Kościół Świętej Marii Magdaleny w Radomsku – murowano-drewniany kościół parafialny w mieście Radomsko, w województwie łódzkim. Mieści się przy ulicy Krakowskiej, zaś parafia zarejestrowana jest przy przyległej małej ulicy Konopnickiej.

Historia thumb|lewo|180px|Ołtarz w kościele św. Marii Magdaleny mały|lewo|180px|Dzwonnica Pierwsze wzmianki na temat tzw. radomszczańskiego „kościółka” pochodzą z 1613 roku, kiedy to zakupiono ziemię, na której istniały już bliżej nieokreślone fragmenty późniejszej kaplicy. Po wzniesieniu całości pełniła ona funkcję małej, drewniano-murowanej kaplicy cmentarnej, bowiem na terenie obecnego placu kościelnego do połowy XIX wieku odbywało się grzebanie zmarłych. Potem pochówki odbywały się już wyłącznie na Cmentarzu Starym. Teren placu od zawsze był porośnięty drzewami, które z powodu ubogiego podłoża rosły dość wolno. Z formy pierwotnej budynku zachowały się obecnie tylko murowane prezbiterium i zakrystia. W okresie tamtym świątynia była nazywana "kościołem na piaskach". W 1789 roku z inicjatywy biskupa Kozierowskiego rozebrano starą drewnianą dobudowę i wzniesiono nową modrzewiową nawę, włączając w nią zachowaną pierwotną część murowaną. Następnie wzniesiono istniejącą do dziś dzwonnicę. Rok 1789 uważa się za rok budowy kościoła na bazie istniejących podwalin z dawnej cmentarnej kaplicy. Na początku XIX wieku po zaprzestaniu pochówków na placu wokół kościoła, budynek opustoszał, a później pełnił funkcje magazynu krawieckiego i stajnihttps://zabytek.pl/pl/obiekty/radomsko-kosciol-par-pw-sw-marii-magdaleny. Kościół został wyremontowany w 1854 roku, a w 1857 roku przywrócony do funkcji sakralnych przez proboszcza farnego Wincentego GajewskiegoTablica informacyjna umieszczona wewnątrz kościoła. W 1886 roku dosadzono drzewa, z których pięć istnieje do chwili obecnej (stan na 2026 r.). Między 1920 a 1926 rokiem rozebrano stare drewniano-murowane ogrodzenie na podbudowie kamiennej i wzniesiono nowe – ceglano-drewniane, obejmujące większy obszar od strony ul. Krakowskiej. Kolejny remont przypada na lata 1939-42 – tuż po utworzeniu ekspozytury parafialnej pod kierownictwem parafii farnej. W 1957 roku podjęto decyzję o utworzeniu nowej parafii pw. św. Marii Magdaleny i rozbudowie kościółka. W roku 1958 rozpoczęto prace nad budową „przybudówki” w postaci oderwanej stylistycznie od wcześniejszej formy, drewnianej nawy dołączonej od frontu kościoła. Budowę przybudówki ukończono w 1960 roku. Kolejne remonty prowadzono w latach 1990-1999. W roku 2008 po wieloletnich sporach z wojewódzkim konserwatorem zabytków rozpoczęto przebudowę przybudówki w celu wkomponowania jej w układ stylistyczny całości. Pracę nad przebudową przybudówki i dostosowaniem stropu do pierwotnej nawy zakończono w 2010 roku. Wyremontowano wówczas także pochodzącą z przełomu XVIII i XIX wieku drewnianą dzwonnicę. Na początku 2025 roku poddano pielęgnacji cały zabytkowy zespół drzew wokół kościoła i na pniach umieszczono tabliczki informacyjne zawierające dane o każdym z drzew. W 2025 r. przeprowadzono także remont podłogi kościoła, który poprzedzony był pracami archeologicznymi. Potwierdziły one pochówki w obrębie nawy głównej. Znaleziono szczątki kilkudziesięciu zmarłych. Posadzkę w obrębie ołtarza zamieniono na kamienną, zaś w pozostałej części kościoła na drewnianą. Ustawiono dwa zamykane konfesjonały. Kalendarium

1613 r. – zakup ziemi przez prebendarza ojca Stanisława Łobodka, na której stały już podwaliny późniejszej kaplicy - pierwsza wzmianka źródłowa;

1789 r. – budowa nowej modrzewiowej nawy w miejsce starej drewnianej nawy przylegającej do prezbiterium i zakrystii, niedługo potem budowa dzwonnicy;

1840-1850 r. – ostatnie oficjalne pochówki na terenie wokół kościoła;

1851-1854 r. – remont kościoła i uporządkowanie cmentarza;

1857 r. – przywrócenie kościoła do funkcji sakralnych przez proboszcza parafii św. Lamberta, Wincentego Gajewskiego;

1886 r. – posadzenie wokół kościoła najstarszych istniejących do dziś okazów drzew: robinia akacjowa, dwa klony zwyczajne i dwa graby zwyczajne;

1920-1926 r. – poszerzenie i przebudowa ogrodzenia placu kościelnego;

1939 r. – utworzenie przez biskupa Teodora Kubinę ekspozytury parafialnej pw. św. Marii Magdaleny pod zwierzchnictwem parafii św. Lamberta;

1939-1942 r. – remont kościoła;

1940 r. – budowa w maju 1940 r. kapliczki Matki Boskiej;

1957 r. – utworzenie parafii pw. św. Marii Magdaleny w Radomsku przez biskupa Zdzisława Golińskiego, objęcie funkcji proboszcza przez ks. Stanisława Zgodę;

1958-1960 r. – budowa „przybudówki” poprzedzona wycinką rosnących przed frontem kościoła drzew;

1990 r. – objęcie funkcji proboszcza przez ks. Stanisława Sikorę;

1996 r. – założenie Kręgu Rodzin Domowego Kościoła gałęzi Rodzinnej Ruchu Światło-Życie;

1999 r. – organizacja pierwszych dni rodziny;

2003 r. – powstanie Legionu Maryi;

2004 r. – powstanie muzycznej grupy ewangelizacyjnej ICHTIS;

2008-2010 r. – przebudowa przybudówki i dostosowanie do zabytkowej części kościoła, remont elewacji kościoła;

2012 r. – przyjęcie Wspólnoty Odnowy w Duchu Świętym „Serce Jezusa i Maryi”;

2013 r. – objęcie funkcji proboszcza przez ks. Piotra Pawła Hernogę; wymiana nawierzchni placu kościelnego na kostkę granitową i przeniesienie krzyża na trawnik na lewo od frontowego wejścia do kościoła;

2018 r. – posadzenie „Dębu Rodziny” i ustawienie kamienia z pamiątkową tablicą;

2025 r. – kompleksowa pielęgnacja całego zespołu drzew na placu kościelnym wykonana przez dendrologa Ernesta Rudnickiego, wykonanie nowych nasadzeń, instalacja tabliczek informacyjnych na pniach. Prace archeologiczne w obrębie nawy głównej. Wymiana posadzki całego kościoła. Zakup nowych konfesjonałów.

Położenie, budowa i wyposażenie

Obszar placu kościelnego stanowi figurę zbliżoną do trapezu i jest usytuowany pomiędzy ulicami Krakowską, Konopnickiej i Armii Krajowej. Całość założenia ogrodzona jest otynkowanym murem ceglanym z drewnianymi sztachetami. Główne wejście znajduje się przy ul. Krakowskiej, zaś dwie mniejsze furtki po stronach północnej (od ul. Armii Krajowej) i południowej (przy plebanii od ul. Konopnickiej). Teren placu kościelnego jest wokół kościoła wyłożony kostką granitową, zaś pozostałą część na obrzeżach placu porastają drzewa i trawa. Od strony zachodniej, przed frontem kościoła, na lewo od wejścia do nawy ustawiony jest krzyż, który został przeniesiony w 2013 roku ze środka placu, gdzie był obrośnięty lilakami. W części południowej znajduje się zabytkowa dzwonnica oraz kapliczka Matki Boskiej z 1940 r. Przy dzwonnicy istnieje szopa drewniana. Przy wyjściu w stronę plebanii znajduje się maszt na flagi. W części wschodniej znajduje się kaplica polowa, której rok budowy jest nieznany, zaś na pewno istniała już w roku 1980. W kaplicę tą wrośnięty jest stary grab – została ona specjalnie przebudowana z pozostawieniem wnęki na pień. Kościół ze wszystkich stron otaczają stylowe żeliwne lampy. Sam budynek to drewniana świątynia, konstrukcji zrębowej. Orientowana. Murowane prezbiterium jest mniejsze od nawy, zamknięte trójkątnie z posiada boczną zakrystię. Kruchta znajduje się z przodu nawy. Dach ma jedną kalenicę, jest pokryty gontem i posiada wieżyczkę na sygnaturkę. Jest ona zakończona blaszanym hełmem baniastym, posiadającym latarnię. Płaski strop jest wspólny dla nawy i prezbiterium. Zachowały się dwa krucyfiksy z XVIII i połowy XIX stuleciahttp://www.kosciolydrewniane.pl/pages/drewniane/radoms.html. Całość jest wpisana do wojewódzkiego rejestru zabytków. Budynek jest wpisany do rejestru pod nr rej. 746 z 27.12.1967 r. Dzwonnica pod nr rej. 747 z 27.12.1967 r. Zespół drzew wraz z placem kościelnym wpisany jest pod nr rej. A/58 z 25.06.2008 r.

Zabytkowy drzewostan

W obrębie placu kościelnego istnieje wpisany do rejestru zabytków w 2008 r. zespół drzew stanowiący historyczne otoczenie kościoła. Wg inwentaryzacji z 2025 r. stanowi on 28 drzew. Najstarsze są pochodzące z 1886 r. robinia akacjowa, dwa klony zwyczajne i dwa graby zwyczajne. Kolejne drzewa pochodzą z różnych okresów. Poza wyżej wymienionymi, wokół kościoła rosną także m.in. lipy drobnolistne, jawory czy jesion wyniosły.

Proboszczowie

ks. Stanisław Zgoda (1957–1990) ks. Stanisław Sikora (1990–2013) ks. Piotr Paweł Hernoga (od 2013)

Przypisy

Linki zewnętrzne

Informacje o świątyni https://zabytek.pl/pl/obiekty/radomsko-kosciol-par-pw-sw-marii-magdaleny strona parafii Św. Marii Magdaleny

Kategoria:Architektura I Rzeczypospolitej (województwo sieradzkie) Kategoria:Drewniane kościoły w województwie łódzkim Marii Magdaleny Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Marii Magdaleny Marii Magdaleny Kategoria:Budynki w Polsce oddane do użytku w 1789