Panhelleński Związek Walczącej Młodzieży (PEAN) (M. Glezos, t. 1, s. 517: wierny przekład: Panhelleński Związek Walczących Młodych) – grecka, niepodległościowa organizacja polityczna i zbrojna, założona w październiku 1941 r. z inicjatywy oficera lotnictwa Kostasa Perikkosa i kilku innych członków małej organizacji młodzieżowejByła to „Armia Niewolonych Zwycięzców”: (Στρατιά Σκλαβωμένων Νικητών, Stratia Sklawomenon Nikiton). - M. Glezos, t. 1, s. 517. PEAN przewodził Thanasis Skouras, jednak organizacja nadzorowana była także przez późniejszego, dwukrotnego premiera Grecji Panajotisa KanellopulosaM. Glezos, t. 2, s.1090. Działała głównie w Atenach i Pireusie.

15 sierpnia i 15 września PEAN dokonał wysadzenia w powietrze siedzib dwóch organizacji kolaboracyjnychM. Glezos, t. 2, s. 1090, autor przytacza tam także szereg innych źródeł.. Następnie, 20 września 1942, przeprowadzono udany zamach na cały obradujący zarząd największej greckiej partii hitlerowskiej ESPO, w praktyce kończący jej działalność. Prócz 29 greckich hitlerowców, zginęło wtedy także 43 oficerów niemieckichM. Glezos, t. 1, s. 519. Wydarzenie to serwisy wiadomości radiowych z Moskwy i z Londynu przedstawiły następnie jako najpoważniejszy dotychczas akt sabotażu w okupowanej przez hitlerowców Europie.

Po zdradzie, fali aresztowań i egzekucji większej części dowództwa, w tym śmierci Perikkosa 4 lutego 1943M. Glezos, t. 1, s. 519, PEAN kontynuował działalność, m.in. organizując masowe demonstracje, w praktyce zsynchronizowane i współdziałające, następnie także mieszające się z demonstracjami republikańskiego, lewicowego ruchu EAMInformacja o synchronizacji i następnie spontanicznym łączeniu patriotycznych demonstracji pochodzi ze wspomnień uczestników, zarejestrowanych w powojennych filmach dokumentalnych greckiej telewizji publicznej ERT.. W związku z tym, wskutek interwencji Kanellopulosa, w organizacji doszło do tarć wewnętrznych. Część członków PEAN przeszła do EAM, pozostali opowiedzieli się po stronie króla, następnie walcząc przeciw EAM-ELAS, w starciach Dekemvriana. Organem prasowym PEAN było podziemne wydawnictwo „Δόξα” („Doksa” – czyli po grecku Sława, Chwała)

W 1982 PEAN formalnie zaliczono do organizacji greckiego ruchu oporuTzw. prawo 1285/82 – ustawa o uznaniu praw kombatanckich ruchu oporu..

Uwagi

Przypisy

Bibliografia Manolis Glezos: Εθνική Αντίσταση 1940–1945. T. II. Ateny: ΣΤΟΧΑΣΤΗΣ, 2006,

Linki zewnętrzne Cyfrowe archiwa greckiej telewizji publicznej ERT, cykl „ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΠΟΥ ΑΓΑΠΗΣΑ - Ulubione Emisje”, film dokumentalny "Η ΑΝΑΤΙΝΑΞΗ ΤΗΣ ΕΣΠΟ - Wysadzenie ESPO", program edukacyjny, cyfryzacja: ERT A.E. 2010.

Kategoria:Grecki ruch oporu podczas II wojny światowej Kategoria:Historia Grecji 1941–1944