thumb|190px|Grób Jana Lorentowicza na cmentarzu Stare Powązki Jan Lorentowicz, ps. M. Chropieński, ZdzisławLeon Wasilewski, Dzieje zjazdu paryskiego 1892 roku : przyczynek do historji polskiego ruchu socjalistycznego, Warszawa 1934, s. 15. (ur. 14 marca 1868 w Pabianicach, zm. 15 stycznia 1940 w Warszawie) – polski krytyk teatralny, publicysta, dyrektor teatrów, prezes Polskiego Pen Clubu, członek Polskiej Akademii Literatury.
Życiorys W latach 1890–1903 przebywał w Paryżu, gdzie studiował w Szkole Antropologicznej (Ecole d'Anthropologie) i w Sorbonie. Mieszkał wraz z Kazimierzem Kelles-Krauzem, w jednym budynku, który mieścił się w XIII dzielnicy Paryża przy rue de la Glacière Nr 20Kazimierz Kelles-Krauz. Listy tom I 1890-1897. List nr 35 do Marii Goldsteynówny w Radomiu. Paryż, 29 XIII 1891..
Od 1891 redaktor gazety Pobudka, zamieszkały w Warszawie od 1903 roku. Uczestnik zjazdu socjalistów polskich w Paryżu w końcu listopada 1892 roku z ramienia Gminy Narodowo-Socjalistycznej. W redakcji Kuriera Codziennego, w latach 1906–1918 w Nowej Gazecie. Współzałożyciel i prezes Towarzystwa Literatów i Dziennikarzy (1916–1918).
W latach 1918–1922 dyrektor Teatrów Miejskich w Warszawie (Teatr Rozmaitości, Teatr Wielki i Teatr Letni, a okresowo Teatr Reduta, Teatr im. Bogusławskiego, Teatr Praski). Pomoc w założeniu eksperymentalnego Teatru Reduta i patronat nad jego początkami to jego największa zasługa w tym okresie.
Na przełomie lat 1926–1928 był dyrektorem Teatru Narodowego.
Delegat na zjazd Związku Zawodowego Literatów Polskich 4 lutego 1922 w Warszawie. Od 1938 w Polskiej Akademii Literatury. Związany z ruchem socjalistycznym.
Od 1904 ogłaszał recenzje teatralne, kolejno w „Gazecie Polskiej” (1904–1906), „Nowej Gazecie” (1906–1908), „Expresie Porannym” (1922–1926, 1931–1939), „Dniu Polskim” (1928–1931). Wybór ok. 480 artykułów o teatrze opublikował w pięciotomowym zbiorze: Dwadzieścia lat teatru (Warszawa 1929–1935). Z prac historyczno-teatralnych wydał Dzieje teatru w Polsce (Warszawa 1933), monografię jubileuszową Teatr Polski w Warszawie (Warszawa 1938), oraz monografie aktorskie Mieczysława Ćwiklińska (Warszawa 1936) i Józef Śliwicki (Warszawa 1938). Ważniejsze artykuły historyczne, teoretyczne i krytyczne na tematy teatralne zostały przedrukowane w tomie Teatry w stolicy i inne artykuły (Warszawa 1969).
Był także encyklopedystą. Został wymieniony w gronie 180 edytorów pięciotomowej Ilustrowanej encyklopedii Trzaski, Everta i Michalskiego wydanej w latach 1926–1928 gdzie zredagował hasła związane z teatrem.
W 1903 ożenił się z malarką Ewą Rościszewską, z którą miał córkę Irenę (1908–1985), malarkę i scenografkę.
Zmarł w Warszawie. Pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 119-2-21).
Ordery i odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (30 kwietnia 1925)M.P. z 1925 r. nr 102, poz. 435 „za krytykę literacką i organizację życia artystycznego”. Złoty Wawrzyn Akademicki (5 listopada 1935)M.P. z 1935 r. nr 257, poz. 305 „za wybitną twórczość krytyczno-literacką, naukową i publicystyczną w dziedzinie literatury pięknej”.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Publikacje Jana Lorentowicza w bibliotece Polona Jan Lorentowicz, Internetowy Polski Słownik Biograficzny [dostęp 2022-04-08].
Kategoria:Członkowie Gminy Narodowo-Socjalistycznej Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Literatury Kategoria:Członkowie Związku Zawodowego Literatów Polskich Kategoria:Ludzie urodzeni w Pabianicach Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Wawrzynem Akademickim Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy encyklopedyści Kategoria:Polscy socjaliści Kategoria:Polscy tłumacze literatury niemieckojęzycznej Kategoria:Prezesi polskiego PEN Clubu Kategoria:Uczestnicy zjazdu socjalistów polskich zaboru rosyjskiego w Paryżu 1892 Kategoria:Urodzeni w 1868 Kategoria:Zmarli w 1940