Eugeniusz Zwierzchowski (ur. 10 lipca 1929, zm. 15 marca 2018 w Katowicach) – polski konstytucjonalista, profesor zwyczajny nauk prawnych, profesor zwyczajny Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach i Uniwersytetu w Białymstoku, prorektor Uniwersytetu Śląskiego, dziekan Wydziału Prawa i Administracji UŚl.
Syn Antoniego i Kazimiery.
Wykształcenie W 1956 ukończył studia prawnicze na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, gdzie następnie otrzymał asystenturę w Katedrze Prawa Państwowego UJ, kierowanej przez profesora Konstantego Grzybowskiego. W 1966 uzyskał w Uniwersytecie Jagiellońskim stopień doktora nauk prawnych na podstawie rozprawy pt. Stanowisko głowy państwa w polskich projektach konstytucyjnych lat 1928–1935, napisanej pod kierunkiem profesora Witolda Zakrzewskiego. W 1971 został powołany na stanowisko docenta, zaś w 1972 na podstawie rozprawy Prawonoustrojowe stanowisko kanclerza NRF uzyskał stopień doktora habilitowanego nauk prawnych. Tytuł profesora nauk prawnych otrzymał w 1986. Stanowisko profesora zwyczajnego objął w 1994. W 1999 w 70. urodziny profesora Eugeniusza Zwierzchowskiego została wydana na jego cześć księga jubileuszowa pt. W kręgu zagadnień konstytucyjnych. Profesorowi Eugeniuszowi Zwierzchowskiemu w darze (Katowice 1999), przygotowana pod redakcją profesora Marcina Kudeja.
Praca dydaktyczna W latach 1956–1968 był zatrudniony na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1968 przeszedł do pracy w nowo powstałym Uniwersytecie Śląskim w Katowicach, gdzie został kierownikiem Katedry Prawa Konstytucyjnego Wydziału Prawa i Administracji. W latach 70. pełnił funkcję dziekana WPiA UŚ oraz dwukrotnie prorektora UŚ. W 1987 równocześnie z pracą w Katowicach podjął zatrudnienie w Filii Uniwersytetu Warszawskiego w Białymstoku, gdzie przez wiele lat w ramach powstałego w 1990 r. Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku kierował Katedrą Prawa Konstytucyjnego. Zasiadał również w Komitecie Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk oraz w Radzie Legislacyjnej przy Prezesie Rady Ministrów.
Pod jego kierunkiem stopień naukowy doktora uzyskało 10 osób, w tym Ryszard M. Małajny (1978), Anna Łabno (1984), Andrzej Bisztyga (1996), Jarosław Matwiejuk (1999), Krzysztof Prokop (2003), Michał Bożek (2005), Tomasz Miłkowski (2010).
Zainteresowania naukowe W kręgu badań profesora Eugeniusza Zwierzchowskiego znalazły się początkowo zagadnienia prawa konstytucyjnego II Rzeczypospolitej oraz pozycji prawnej kanclerza Republiki Federalnej Niemiec. W latach 80. do problematyki konstytucjonalizmu niemieckiego dołączyły zainteresowania dotyczące sądownictwa konstytucyjnego. W późniejszym okresie zakres badań został rozszerzony na kwestie organizacji i funkcji współczesnego parlamentaryzmu.
Śmierć i pochówek Zmarł 15 marca 2018. Pogrzeb odbył się 19 marca 2018 na cmentarzu parafialnym w Sosnowcu Pogoni.
Ważniejsze publikacje naukowe Prawnoustrojowe stanowisko kanclerza NRF, Katowice 1972. Radzieckie doświadczenia w zakresie form ustrojowych, Katowice 1972. Polityczny proces kształtowania ustroju Polski Ludowej 1944–1952, Katowice 1981. Kontrola konstytucyjności aktów ustawodawczych, Katowice 1982. Najnowsze źródła do nauki prawa konstytucyjnego. Zbiór aktów normatywnych (red. naukowy), Katowice 1992. Wprowadzenie do nauki prawa konstytucyjnego państw demokratycznych, Katowice 1992. Postępowanie ustawodawcze (red. naukowy), Warszawa 1993. Sądownictwo konstytucyjne, Białystok 1994. Izby drugie parlamentu (red. naukowy), Białystok 1996. Konstytucyjna regulacja ustroju społeczno-gospodarczego i finansów publicznych. Materiały XXXVII Sesji Katedr i Zakładów Prawa Konstytucyjnego (Białowieża, 8–10 czerwca 1995 roku) (red. naukowy wspólnie z Grzegorzem Kryszeniem), Białystok 1996. Prawo i kontrola jego zgodności z konstytucją (red. naukowy), Warszawa 1997. Europejskie trybunały konstytucyjne. Zarys rozwiązań ustrojowych, Katowice 1999. Opozycja parlamentarna (red. naukowy), Warszawa 2000. Podstawowe pojęcia pierwszego rozdziału Konstytucji RP. Materiały Ogólnopolskiej Sesji Katedr i Zakładów Prawa Konstytucyjnego (Wisła, 3–5 czerwca 1999 roku) (red. naukowy wspólnie z Maciejem Mączyńskim), Katowice 2000. Księga pamiątkowa profesora Marcina Kudeja (red. naukowy wspólnie z Anną Łabno), Katowice 2009.
W 1997 otrzymał Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski..
Przypisy
Bibliografia Biogram autorstwa Marcina Kudeja w: W kręgu zagadnień konstytucyjnych. Profesorowi Eugeniuszowi Zwierzchowskiemu w darze (Katowice 1999), s. 5–6.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Członkowie Komitetu Nauk Prawnych PAN Kategoria:Pochowani w Sosnowcu Kategoria:Polscy konstytucjonaliści Kategoria:Prorektorzy Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach Kategoria:Urodzeni w 1929 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku Kategoria:Zmarli w 2018 Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)