Kaukaska Armia Wyzwoleńcza () – planowana formacja wojskowa złożona z mieszkańców Kaukazu sprzymierzona z siłami zbrojnymi III Rzeszy pod koniec II wojny światowej.
W połowie marca 1945 r. Azerbejdżański, Armeński, Gruziński i Północnokaukaski Sztaby Łącznikowe zostały przekształcone w Komitet Kaukaski. Było to inicjatywą Głównego Urzędu SS i Ministerstwa Rzeszy do Spraw Okupowanych Terytoriów Wschodnich. Początkowo pojawił się problem stosunku do Komitetu Wyzwolenia Narodów Rosji gen. Andrieja A. Własowa, który zamierzał podporządkować sobie kolaboracyjne oddziały kaukaskie w służbie niemieckiej. Ostatecznie jednak pod wpływem Niemców gen. A. A. Własow zgodził się uznać Komitet Kaukaski za oddzielną i samodzielną organizację, będącą sojusznikiem w walce z Sowietami. Komitet postawił stronie niemieckiej główne żądanie skoncentrowania wszystkich jeńców wojennych - czerwonoarmistów pochodzenia kaukaskiego w jednym obozie zbiorczy, aby mogli oni służyć jako materiał wojenny do formowania poszczególnych oddziałów i jednostek wojskowych planowanej Kaukaskiej Armii Wyzwoleńczej. Trzon przyszłej formacji miały stanowić oddziały, które działały już w składzie niemieckich sił zbrojnych, tj.: Wschodnioturecki Związek Bojowy Waffen-SS, bataliony Legionu Gruzińskiego, Legionu Azerbejdżańskiego, Legionu Armeńskiego i Legionu Północnokaukaskiego, pomocnicze oddziały budowlane i transportowe. Komitet chciał także utworzenia kaukaskiej szkoły oficerskiej, skoncentrowania w rękach Komitetu Kaukaskiego spraw propagandowych i utworzenia przy nim niemieckiego sztabu łącznikowego. Wszystkie działania przerwała jednak kapitulacja III Rzeszy 8/9 maja 1945 r.
Linki zewnętrzne Kaukaskie oddziały kolaboracyjne w służbie niemieckiej podczas II wojny światowej (jęz. rosyjski) Kolaboracyjne oddziały "wschodnie" w służbie niemieckiej podczas II wojny światowej (jęz. rosyjski)
Bibliografia Joachim Hoffman, Die Ostlegionen 1941 – 1943. Turkotataren, Kaukasier und Volgafinnen im deutschen Heer, 1976 Siergiej I. Drobiazko, Andriej Karaszczuk, Восточные легионы и казачьи части в Вермахте, 2000
Kategoria:Formacje kolaboranckie w służbie Niemiec hitlerowskich