Aleksandr Awajew (ur. G. Biriukow, Pamiati protoijereja Aleksandra Awajewa. w Twerze, zm. 25 listopada 1956 w Wojnowie) – rosyjski duchowny prawosławny, wieloletni proboszcz w Wojnowie. Współtwórca żeńskiego klasztoru prawosławnego w Wojnowie.
Życiorys Pochodził z Tweru, jego matka prawdopodobnie była narodowości polskiej. Był oficerem pułku grenadierów. Walczył w wojnie rosyjsko-japońskiej, w 1908 (według innego źródła – w 1911), po uzyskaniu dymisji z wojska w stopniu kapitana, wstąpił jako nowicjusz do Pustelni Optyńskiej. Był uczniem duchowym starców Warsonofiusza i Nektariusza z Optiny. Do wybuchu I wojny światowej nie złożył wieczystych ślubów zakonnych (został jedynie mnichem riasofornym), toteż w 1914 objęła go mobilizacja. Walczył w 1915 na Mazurach i trafił do niewoli niemieckiejJednowiercza parafia w Wojnowie powstała w 1885, gdy część staroobrzędowców postanowiła wrócić do Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, zachowując tradycyjne zwyczaje liturgiczne. Por. . Po odzyskaniu wolności przeniósł się do Paryża, gdzie przyjął święcenia kapłańskie z rąk egzarchy patriarchy Moskwy na Europę Zachodnią, metropolity Eulogiusza. Początkowo został przez niego skierowany do obozów jenieckich w Niemczech w charakterze kapelana, następnie zaś w 1922 objął zaniedbaną parafię jednowierczą w Eckertsdorf – dziś Wojnowo, w Prusach Wschodnich. Miejscowość tę zamieszkiwała w przeważającej liczbie ludność rosyjska, staroobrzędowa (w przewadze) i prawosławna.
Ks. Awajew zamierzał utworzyć w Wojnowie żeńską wspólnotę zakonną, w tym celu zgromadził przy miejscowej cerkwi kilka kobiet. Zbudował dla nich dom, a wspólnocie nadał wezwanie Opieki Matki Bożej. Zakonnice i nowicjuszki zajmowały się nauczaniem dzieci prawosławnych z Wojnowa oraz wspierały działalność misyjną wśród miejscowych starowierców. Jedna z uczennic duchowych ks. Awajewa, Lidia Polakowska, została następnie (pod imieniem zakonnym Ludmiła) przełożoną monasteru Świętych Marty i Marii na górze GrabarceGrabarka. Monaster na Świętej Górze 1947–2007, Fundacja im. Księcia Konstantego Ostrogskiego, Białystok 2007, s. 122..
Duchowny starał się również chronić pamiątki rosyjskiej kultury materialnej miejscowych staroobrzędowców, zakładając przy cerkwi niewielkie muzeum etnograficzne. Sam zaprojektował nową cerkiew pod wezwaniem Zaśnięcia Matki Bożej w Wojnowie. W 1931 otrzymał godność protoprezbitera.
Ks. Awajew kilka razy w roku odprawiał również nabożeństwa w Królewcu.
W czasie II wojny światowej władze hitlerowskie podejrzewały ks. Awajewa o szpiegostwo, stale obserwowały jego dom i wielokrotnie wzywały go na przesłuchania. Duchowny nielegalnie uczył miejscową młodzież języka rosyjskiego (w trakcie lekcji religii prawosławnej) i wypożyczał im rosyjskie książki ze swych prywatnych zbiorów.
W 1946 roku za zgodą egzarchy zachodnioeuropejskiego ks. Awajew przeszedł razem ze swoją parafią pod jurysdykcję Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Jej proboszczem pozostawał do śmierci w 1956. Ze względu na ascetyczny tryb życia przez wiernych uważany był za świętego starca.
Jego postać przedstawił Melchior Wańkowicz w reportażu Na tropach Smętka.
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Rosyjscy duchowni prawosławni Kategoria:Polscy duchowni prawosławni Kategoria:Ludzie urodzeni w Twerze Kategoria:Uczestnicy wojny rosyjsko-japońskiej Kategoria:Urodzeni w 1882 Kategoria:Zmarli w 1956 Kategoria:Żołnierze rosyjscy w niewoli niemieckiej w czasie I wojny światowej