mały|Andrzej Łapicki (2008) mały|Andrzej Łapicki z żoną Kamilą (2010) Andrzej Łapicki (ur. 11 listopada 1924 w Rydze, zm. 21 lipca 2012 w Warszawie) – polski aktor teatralny i filmowy, reżyser teatralny, profesor i rektor Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie, poseł na Sejm X kadencji.
Zagrał ponad 200 ról teatralnych, filmowych i telewizyjnych, wyreżyserował ponad 100 przedstawień teatralnych i telewizyjnych. Wystąpił w filmach m.in. Andrzeja Wajdy i Tadeusza Konwickiego
Życiorys Był synem Borysa Łapickiego i Zofii z domu Fromont. Jego ojciec był profesorem i wykładowcą prawa rzymskiego na Uniwersytecie Warszawskim i Uniwersytecie Łódzkim. Jego pradziadek Hektor Łapicki pełnił funkcję naczelnika cywilnego województwa mińskiego w czasie powstania styczniowego.
Uczęszczał do I Państwowego Gimnazjum i Liceum im. Stefana Batorego w Warszawie, które zakończył maturą w ramach tajnego nauczania w 1942. Studiował w konspiracyjnym Państwowym Instytucie Sztuki Teatralnej, a jego wykładowcami byli m.in. Zofia Małynicz, Maria i Edmund Wiercińscy, Marian Wyrzykowski i Jan Kreczmar. Występował w podziemnych przedstawieniach teatralnych, w których recytował poezję Krzysztofa Kamila Baczyńskiego i Tadeusza Gajcego. Był aktorem Teatru Wojskowego zorganizowanego z inicjatywy Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej Armii Krajowej. Brał udział w powstaniu warszawskim. Po II wojnie światowej uzyskał dyplom w Łodzi u Aleksandra Zelwerowicza.
W 1945 zadebiutował jako aktor teatralny rolą Kuby w Weselu Stanisława Wyspiańskiego w Teatrze Wojska Polskiego w Łodzi, w którym później zagrał także m.in. Kaliksta w Celestynie (1947) Fernanda de Rojasa i Freda w Ladacznicy z zasadami (1948) Jeana-Paula Sartre’a. Od 1949 był związany z teatrami warszawskimi: Współczesnym (1949–1964, 1966–1972), Dramatycznym (1964–1966, 1982–1983), Narodowym (1972–1981) i Polskim (1983). W maju 1965 premierowo wystawił monodram Sposób bycia w reżyserii Jerzego Markuszewskiego w Studenckim Teatrze Satyryków w Warszawie. Występował także w Teatrze Telewizji, m.in. w spektaklach: Z gawędy wuja (1961) Sławomira Mrożka w reż. Jerzego Gruzy, Do kraju tego (1962) Cypriana Kamila Norwida w reż. Maryny Broniewskiej, Cudza żona i mąż pod łóżkiem (1962) Fiodora Dostojewskiego w reż. Andrzeja Wajdy, Świadkowie albo nasza mała stabilizacja (1963) Tadeusza Różewicza w reż. Adama Hanuszkiewicza, Wiele hałasu o nic (1965) Williama Shakespeare’a w reż. Ludwika René, Brat marnotrawny (1968) Oscara Wilde’a w reż. Jerzego Gruzy, Rozmyślania przy goleniu (1969) Stanisława Dygata w reż. Adama Hanuszkiewicza, Makbecie (1969) Williama Shakespeare’a w reż. Andrzeja Wajdy, Czarownicach z Salem (1979) Arthura Millera w reż. Zygmunta Hübnera i w Kordianie (1994) Juliusza Słowackiego w reż. Jana Englerta.
Jako reżyser teatralny zadebiutował w 1957 spektaklem Uśmiech Giocondy Aldousa Huxleya w Teatrze Dramatycznym w Warszawie. Następnie wyreżyserował m.in. musical Madame Sans-Gêne (1958) Victoriena Sardou i Émile’a Moreau dla Teatru Syrena w Warszawie, Lekkomyślną siostrę (1971) dla Teatru Współczesnego w Warszawie, Pogardę (1975) dla Teatru Telewizji i Portret Doriana Graya (1976) dla Teatru Małego w Warszawie. W latach 1995–1999 był dyrektorem artystycznym Teatru Polskiego w Warszawie, w którym wyreżyserował Zemstę (1998) Aleksandra Fredry.
W latach 1947–1956 był lektorem Polskiej Kroniki Filmowej. W 1986 zasiadał w Narodowej Radzie Kultury, a w latach 1989–1996 był prezesem Związku Artystów Scen Polskich. Od 1953 wykładał w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Warszawie. W 1979 został profesorem nadzwyczajnym, a od 1987 – profesorem zwyczajnym. W latach 1971–1981 pełnił funkcję dziekana Wydziału Aktorskiego, a w latach 1981–1987 i 1993–1996 zajmował stanowisko rektora.
Zagrał w krótkometrażowym filmie dokumentalnym Ludwika Perskiego Hamlet x 5 (1966), w którym wygłosił monolog Hamleta w przekładzie Antoniego Słonimskiego. Był dziesięciokrotnym zdobywcą Złotej Maski, nagrody przyznawanej przez czytelników w plebiscycie „Expressu Wieczornego” na najpopularniejszego aktora telewizyjnego.
Od początku lat 80. działał w opozycji demokratycznej, należał do „Solidarności”. W lutym 1984 Służba Bezpieczeństwa rozpoczęła rozpracowanie Andrzeja Łapickiego w ramach sprawy operacyjnego rozpracowania kryptonim „Rektor”; SB zarzucało aktorowi „negatywny wpływ na młodzież studencką i przyczynianie się do dezintegracji środowiska teatralnego”. Pomimo usilnych starań SB nie udało się ulokować tajnego współpracownika w najbliższym otoczeniu aktora. Po wprowadzeniu stanu wojennego w przejętej dokumentacji „Solidarności” odnaleziono korespondencję między nim a Lechem Wałęsą, co przyczyniło się do wzmożenia obserwacji aktora. Funkcjonariusze SB odnotowywali w zebranej dokumentacji, że tworzył wokół siebie grono osób nieprzychylnych komunistycznej władzy. Służba Bezpieczeństwa podejmowała działania mające na celu doprowadzenie do ich zwalniania z pracy, jednakże aktor miał na tyle silną pozycję, że był w stanie chronić podległych mu pracowników PWST przed usunięciem z pracy. Był również postrzegany przez SB jako organizator akcji nieposłuszeństwa środowiska artystycznego wobec władzy, która przejawiała się bojkotowaniem mediów państwowych. W 1982 i 1983 SB sugerowała ministrowi kultury odwołanie go ze stanowiska rektora PWST „ze względu na sprzeczność jego działalności z etyką nauczycielską i polityką kulturalną państwa”. Mimo tych nacisków zachował to stanowisko. W 1987 był jednym z sygnatariuszy kilku oświadczeń kierowanych do władz PRL, m.in. ze stycznia dotyczącego wprowadzenia pluralizmu polityczno‑organizacyjnego w sferze kultury, z maja poprzedzającego wizytę Jana Pawła II w Polsce i z listopada o konieczności zmian systemowych w PRL. Skutkowało to wzywaniem Andrzeja Łapickiego na przesłuchania przez funkcjonariusza Departamentu III MSW. W czerwcu 1987 powitał Jana Pawła II podczas spotkania papieża ze środowiskiem artystów w kościele Świętego Krzyża w Warszawie.
Był członkiem Prymasowskiej Rady Społecznej. Z ramienia Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” zasiadał w Sejmie kontraktowym w latach 1989–1991. Był współzałożycielem Ruchu Obywatelskiego Akcja Demokratyczna. Następnie przystąpił do KP Unii Demokratycznej.
W 1999 ukazała się książka pt. Po pierwsze zachować dystans będąca zapisem jego rozmów z dziennikarzami: Katarzyną Bielas i Jackiem Szczerbą. W latach 2010–2012 występował w roli Tadeusza Budzyńskiego w serialu M jak miłość. Do czerwca 2012 był felietonistą tygodnika „Rzeczpospolita”. W październiku 2010 ukazała się książka pt. Nic się nie stało zawierająca wybrane felietony Andrzeja Łapickiego i zapis rozmów aktora z żoną Kamilą. We wrześniu 2012 premierę miała książka pt. Łapa w Łapę. Z Andrzejem Łapickim rozmawia Kamila Łapicka stanowiąca zapis rozmów, które małżonkowie przeprowadzili od stycznia do lipca 2012.
Życie prywatne mały|Rodzinny grobowiec na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie W 1947 ożenił się z Zofią Chrząszczewską, z którą był do jej śmierci w 2005. Miał z nią córkę Zuzannę, adoptował także Grzegorza, syna żony z poprzedniego związku. W 2009 zawarł związek małżeński z młodszą o 60 lat teatrolog Kamilą Mścichowską.
Zmarł 21 lipca 2012 w swoim domu w Warszawie. 27 lipca 2012 po uroczystościach pogrzebowych w kościele św. Karola Boromeusza w Warszawie został pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera c/5/6).
Filmografia mały|Odcisk dłoni w Alei Gwiazd w Międzyzdrojach