Zagłębie Wałbrzych – polski klub piłkarski z siedzibą w Wałbrzychu. Zagłębie przez sześć sezonów (1968/1969–1973/1974) grało w ekstraklasie. Uczestnik Pucharu UEFA w latach 1971/1972.

Historia Klub został założony w 1945 roku na Białym Kamieniu, przy kopalni węgla kamiennego „Julia”. Stąd też pierwszą nazwa klubu – KS Julia Biały Kamień. Powojenna stalinowska reforma sportu w Polsce, wymusiła zmianę nazwy na KS Górnik Biały Kamień. W latach 50. Biały Kamień przyłączono do Wałbrzycha, związku z tym zniknął „Biały Kamień” – pojawia się w nazwie klubu „Wałbrzych”. Kolejna zmiana to dodanie słowa „Thorez”. Związane to było z nadaniem nazwy kopalni KWK „Thorez”. Do miasta przybyło wielu imigrantów z Francji i Belgii, którzy przyjechali pracować w miejscowych kopalniach. Byli to zagorzali komuniści, dlatego klub, jak i kopalnię „Julia”, nazwali nazwiskiem swojego przywódcy we Francji Maurice’a Thoreza. Klub funkcjonował pod nazwą KS Górnik Thorez Wałbrzych. Nazwa nie przypadła do gustu miejscowym; sukcesy klubu w latach 60. spowodowały wzmożony nacisk kibiców na zmianę i w 1968 zmieniono nazwę na GKS Zagłębie Wałbrzych. W tym samym roku drużyna z Białego Kamienia po raz pierwszy (i jedyny) awansowała do ekstraklasy, w której zajęła 10. miejsce (na 14 zespołów). Zagłębie było drugim dolnośląskim klubem, debiutującym w ekstraklasie (po Śląsku Wrocław), a po spadku Śląska Wrocław przez cztery sezony jedynym reprezentantem regionu w ekstraklasie. lewo|mały|Stadion 1000-lecia w Wałbrzychu, na którym Zagłębie Wałbrzych odnosiło największe sukcesy W następnym sezonie spadła o jedną pozycję, jednak kolejny – 1970/71 – był najlepszym w całej historii klubu. Zagłębie zajęło miejsce na podium, ustępując tylko takim klubom jak Górnik Zabrze i Legia Warszawa. Nagrodą było uczestnictwo w pierwszej edycji Pucharu UEFA (dawniej pod nazwą Puchar Miast Targowych). W pierwszej rundzie wałbrzyszanie pokonali 1:0 i 3:2 czeskie TJ Sklo Union Teplice, obecnie FK Teplice, zaś w drugiej ulegli nieznacznie rumuńskiemu UT Arad (1:1 w Wałbrzychu i 1:2 po dogrywce w Aradzie). Był to jedyny występ Zagłębia w europejskich pucharach. Najbardziej znanym piłkarzem klubu był bramkarz Marian Szeja, uczestnik piłkarskiego turnieju Olimpiady w Monachium, późniejszy zawodnik francuskiego AJ Auxerre. Kolejne sezony to powolny spadek, w 1972 było już miejsce 8., rok później 11., zaś w sezonie 1973/1974 Zagłębie bezpowrotnie spadło z ligi, zajmując ostatnie, 16. miejsce. Później klub grał regularnie w drugiej lidze, jednak sytuacja finansowa Zagłębia, jak i Górnika zmusiła na początku lat 90. do połączenia sił dwóch zwaśnionych klubów. Tak powstał Klub KP Wałbrzych, później KP Górnik/Zagłębie Wałbrzych. Mecze drużyny odbywały się na stadionie Zagłębia – Stadionie 1000-lecia, na Białym Kamieniu.

6 kwietnia 2006 zostało zarejestrowane Stowarzyszenie GKS Zagłębie Wałbrzych, tym samym doszło do reaktywacji sekcji piłkarskiej. Począwszy od sezonu 2006/2007 w klasie terenowej juniorów (OZPN Wałbrzych) występuje drużyna Zagłębia, której trenerem został dawny piłkarz Zagłębia Eugeniusz Piechocki. Budowa drużyny seniorów oparta jest na wychowankach klubu. Założona na nowo w roku 2007 zaczęła swoje występy od klasy „B”.

W sezonie 2009/10 Zagłębie Wałbrzych wywalczyło awans do klasy „A”, zajmując w rozgrywkach pierwsze miejsce. Juniorzy spadli z klasy okręgowej do klasy terenowej, zajmując ostatnie miejsce – 16.

Nazwy 12 grudnia 1946 – KS Julia Biały Kamień KS Górnik Thorez 22 lutego 1968 – GKS Zagłębie Wałbrzych 1992 – KP Wałbrzych, następnie Górnik/Zagłębie Wałbrzych (fuzja z Górnikiem Wałbrzych) 2006 – GKS Zagłębie Wałbrzych (reaktywacja sekcji piłkarskiej)mały|Marian Szeja najwybitniejszy zawodnik "zielono-czarnych" w 1979 i 2003 roku

Osiągnięcia 3. miejsce w I lidze – 1970/1971 Ćwierćfinał Pucharu Polski (2x) – 1962/63, 1992/93 II runda Pucharu UEFA (1/16 finału) – 1971/72

Zawodnicy

Reprezentanci Polski w barwach Zagłębia: Marian Szeja, Joachim Stachuła i Stanisław Paździor.

Występy sezon po sezonie Sezon Rozgrywki ligowe Puchar Polski(rozgrywki centralne) Uwagi Liga Miejsce1962/1963 brak danych1/4 finału 1963/1964 III Liga okręgowa – Awans po barażach. 1964/1965 II II liga 6/16II runda Pierwsze drugoligowe derby Wałbrzycha pomiędzy Zagłębiem (wówczas Górnikiem Thorez) a Górnikiem. 1965/1966 II liga 4/16II runda 1966/1967 II liga 8/161/16 finału 1967/1968 II liga  1/161/16 finału 1968/1969 I I liga 10/141/8 finału Najwyżej notowany klub z Dolnego Śląska (Śląsk Wrocław zajął 13. miejsce). 1969/1970 I liga 11/141/16 finału Jedyny dolnośląski klub w I lidze. 1970/1971 I liga 3/141/8 finału 1971/1972 I liga 8/14 1/8 finału 3. miejsce w grupie Pucharu Intertoto. 1/16 finału Pucharu UEFA 1972/1973 I liga 11/141/8 finału 1973/1974 I liga  16/161/16 finału 1974/1975 II II liga (gr. północna) 4/16 – 1975/1976 II liga (gr. północna) 6/161/8 finału 1976/1977 II liga (gr. północna) 2/16 – 1977/1978 II liga (gr. północna) 4/161/16 finału 1978/1979 II liga (gr. zachodnia) 4/16III runda 1979/1980 II liga (gr. zachodnia) 2/16II runda 1980/1981 II liga (gr. zachodnia) 5/161/8 finału 1981/1982 II liga (gr. zachodnia) 5/161/8 finału 1982/1983 II liga (gr. zachodnia) 6/161/16 finału 1983/1984 II liga (gr. zachodnia) 5/16III runda 1984/1985 II liga (gr. zachodnia) 12/16III runda Puchar Polski Wałbrzyskiego OZPN (zespół rezerw) 1985/1986 II liga (gr. zachodnia)  16/16II runda 1986/1987 III III liga (gr. V)  1/14II runda Puchar Polski Wałbrzyskiego OZPN 1987/1988 II II liga (gr. zachodnia) 5/16II runda 1988/1989 II liga (gr. zachodnia) 4/16III runda 1989/1990 II liga 5/20II runda 1990/1991 II liga 16/201/8 finału 1991/1992 II liga (gr. zachodnia) 11/181/16 finału Ostatnie ligowe derby Wałbrzycha pomiędzy Zagłębiem a Górnikiem. 1992/1993 II liga (gr. zachodnia) 11/181/4 finału Klub rozpoczął rozgrywki jako Zagłębie, by w przerwie zimowej połączyć się z Górnikiem Wałbrzych w KP Wałbrzych. 2008/2009 VIII Klasa B (gr. Wałbrzych) 4/8 – 2009/2010 Klasa B (gr. Wałbrzych)  1/10 2010/2011 VII Klasa A (gr. Wałbrzych I) 7/16 2011/2012 Klasa A (gr. Wałbrzych I) 11/16 2012/2013 Klasa A (gr. Wałbrzych I)  16/16 2013/2014 VIII Klasa B (gr. Wałbrzych) 8/10 2014/2015 Klasa B (gr. Wałbrzych) 3/8 2015/2016 Klasa B (gr. Wałbrzych) 5/6 2016/2017 Klasa B (gr. Świdnica I) 7/14 2017/2018 Klasa B (gr. Świdnica I)  1/14 2018/2019 VII Klasa A (gr. Wałbrzych)10/162019/2020Klasa A (gr. Wałbrzych I)14/162020/2021Klasa A (gr. Wałbrzych I)9/162021/2022Klasa A (gr. Wałbrzych I)14/162022/2023Klasa A (gr. Wałbrzych I)12/162023/2024Klasa A (gr. Wałbrzych I)10/162024/2025Klasa A (gr. Wałbrzych I)12/16

Europejskie puchary

Sezon Rozgrywki Runda Przeciwnik Dom Wyjazd Ogólnie 1971 Puchar Intertoto Grupa 6 Eintracht Brunszwik 0–1 0–1 3. miejsce Malmö FF 2–0 0–4 Young Boys Berno 0–2 1–0 1971/72 Puchar UEFA 1R Union Teplice 1–0 3–2 4–2 2R UT Arad 1–1 1–2 2–3, Dogr.

Sekcja kobieca

W dniu 22.07.2019, zostało ogłoszone otwarcie kobiecej sekcji, z równoczesnym rozpoczęciem naboru do Żeńskiej Akademii Zagłębia Wałbrzych. Jednocześnie kobiecy zespół Zagłębia został zgłoszony do rozgrywek III ligi kobiet. Pierwszy oficjalny mecz odbył się 25 sierpnia, a rywalem był zespół KS Ślęza Wrocław. Podopieczne Łukasza Wojciechowskiego w swoim debiutanckim meczów przegrały 0:13 (0:7). Swoje pierwsze zwycięstwo 2:1 dziewczyny odnotowały w 6. kolejce, podejmując zespół Kolektyw Radwanice.

Występy sezon po sezonie +SezonRozgrywki ligoweUwagiLigaMiejsce2019/2020III Liga Kobiet gr. dolnośląska7/8spadek z powodu reorganizacji rozgrywek kobiet2020/2021IV Liga Kobiet gr. dolnośląska 7/92021/2022IV Liga Kobiet gr. dolnośląska 8/10 Obecnie, po zlikwidowaniu AZS PWSZ Wałbrzych, Zagłębie Wałbrzych pozostaje jedyną wałbrzyską piłkarską kobiecą drużyną.

Przypisy

Linki zewnętrzne Strona nieoficjalna klubu

Kategoria:Kluby piłkarskie w województwie dolnośląskim Kategoria:Sport w Wałbrzychu Kategoria:Kluby piłkarskie założone w Polsce w 1945