Salomon Calahorra, także Kalachora, Kalahora (ur. ok. 1530 w mieście Calahorra w północnej Hiszpanii, zm. 1596 w Krakowie) – doktor medycyny, lekarz i chirurg krakowski z XVI wieku, nadworny lekarz dwóch królów polskich, uczony i pisarz, pierwszy polski przedstawiciel całej linii lekarzy i aptekarzy, także bankierów, kupców i przedsiębiorców.
Pochodzenie Urodził się w rodzinie żydowskiej pochodzenia sefardyjskiego. Rodzina pochodziła z arabskiej Grenady i zajmowała się działalnością medyczną. Po rekonkwiście przesiedliła się do miejscowości Calahorra i od niej otrzymała swoje nazwisko. W obawie przed inkwizycją rodzina opuściła Hiszpanię i osiadła w Holandii.
Salomon Calahorra stał się przodkiem rodu Kalahorów vel Landsbergów, którzy osiedlili się w Polsce, Kurlandii i Niemczech. Niemiecka linia Landsbergów otrzymała tytuł hrabiowski. Potomkowie Salomona Calahorry byli znanymi lekarzami i farmaceutami, rabinami i pisarzami, bankierami, kupcami i fabrykantami, a także politykami. Syn Salomona, Mojżesz ben Salomon Kalahora, lekarz, zapoczątkował linię krakowską (polską), a Izrael Samuel ben Salomon Kalahora (ok. 1560-1640), rabin łęczycki, talmudysta, zapoczątkował linię wielkopolską (niemiecko-kurlandzką).
Edukacja Salomon Calahorra studiował medycynę w Padwie we Włoszech, gdzie był kolegą uniwersyteckim Jana Kochanowskiego, i w Amsterdamie.
Działalność zawodowa W pierwszej połowie XVI w. osiedlił się w Krakowie. Przyjął obywatelstwo polskie i rozpoczął praktykę lekarską. Szybko zyskał sławę jako znakomity lekarz i chirurg. Ceniono jego wiedzę i uczoność. Posługiwał się płynnie kilkoma językami, w tym także łaciną i językiem polskim. Dzięki zdolnościom i rekomendacji Jana Kochanowskiego, podówczas sekretarza królewskiego, Salomon Calahorra został medykiem nadwornym króla polskiego Zygmunta Augusta, który w 1570 zwolnił go od wszelkich powinności i podatków. Następnie został lekarzem osobistym króla Stefana Batorego, który w 1578 podobnie jak jego poprzednik zaliczył go w skład lekarzy dworskich, a wszystkie przywileje i ulgi przyznał nie tylko lekarzowi, ale też jego żonie i dzieciom.
Według tradycji tomaszowskiej rodzinny Landsbergów, odnotowanej przez Joannę Kulmową, fraszka Jana Kochanowskiego „O doktorze Hiszpanie” odnosiła się do lekarza Salomona Calahorry, przyjaciela poety, a nie do Piotra Roizjusza (ok. 1505-1571), doktora praw.
Publikacje Według M. Bersohna, Salomon Calahorra opublikował rozprawkę w języku łacińskim dotyczącą febry i jej leczenia.
Zobacz też znanych potomków Salomona Calahorry Aron Kalahora, lekarz krakowski działający w połowie XVIII wieku, potomek Salomona. Izrael Samuel Kalahora (ok. 1560-1640), rabin łęczycki, talmudysta, syn Salomona. Josef Kalahora (1601-1696), rabin i pisarz, prawnuk Salomona. Matajasz Kalahora (zm. 1663), lekarz i aptekarz krakowski, wnuk Salomona. Mojżesz Kalahora, lekarz krakowski, syn Salomona. Aleksander Landsberg (1859-1928), fabrykant tomaszowski. Hilary Landsberg (1834-1898), fabrykant tomaszowski. Leopold Landsberg (1861-1935), fabrykant i przedsiębiorca z Łodzi. Marceli Landsberg (1890-1951), lekarz, profesor Akademii Medycznej w Łodzi.
Bibliografia Mathias Bersohn, Słownik biograficzny uczonych Żydów Polskich, Warszawa 1905: Druk Piotra Laskauera i S-ki, s. 47-48, s.v. Kalachora Salomon (przedrukowano: Warszawa 1983: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe). Paweł Fijałkowski, Kalahora Salomon, [w:] Zofia Borzymińska, Rafał Żebrowski (red.), Polski Słownik Judaistyczny. Dzieje, kultura, religia, ludzie, t. 1, Warszawa 2003: Prószyński i S-ka, , s. 743. Joanna Kulmowa, Ciułanie siebie, Warszawa 1995: Wydawnictwo Książkowe „Twój Styl”, , s. 294.
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Padwie Kategoria:Lekarze nadworni Stefana Batorego Kategoria:Lekarze nadworni Zygmunta II Augusta Kategoria:Polscy Żydzi Kategoria:Urodzeni w XVI wieku Kategoria:Zmarli w 1596