mały|Konsul Janusz Jabłoński oraz ambasador Krzysztof Krajewski podczas uroczystości zamknięcia Konsulatu (26 sierpnia 2025). Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Królewcu (ros. Генеральное консульство Республики Польша в Калининграде, niem. Polnisches Generalkonsulat in Königsberg) – polska placówka konsularna w Królewcu istniejąca w latach 1919–1939 oraz 1992–2025.
Historia W latach 1919–1939 w Królewcu działał Konsulat Generalny RP, powołany celem reprezentowania spraw polskich w Prusach Wschodnich (Ostpreußen) w dwóch z trzech rejencji prowincji: królewieckiej i gąbińskiej. W 1923 placówce nadano rangę konsulatu generalnego. Od tego czasu podlegały jej urzędy konsularne w Ełku, Kwidzynie i Olsztynie. Do 1938 do zadań Konsulatu Generalnego RP w Królewcu należała też opieka nad Polonią w sąsiedniej Litwie. Został zlikwidowany wskutek II wojny światowej.
Do koncepcji polskiej placówki konsularnej w obwodzie królewieckim, nawiązującej tradycją do KG RP w Królewcu, powrócono po zakończeniu zimnej wojny. Powołano ją do życia w 1992 pod nazwą Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w KaliningradzieObwieszczenie Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 31 stycznia 2020 r. w sprawie wykazu jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Spraw Zagranicznych lub przez niego nadzorowanych ().. Podległy jej okręg konsularny objął obwód królewiecki Federacji Rosyjskiej.
26 maja 2023 nazwę urzędu zmieniono na Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Królewcu. W lipcu 2025 władze rosyjskie nakazały zamknięcie placówki, co też nastąpiło 29 sierpnia 2025 (formalnie 30 sierpnia 2025).
Kierownicy konsulatu
Siedziba Początkowo urząd mieścił się przy Neue Dammgasse 20 (obecnie Новый вал – jedna z nielicznych w Królewcu, która zachowała swoją przedwojenną nazwę). W 1923 kosztem 10 mln marek kupiono kamienicę przy Mittel-Tragheim 24 (obecnie Пролетарская ул.), oddając ją do użytku sześć lat później. Adres konsulatu nie zmienił się do wybuchu II wojny światowej.
Po 1992 siedziba mieściła się w hotelu „Kaliningrad” (гостиница „Калининград”) przy prospekcie Leninowskim 81 (Ленинский пр-т). W 1994 konsulat zlokalizowano w budynku dotychczasowego urzędu miasta (здание горисполкома) przy ul. Kutuzowa 43–45 (ул. Кутузова). W latach 1995–1998 wybudowano siedzibę przy al. Kasztanowej 51 (Каштановая аллея), która służyła do zakończenia działalności w 2025Konsulat Generalny RP w Kaliningradzie ukończył 20 lat, Głos znad Pregoły nr 6 (191) czerwiec 2012, s. 1..
Zobacz też Agencja Konsularna Rzeczypospolitej Polskiej w Smoleńsku Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Irkucku Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Sankt Petersburgu
Przypisy
Bibliografia Rocznik służby zagranicznej RP, MSZ, Warszawa 1938. Edward Kołodziej: Inwentarze akt konsulatów polskich w Niemczech 1918–1939, Instytut Śląski, Opole 1983, s. 119. Edward Kołodziej: Źródła do dziejów Polaków na Warmii, Powiślu i Mazurach oraz IV Dzielnicy Związku Polaków w Niemczech w okresie międzywojennym przechowywane w Archiwum Akt Nowych, Komunikaty Mazursko–Warmińskie nr 1 1883, s. 99–107. Małgorzata Szostakowska: Konsulaty polskie w Prusach Wschodnich w latach 1920–1939, Pojezierze, Olsztyn 1990, s. 270, . Henryk Chałupczak, Edward Kołodziej (opr.): Zjazdy i konferencje konsulów polskich w Niemczech, protokoły i sprawozdania, 1920–1939, Wyd. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 1999, s. 375, . Marek Masnyk, Ryszard Kaczmarek: Konsulaty na pograniczu polsko-niemieckim i polsko-czechosłowackim w latach 1918–1939, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2004, s. 206, .
Stosunki dyplomatyczne Polski. Informator. Tom I. Europa 1918–2006, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Archiwum/Wydawnictwo Askon, Warszawa 2007, s. 584, Marian Kałuski: Polacy w Królewcu, część 7, Głos znad Pregoły, nr 10 (147), październik 2008, s. 4. Wojciech Skóra: Polskie placówki konsularne w Niemczech we wrześniu 1939 roku, [w:] Z morza i Pomorza. Spojrzenie na wrzesień 1939. Polityka i wojna, Toruń 2011, s. 432–457.
Linki zewnętrzne Oficjalna strona Konsulatu Хроника Генерального консульства Республики Польша в Калининграде zdjęcia współczesne konsulatu zdjęcie konsulatu z 1932 r.
Kategoria:Królewiec Polska Kategoria:Placówki dyplomatyczne i konsularne Polski w Niemczech Królewiec Kategoria:Stosunki polsko-niemieckie (II Rzeczpospolita) Kategoria:Stosunki polsko-rosyjskie