Od 1861 r. Włochy podzielone są na prowincje (wł. l. poj. provincia, l. mn. province). Początkowo było ich 59, ale w kolejnych dekadach ich liczba systematycznie wzrastała (do rekordowych 110 prowincji, funkcjonujących w latach 2009–2016). Od początku nazwy prowincji były tożsame z nazwami miast, w których znajdowały się siedziby władz tego szczebla administracyjnego. Obecnie prowincje we Włoszech stanowią drugi szczebel podziału administracyjnego kraju w trójstopniowej hierarchii (po regionach a przed gminami). Jedynym regionem, który nie został podzielony na prowincje jest Dolina Aosty.
Z uwagi na uwarunkowania historyczne, a także obecność mniejszości narodowej, obydwie prowincje w regionie Trydent-Górna Adyga: Bolzano-Alto Adige/Bozen-Südtirol oraz Trydent, posiadają status prowincji autonomicznych. Prowincją autonomiczną jest de facto również Dolina Aosty, w której zadania i funkcje przypisane prowincjom wykonują władze regionu.
Na mocy ustawy, przyjętej przez Parlament Włoch 3 kwietnia 2014, dziesięć prowincji zostało przekształconych w prowincje miejskie (wł. città metropolitana, dosł. miasta metropolitalne) – były to: Rzym, Mediolan, Neapol, Turyn, Bari, Florencja, Bolonia, Genua, Wenecja i Reggio di Calabria. Datę faktycznego przekształcenia się danej prowincji w miasto metropolitalne ustalano indywidualnie, dla dziewięciu prowincji uzgodniono dzień 1 stycznia 2015, zaś w przypadku Reggio di Calabria – 1 stycznia 2017. 4 sierpnia 2015 ów status nadano kolejnym trzem prowincjom: Palermo, Katanii i Mesynie, a 4 lutego 2016 – Cagliari. Ustawą regionalną nr 20 z 9 grudnia 2016 całkowicie zniesiono podział regionu Friuli-Wenecja Julijska na prowincje od 1 października 2017.
Od 1 października 2017 Republika Włoska dzieli się na 107 prowincji, wśród których jest formalnie 14 miast metropolitalnych.
Wykaz prowincji i miast metropolitalnych Nazwa włoska Z wyjątkiem Sud Sardegna. SkrótNa podstawie normy ISO 3166-2 (PDF), z wyjątkiem MB i SU Nazwa polska Region Mieszkańcy Z wyjątkiem Nuoro, Oristano, Sassari, Sud Sardegna. Powierzchnia(km²) z wyjątkiem Nuoro, Oristano, Sassari, Sud Sardegna. Z wyjątkiem Nuoro, Oristano, Sassari, Sud Sardegna. Liczba gmin AgrigentoAGSycylia447 253305343 AlessandriaALPiemont431 2023559190 AnconaAN AnkonaMarche477 418196347 Valle d’AostaProwincja autonomiczna.Lub Vallée d'AosteDolina Aosty jest jedynym regionem we Włoszech niepodzielonym na prowincje. W regionie tym administracja regionalna spełnia rolę nieistniejących organów prowincji: rady i giunty (zarządu).AODolina Aosty128 152326174 ArezzoARToskania346 078323337 Ascoli PicenoAPMarche211 059122833 AstiATPiemont218 9331510118 AvellinoAVKampania427 1832806118 BariProwincja miejskaBAApulia1 265 434386341 Barletta-Andria-TraniBTApulia394 064154310 BellunoBLWenecja Euganejska207 518367267 BeneventoBN BenewentKampania281 914208078 BergamoBGLombardia1 108 5822746242 BiellaBIPiemont180 79661382 BolognaBO BoloniaEmilia-Romania1 004 237370256 Bolzano-Alto AdigeLub Bozen-Südtirol.BZTrydent-Górna Adyga518 7917398116 BresciaBSLombardia1 264 2924786206BrindisiBRApulia400 220186120CagliariCASardynia561 592457071CaltanissettaCLSycylia273 661213822 CampobassoCBMolise226 281292584CasertaCEKampania924 1282651104 CataniaCT KataniaSycylia1 116 206357458 CatanzaroCZKalabria363 423241580ChietiCHAbruzja392 2772600104 ComoCOLombardia599 7841279154 CosenzaCSKalabria716 6366710155 CremonaCRLombardia361 2211770115CrotoneKRKalabria174 312173627 CuneoCNPiemont591 3416895250 EnnaENSycylia170 936247520 FermoFMMarche176 17986340 FerraraFEEmilia-Romania353 535263524 FirenzeFI FlorencjaToskania1 012 085351442 FoggiaFGApulia633 194700861 Forli-CesenaFCEmilia-Romania395 180237830 FrosinoneFRLacjum496 420324791 GenovaGE GenuaLiguria859 915183467 GrossetoGRToskania224 107450328 ImperiaIMLiguria216 489115567 IserniaISMolise86 765153552 La SpeziaSPLiguria221 23888132 L’AquilaAQAbruzja304 4615048108LatinaLTLacjum572 414225633 LecceLEApulia805 845279997 LeccoLCLombardia339 86081488 LivornoLIToskania338 719121420 LodiLOLombardia229 43878361 LuccaLU LukkaToskania392 629177333 MacerataMCMarche321 422277957 MantovaMN MantuaLombardia414 314234169 Massa-CarraraMSToskania199 155115517 MateraMTBasilicata201 095347931 MessinaME MesynaSycylia644 1363266108 MilanoMI MediolanLombardia3 198 0311576134 ModenaMOEmilia-Romania701 757268847Monza e della BrianzaUtworzona Ustawą z 11 stycznia 2004 http://www.normattiva.it/uri-res/N2Ls?urn:nir:stato:legge:2004-06-11;146~art1!vig=MBLombardia864 83840555 NapoliNA NeapolKampania3 116 222117992NovaraNOPiemont371 065134088 NuoroNUSardynia212 477578674OristanoORSardynia160 324304087 PadovaPD PadwaWenecja Euganejska938 2332144104PalermoPASycylia1 275 051500982 ParmaPREmilia-Romania445 430344746 PaviaPV PawiaLombardia548 3672969189 PerugiaPGUmbria663 220633759 Pesaro i UrbinoPUMarche362 866256859 PescaraPEAbruzja322 518123046 PiacenzaPCEmilia-Romania287 842258648 PisaPI PizaToskania421 541244537 PistoiaPTToskania292 28796422 PotenzaPZBasilicata374 7896594100 PratoPOToskania252 8863667 RagusaRGSycylia319 056162412 RavennaRA RawennaEmilia-Romania391 800185918 Reggio CalabriaRCKalabria557 492321097 Reggio nell'EmiliaREEmilia-Romania532 969229145 RietiRILacjum158 654275073 RiminiRNEmilia-Romania335 17286426 Roma CapitaleRM Miasto Stołeczne RzymLacjum4 343 2695363121 RovigoROWenecja Euganejska242 139181950 SalernoSAKampania1 107 2024954157 SassariSSSardynia494 094769292 SavonaSVLiguria282 090154669 SienaSIToskania269 951382036 SiracusaSR SyrakuzySycylia404 777212421 SondrioSOLombardia181 864319678 Sud SardegnaSUSardynia357 0716 530107 TarantoTA TarentApulia587 915246729 TeramoTEAbruzja310 944195447 TerniTRUmbria230 323212733 TorinoTO TurynPiemont2 290 0626827315 TrapaniTPSycylia436 204247024 Trentinoofic. provincia autonoma di Trento.TN TrydentTrydent-Górna Adyga537 2836207210 TrevisoTVWenecja Euganejska887 007248095 VareseVALombardia889 7481197139 VeneziaVE WenecjaWenecja Euganejska857 323247344 Verbano-Cusio-OssolaVBPiemont160 617226177 VercelliVCPiemont175 783208186 VeronaVR WeronaWenecja Euganejska923 410309698Vibo ValentiaVVKalabria162 945115150 VicenzaVIWenecja Euganejska869 1172723121 ViterboVTLacjum322 454361560Razem we Włoszech60 753 794302 0738047
Byłe prowincje Nazwa włoska SkrótNa podstawie normy ISO 3166-2 (PDF) Nazwa polska Region Mieszkańcy Powierzchnia(km²) Liczba gmin Carbonia-Iglesias (2001–2016)CI brakSardynia127 630150023 Gorizia (zniesiona w 2017)GO GorycjaFriuli-Wenecja Julijska140 88546725 Medio Campidano (2001–2016)VS brakSardynia99 953151728 Ogliastra (2005–2016)OG brakSardynia57 581185523 Olbia-Tempio (2005–2016)OT brakSardynia159 988340626 Pordenone (zniesiona w 2017)PN brakFriuli-Wenecja Julijska313 472227550 Trieste (zniesiona w 2017)TS TriestFriuli-Wenecja Julijska235 8272136 Udine (zniesiona w 2018)UD brakFriuli-Wenecja Julijska535 6334907135
Zobacz też Regiony Włoch Miasta metropolitalne Włoch
Przypisy
Bibliografia
!