Towarzystwo Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 – stowarzyszenie patriotyczne o zasięgu ponadregionalnym, z kołami w sześciu województwach, liczącymi łącznie ok. 90 kół i ok. 2,5 tys. członków.
Charakterystyka Powstało 30 stycznia 1989. Jego celem, zapisanym w statucie, jest m.in. krzewienie wiedzy i kultywowanie pamięci o Powstaniu Wielkopolskim oraz popularyzacja wartości, które przyświecały powstańcom wielkopolskim. Odznaką organizacyjną Towarzystwa jest rozetka (biało-czerwona kokarda) z nadrukiem w środku rozetki, w części czerwonej „TPPW”.
Najwyższą władzą Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/19 jest Krajowy Zjazd Delegatów. Na bieżąco pracami towarzystwa kieruje zarząd główny i wybrane z jego składu prezydium. Obecnym prezesem towarzystwa jest Tadeusz Musiał, a wiceprezesem Janusz Sałata. Ogółem do organizacji należy ponad 2500 członków skupionych w 84 kołach.
Cele te są realizowane m.in. poprzez: odczyty i prelekcje, działalność wydawniczą (książki i czasopismo), organizowanie konkursów i wystaw, dokumentowanie historii Powstania Wielkopolskiego.
Najważniejsze decyzje, w tym personalne, podejmowane są podczas krajowych zjazdów Towarzystwa, odbywających się średnio co cztery lata w Domu Żołnierza w Poznaniu: I Krajowy Zjazd Delegatów TPPW: 19 listopada 1994 II Krajowy Zjazd Delegatów TPPW: 24 kwietnia 1999 III Krajowy Zjazd Delegatów TPPW: 12 kwietnia 2003 IV Krajowy Zjazd Delegatów TPPW: 21 kwietnia 2007 V Krajowy Zjazd Delegatów TPPW: 9 kwietnia 2011 VI Krajowy Zjazd Delegatów TPPW: 19 kwietnia 2015 VII Krajowy Zjazd Delegatów TPPW: 8 czerwca 2019
W 2009 r. TPPW zostało uhonorowane Odznaką honorową „Za zasługi dla województwa wielkopolskiego”. Uroczyste przyozdobienie sztandaru odbyło się 9 marca 2009 r. w sali czerwonej Pałacu Działyńskich w Poznaniu.
22 maja 2018 r. uchwałą nr LXVII/1226/VII/2018 Rady Miasta Poznania "w uznaniu zasług dla pełnej poświęcenia wieloletniej działalności na rzecz krzewienia wiedzy i kultywowania pamięci o zwycięskim Powstaniu Wielkopolskim" TPPW otrzymało tytuł "Zasłużony dla Miasta Poznania".
W 2020 r. TPPW zostało laureatem nagrody honorowej „Świadek Historii” przyznanej przez Instytut Pamięci Narodowej. Uroczyste wręczenie nagrody nastąpiło 21 grudnia 2021 r. w sali białej Hotelu Bazar
28 września 2021 r. TPPW zostało uhonorowane Odznaką "Za wybitne zasługi dla Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych". Uroczystość odbyła się w Sali im. Lubrańskiego Collegium Minus w Poznaniu podczas Wojewódzkiej Konferencji Sprawozdawczej ZKRPiBWP w Poznaniu.
Honorowym prezesem TPPW pozostaje Stefan Barłóg, honorowym kapelanem - o. prof. Eustachy Rakoczy ZP, a honorowymi członkami: wojewoda Piotr Florek (2011), minister Stanisław Kalemba (2019), minister Krystyna Łybacka (2019), Jerzy Przybecki (2019) i ppłk rez. Wojciech Zawadzki.
Struktura organizacyjna (2024) TPPW posiada następującą strukturę: Zarząd Główny - prezes Tadeusz Musiał Oddział Kujawsko-Pomorski (1999) – prezes Sławomir Łaniecki Koło w Brzozie Koło w Bydgoszczy (1999) - Grzegorz Hetzig Koło w Inowrocławiu Koło nr 23 im. ppor. Franciszka Borzycha w Mroczy (2007) Koło w Nakle Koło w Pakości Koło w Rynarzewie Koło w Złotnikach Kujawskich Oddział Lubuski (1997) – prezes Kamil Hypki Koło w Babimoście Koło w Gorzowie Wielkopolskim (2020) – Michał Klisiński Koło w Kargowej Koło nr 7 w Krośnie Odrzańskim - Janusz Kamerduła Koło w Nowej Soli (2011) – Paweł Szpigun Koło w Skwierzynie (2022) Koło w Sulechowie (2001) Koło w Witnicy - Marian Piątkowski Koło nr 5 im. gen. broni Józefa Dowbor-Muśnickiego w Zielonej Górze (1994) Oddział Wielkopolski – prezes Wawrzyniec Wierzejewski Koło w Chodzieży (2002) – Marek Fifer Koło w Opalenicy (1994) Koło nr 6 w Gnieźnie Koło im. Józefa Wadyńskiego w Kostrzynie Koło w Kórniku - Dorota Przybylska Koło nr 9 im. kpt. Teofila Spychały w Pile (1994) Koło nr 1 w Poznaniu (1989) Koło w Przemęcie (2010) Koło w Skokach (2005)https://www.gmina-skoki.pl/wp-content/uploads/2018/06/DRUK_przewodnik_Skoki_spad3_mm1.pdf Koło w Stęszewie Koło im. ks. Ludwika Sołtysińskiego w Szubinie (1999) Koło w Wągrowcu Koło w Grodzisku Wielkopolskim (2020) Koło w Granowie Koło nr 2 w Wolsztynie (1989) – Hubert Rakoszewski Koło we Wronkach (2002) Koło nr 24 we Wrześni (ok. 2007) Koło w Żninie Koło Legnica (1998)- Dariusz Lisowski Koło nr 3 w Szczecinie (ok. 1990) – Andrzej Lindecki Koło w Warszawie - Aleksandra Kowalkowska
Dobosz Powstania Wielkopolskiego 6 grudnia 1996 r. Zarząd Główny TPPW w Poznaniu, pragnąc inspirować i honorować osoby i instytucje, które wyróżniły bądź wyróżniają się w realizacji powyższej tematyki ciekawymi i znaczącymi działaniami popularyzatorskimi, twórczymi i naukowymi – ustanowił Nagrodę Honorową „Dobosz Powstania Wielkopolskiego”. Statuetka Dobosza jest miniaturą części Pomnika Dobosza, nazywanego Pomnikiem Powstańców i Wolności w Śremie.
Wyróżnieni: 1996: prof. dr hab. Antoni Czubiński, Gerard Górnicki, Międzynarodowe Targi Poznańskie 1997: Paweł Anders, Marek Nowakowski, prof. dr hab. Bogusław Polak 1998: dr Piotr Bauer, dr Grzegorz Łukomski, Bernard Maćkowiak, Komenda Hufca ZHP „Piast” im. Powstańców Wielkopolskich Poznań Stare Miasto 1999: Zenon Erdmann, Teofil Różański, Eugeniusz Wachowiak, Głos Wielkopolski 2000: dr Zdzisław Kościański, dr Marek Król, Ryszard Skupin, Szkoła Podstawowa nr 2 im. Powstańców Wielkopolskich w Pakości 2001: o. dr Eustachy Rakoczy, prof. dr hab. Benon Miśkiewicz, dr Władysław Purczyński, ppłk Wojciech Zawadzki, Poznański Chór Nauczycieli im. Ignacego Paderewskiego 2002: Anna i Józef Grajkowie, Edward Smolibowski, Komenda Chorągwi Wielkopolskiej ZHP im. Powstańców Wielkopolskich w Poznaniu 2003: Bogusław Wołoszański, prof. dr hab. Zbigniew Dworecki, Ryszard Danecki, Eligiusz Tomkowiak, Bogdan Czerwiński, Gazeta Pomorska 2004: prof. dr hab. Lech Trzeciakowski, dr Marek Rezler, Marian Kadow, Gazeta Wyborcza 2005: prof. dr hab. Marek Jeleniewski, dr Bogumił Wojcieszak, Katedra Nauk Humanistycznych i Stosunków Międzynarodowych Politechniki Koszalińskiej, Wielkopolskie Muzeum Wojskowe, Muzeum Powstania Wielkopolskiego 1918–1919 2006: Stefan Bratkowski, prof. dr hab. Janusz Karwat, Ludwik Krumrey, Zdzisław Walczak, Departament Wychowania i Promocji Obronności MON, Harcerskie Zawody Krótkofalarskie „Hołd Powstańcom Wielkopolskim” 2007: Marian Dominiczak, Jan Głodek, Jan Jajor, Muzeum Ziemi Szubińskiej w Szubinie 2008: prof. dr hab. Zdzisław Grot (†), płk rezerwy Zenon Brembor, Zygmunt Duda, Antoni Fornalski, Jarosław Łuczak, Lidia Nowak, prof. dr hab. Zbigniew Pilarczyk, Towarzystwo im. Hipolita Cegielskiego w Poznaniu 2009: prof. Andrzej Jeziorkowski, Jarosław Tomasz Łożyński, dr Michał Pietrowski, Stowarzyszenie Grupa Rekonstrukcji Historycznej „III Bastion Grolman”, Pomorskie Muzeum Wojskowe w Bydgoszczy 2010: Marian Jakubowicz, dr Włodzimierz Kwaśniewicz, Edmund Mikołajczak, prof. dr hab. Bernard Piotrowski, PTTK Oddział im. Cyryla Ratajskiego w Luboniu 2011: Szymon Dąbrowski, prof. dr hab. Marceli Kosman, dr Eugeniusz Śliwiński, Telewizja Polska S.A. Oddział w Bydgoszczy, Telewizja Polska S.A. Oddział w Poznaniu 2012: Kamila Czechowska, Waldemar Janiszewski, Stowarzyszenie Miłośników Historii Wojskowości przy Lubuskim Muzeum Wojskowym w Zielonej Górze 2013: Roman Chwaliszewski, Ludwik Józef Gomolec, prof. dr hab. Stanisław Sierpowski, Archiwum Państwowe w Poznaniu, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu 2014: Jan Mielżyński, dr Jarosław Wawrzyniak, Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Poznaniu, Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie 2015: Stefan Barłóg, prof. dr hab. Michał Polak, Andrzej Wieczorek 2016: Stanisław Jędraś, Wojciech Kicman, Zbigniew Zwierzykowski, Muzeum Okręgowe w Lesznie 2017: Tadeusz Grygier (†), prof. dr hab. Wiesław Hładkiewicz, dr Tomasz Katafiasz, dr Jan Majewski, Stowarzyszenie Ochotniczy Reprezentacyjny Oddział Ułanów Miasta Poznania w barwach 15. Pułku Ułanów Poznańskich 2018: dr Bartosz Kruszyński, Maciej Myczka, Radio Zachód, Marek Woźniak (wręczenie 2022), Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu 2019: dr Włodzimierz Lewandowski (†), Waldemar Banaszyński, Wawrzyniec Wierzejewski, Piotr Wojtczak, Oddział IPN w Poznaniu 2020: Adam Gajda, Michał Pawełczyk, dr Zygmunt Wygocki (†), Koło Przewodników PTTK w Poznaniu, Muzeum Ziemi Krajeńskiej w Nakle nad Notecią 2022: Roman Chalasz, Ryszard Chruszczewski, prof. Przemysław Matusik 2023: dr Kazimierz Kaczmarczyk (†), Paweł Kochański, prof. Jerzy Kazimierz Pietrzak, Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk
Odznaka Honorowa „Wierni Tradycji” Odznaka Honorowa „Wierni Tradycji” to polskie odznaczenie cywilne, ustanowione 30 stycznia 2009 r. przez TPPW w 20-lecie powstania Towarzystwa. Jest przyznawane każdego roku przez Zarząd Główny TPPPW za wybitne zasługi w upowszechnianiu wiedzy i pamięci o powstaniu wielkopolskim.
Od 2015 r. wręczane są także Złote Odznaki Honorowe „Wierni Tradycji”. Do 2019 r. przyznano 593 odznaki indywidualne i 34 zbiorowe, rangi srebrnej i złotej.
Odznaczeni 2009: Wiesław Maszewski - starosta czarnkowsko-trzcianecki, Adam Pawlicki - burmistrz Jarocina, prof. dr hab. Michał Umbreit – Gnieznohttps://ans-gniezno.edu.pl/uczelnia/kadra/prof-zw-dr-hab-farm-umbreit-michal/, Marek Woźniak – marszałek województwa wielkopolskiego, 2010: 16 Batalion Remontu Lotnisk – Jarocin, 2011: dr Bartosz Kruszyński, 2012: prof. dr hab. Józef Garbarczyk – rektor PWSZ w Gnieźnie, Wojciech Ziętkowski - burmistrz Środy Wielkopolskiej, 2013: Tomasz Hibner - Wolsztyn, Stowarzyszenie Miłośników Historii Wojskowości przy LMW w Drzonowie 2014: Maciej Myczka - prezes Stowarzyszenia Miłośników Wojskowości przy Lubuskim Muzeum Wojskowym, 2015: Gimnazjum Nr 1 w Inowrocławiu, Stowarzyszenie Kibiców Lecha Poznań, 2016: Elżbieta Polak – marszałek województwa lubuskiego, 2017: Zenon Matuszewski - Zbąszyń 2018: prof. Zdzisław Biegański – Bydgoszcz, Andrzej Dargacz - prezes PTTK w Inowrocławiu, płk Marek Dragan – Bydgoszcz, prof. dr hab. Marek Jeleniewski – Bydgoszcz, Bernadeta Orłowska - ZKRPiBWP w Poznaniu, 2019: dr inż. Jan Kucharski - twórca Narodowego Panteonu Powstania Wielkopolskiego, Stowarzyszenie Seniorów Lotnictwa Wojskowego RP, 2020: dr Marian Król – były wojewoda poznański, ks. kanonik Tadeusz Lesiński - Szubin, o. Alojzy Pańczak OFM - Opalenica, Marek Woźniak – marszałek województwa wielkopolskiego, 2022: Wojciech Jankowiak – wicemarszałek województwa wielkopolskiego. 2023: Edward Fedko, Roland Semik, prof. Andrzej Stelmach, TVP3 Gorzów Wielkopolski
Wydawnictwa Leksykon biograficzny „Powstańcy wielkopolscy… Biogramy uczestników powstania wielkopolskiego 1918/1919” (do 2020 r. łącznie 17 tomów) Rocznik Oświatowo-Historyczny „Wielkopolski Powstaniec” (do 2021 r. łącznie 27 numerów), ISBN/ISSN: 978-83-63294-76-2.
Przypisy
Linki zewnętrzne TPPW na stronie IPN poświęconej powstaniu wielkopolskiemu
Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za zasługi dla województwa wielkopolskiego” Kategoria:Stowarzyszenia w Poznaniu Kategoria:Powstanie wielkopolskie 1918–1919 Kategoria:Stowarzyszenia badawcze i naukowe Kategoria:Stowarzyszenia historyczne Kategoria:Stowarzyszenia związane z wojskowością