – Leontopithecus marikina Lesson, 1840, Leontopithecus ater Lesson, 1840 (= Jacchus chrysopygus Mikan, 1823) i Leontopithecus fuscus Lesson, 1840 – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Leontopithecus marikina Lesson, 1840 (= Simia Rosalia Linnaeus, 1766) (marmozeta lwia).
Etymologia Leontopithecus: leō, λεοντος leontos ‘lew’; πιθηκος pithēkos ‘małpa’. Marikina: rodzima nazwa używana nad rzeką Maranon lub w górnym biegu rzeki Amazonka zaadaptowana przez de Buffona. Gatunek typowy (absolutna tautonimia): Leontopithecus marikina Lesson, 1840 (= Simia rosalia Linnaeus, 1766). Leontocebus: gr. λεων leōn, λεοντος leontos ‘lew’; rodzaj Cebus Erxleben, 1777 (kapucynka). Gatunek typowy: Simia rosalia Linnaeus, 1766. Leontideus: gr. λεωnτιδευς leōntideus ‘lwiątko’, od zdrobnienia λεων leōn, λεοντος leontos ‘lew’.
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|80pxLeontopithecus rosalia(Linnaeus, 1766)marmozeta lwiagatunek monotypowyRio de Janeiro (dzisiaj w dużej mierze ograniczone do Silva Jardim i Cabo Frio); zakres wysokości: poniżej 300 m n.p.m.DC: 26–33 cmDO: 32–40 cmMC: 710–795 gcentruj|150pxLeontopithecus chrysopygus(Mikan, 1823)marmozeta czarnagatunek monotypowySão Paulo (na wschód od rzeki Parana, na północ od rzeki Paranapanema, na południe od rzeki Tieté, na wschód do Serra de Paranapiacaba)DC: 25–30 cmDO: 36–41 cmMC: 540–690 gcentruj|90pxLeontopithecus chrysomelas(Kuhl, 1820)marmozeta złotogłowagatunek monotypowyBahia (rzeka de Contas na południe do rzeki Jequitinhonha, na granicy z Minas Gerais); introdukowany do Rio de JaneiroDC: 22–26 cmDO: 33–39 cmMC: 480–700 gcentruj|80pxLeontopithecus caissaraLorini & Persson, 1990marmozeta czarnolicagatunek monotypowyParana, São Paulo (wyspa Superagüi oraz w dolinach rzeki Sebuí i rzeki dos Patos); zakres wysokości: poniżej 40 m n.p.m.DC: około 34 cmDO: około 40 cmMC: 540–710 g Kategorie IUCN: – gatunek zagrożony.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Pazurkowcowate