Nikołaj Aleksandrowicz Protasow ros. Николай Александрович Протасов (ur. 27 grudnia 1798, zm. 16 stycznia 1855 w Sankt Petersburgu) – rosyjski generał kawalerii, oberprokurator Świątobliwego Synodu Rządzącego w latach 1836-1855.
Życiorys Pochodził z rodziny szlacheckiej, był synem senatora Aleksandra Jakowlewicza Protasowa. W 1813 rozpoczął służbę jako kornet w lejbgwardyjskim pułku huzarów. W 1828 brał udział w wojnie rosyjsko-tureckiej, a w 1831 w tłumieniu powstania listopadowego.
Od 1834 w randze pułkownika pracował w głównym urzędzie d.s. uczelni wyższych, a następnie w głównym urzędzie d.s. cenzury. W 1835 zatrudniony w rosyjskim ministerstwie oświaty (sprawował nadzór nad Głównym Instytutem Pedagogicznym).
24 lutego 1836 został wyznaczony p.o. oberprokuratora Świątobliwego Synodu Rządzącego, zaś 25 czerwca 1836 zaczął pełnić tę funkcję na stałe i pełnił ją do swojej śmierci. Był autorem reformy szkół cerkiewnych i seminariów. Do programów szkół wprowadził nauki przyrodnicze, medycynę i wiedzę o rolnictwie.
W 1839 rozpoczęła się reforma strukturalna Świątobliwego Synodu Rządzącego, która doprowadziła do zwiększenia zakresu władzy i kontroli oberprokuratora nad Synodem.
W 1853 otrzymał awans na generała kawalerii. Zmarł w 1855 w Sankt Petersburgu i został pochowany w starym soborze Monasteru Dońskiego.
Był żonaty z Natalią Golicyną, córką generała-gubernatora Moskwy D. Golicyna.
Bibliografia Д. Н. Шилов. Государственные деятели Российской империи, Sankt Petersburg 2002, .s.610 Biogram Nikołaja Protasowa
Kategoria:Oberprokuratorzy Świątobliwego Synodu Rządzącego Kategoria:Generałowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Urodzeni w 1798 Kategoria:Zmarli w 1855