Władysław – imię męskie pochodzenia słowiańskiego złożone z dwu członów: vlad- („władać”) oraz -slav („sława”) i oznacza „ten, który włada sławą”, tj. „sławny, znamienity”.
Pierwszym Władysławem wśród Piastów był Władysław I Herman, syn Kazimierza I Odnowiciela i Dobroniegi Marii. Istnieje teoria, iż jest to pierwotnie imię bułgarskie, zapożyczone przez Węgry do Polski i za pośrednictwem polskim zaszczepione w Czechach. Na polskim gruncie powstała również inna forma tego imienia, bardziej dostosowana do specyfiki języka polskiego: Włodzisław. Nie jest możliwe dokładne określenie, która z tych form pojawiła się w Polsce wcześniej, jakkolwiek w obu przypadkach dotyczy to XI wieku. Ostatnim Władysławem wśród Piastów był Władysław zatorski, z linii książąt cieszyńskich i oświęcimskich, zmarły pod koniec XV wieku. „Włodzisław” wyraźnie nazwany zakonnikiem reguły św. Benedykta (fratri nostro Wladislao de Polonia monacho dieti monasterii nostri).
Istnieje również rzadko występująca forma Ładysław, stanowiąca zapożyczenie z języków sąsiednich, zwłaszcza czeskiego i słowackiego.
Zdrobnienia: Wład, Władeczek, Władek, Władzio, Władziu. Żeński odpowiednik: Władysława.
W Polsce szczególną popularnością cieszył się Władysław na początku XIX wieku, kiedy zapanowała moda na imiona historyczne. Imię Władysław pozostaje imieniem popularnym. W XXI wieku jego popularność spada. W 2001 imię Władysław nosiło 312 332 Polaków, natomiast w styczniu 2024 w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 70 920 mężczyzn o imieniu Władysław nadanym jako imię pierwsze. W tym samym rejestrze mężczyzn o imieniu Ładysław wykazano 45, zaś Włodzisławów – 78.
Od imienia Władysław pochodzi nazwisko Władysławski nadane Gabrielowi Prowancjuszowi na cześć królewicza Władysława (z rodu Wazów), którego był nauczycielem.
Władysław imieniny obchodzi: 30 czerwca> (przesunięte z 27 czerwca) i 25 września.
Imię Władysław/Ładysław/Włodzisław w innych językach łacina – Ladislaus, Wladislaus, Vladislaus język kaszubski – Władisłôw język białoruski – Уладзіслаў język czeski – Vladislav, Ladislav język słowacki – Vladislav, Ladislav język chorwacki – Ladislav język ukraiński – Владислав język rosyjski – Владислав język węgierski – Ulászló, László język litewski – Vladislovas język łotewski – Vladislavs język niemiecki – Ladislaus, Wladislaw, Vladislav język norweski – Vladislav język szwedzki – Ladislaus, Vladislav język francuski – Ladislas, Vladislas, Vladislav język hiszpański – Ladislao, Vladislao język portugalski – Ladislau język włoski – Ladislao język chiński – 瓦迪斯瓦夫 język japoński – ヴワディスワフ (Uwadisuwafu)
Mężczyźni o imieniu Władysław Królowie i książęta polscy Władysław I Herman (ok. 1043–1102) Władysław II Wygnaniec (1105–1159) Władysław III Laskonogi (1161/7–1231) Władysław Odonic (ok. 1190–1239) Władysław opolski (ok. 1225–1281/2) Władysław Łokietek (1260/61–1333) Władysław Biały (ok. 1330–1388) Władysław Opolczyk (1326/30–1401) Władysław II Jagiełło (ok. 1362–1434) Władysław III Warneńczyk (1424–1444) Władysław IV Waza (1595–1648)
Święci i błogosławieni Kościoła katolickiego
św. Władysław (Władysław I Święty) – król Węgier bł. Władysław z Gielniowa – franciszkanin Władysław Demski – błogosławiony Kościoła Katolickiego
Inne Władysław Anders – generał Władysław Bartoszewski – polityk Władysław Bobowski – biskup pomocniczy tarnowski Władysław Broniewski – poeta Władysław Ciastoń – milicjant Władysław Dzierżyński – neurolog Władysław Ekielski – architekt Władysław Findeisen – profesor Politechniki Warszawskiej Władysław z Gielniowa Władysław Gomułka – polityk Władysław Gosiewski – matematyk Władysław Grabski – polityk Władysław Hańcza – aktor Władysław Hasior – rzeźbiarz Władysław Henzel – pułkownik Wojska Polskiego Władysław Jabłonowski – generał Władysław Jabłonowski – lekarz Władysław Kierdelewicz – trener Władysław Komar – lekkoatleta, mistrz olimpijski Władysław Kowalski – aktor Władysław Kowalski – polityk Władysław Kosiniak-Kamysz – polityk Władysław Kruczek – polityk Władysław Łuczyński – malarz Władysław Malecki – malarz Władysław Marcinkowski – rzeźbiarz Władysław Mickiewicz – działacz emigracyjny, syn Adama Władysław Miśkiewicz – oficer powstania styczniowego Władysław Orkan – poeta Władysław Orlicz – matematyk Władysław Raczkiewicz – polityk Władysław Raginis – kapitan Wojska Polskiego Władysław Reichelt – polityk Władysław Reymont – pisarz Władysław Jozafat Sapieha – wojewoda brzeskolitewski Władysław Segda – szermierz Władysław Sikorski – generał Władysław Skoczylas – drzeworytnik Władysław Stasiak – urzędnik państwowy Władysław Strzemiński – malarz Władysław Szkop – polityk Władysław Szpilman – kompozytor Władysław Ślewiński – malarz Władysław Tatarkiewicz – filozof Władysław Terlecki – pisarz Władysław Turski – informatyk Władysław Waszczuk – piłkarz ukraiński polskiego pochodzenia Władysław Witwicki – polski psycholog, filozof, tłumacz, lektor radiowy, teoretyk sztuki i artysta Władysław Zambrzycki – pisarz Władysław Ziółek – duchowny katolicki Władysław Żeleński – kompozytor Władysław Żmuda – piłkarz
Postacie fikcyjne Władysław Niwiński – bohater serialu Polskie drogi Władysław Konarski - bohater serialu Czas honoru Władysław Jarociński - bohater serialu 1920. Wojna i miłość
Zobacz też Władysławowo Włocławek
Władysław I Władysław II Władysław III Władysław IV Władysław V
Przypisy Delimata, M., Dziecko w Polsce średniowiecznej, Poznań 2004, . Genealogia Piastów. Oswald Balzer. wyd. 1980. Studia z filologii polskiej i słowiańskiej, t. 31-32, 1993 s. 208.
Bibliografia
Kategoria:Męskie imiona słowiańskie