Stradom – dzielnica Częstochowy położona na południowy zachód od centrum miasta, nad rzeką Stradomką. Graniczy z dzielnicami: Gnaszyn-Kawodrza, Dźbów, Błeszno, Wrzosowiak, Ostatni Grosz, Trzech Wieszczów i Podjasnogórska. Na terenie dzielnicy dominuje zabudowa jednorodzinna.
Historia Stradom został założony pod koniec XVI wieku. Nazwa pochodzi od nazwiska ówczesnego podstarościego olsztyńskiego, Krzysztofa Stradomskiego, który 27 lipca 1593 roku nabył od miasta Częstochowy wójtostwo w widłach rzek Stradomki (zwanej wcześniej Rybną) i Konopki. Od końca XVIII wieku tereny te były w posiadaniu królewskim i mieściły się tutaj wieś, folwark i młyn. W 1791 roku Stradom zamieszkiwało 147 osób, a w 1831 - 285. Drugi folwark, zwany Zacisiem (od niego wzięła nazwę obecna dzielnica Zacisze), znajdował się nad samym brzegiem Stradomki, w rejonie skrzyżowania ulic Piastowskiej z Zaciszańską.
W 1882 założono na Stradomiu fabrykę szpagatu pod nazwą Bracia Goldstein, Oderfeld, Oppenheim. W 1899 przekształcono ją w Towarzystwo Akcyjne Częstochowskich Zakładów Jutowych i Konopianych „Stradom”. Wytwarzała worki i sienniki jutowe oraz szpagaty konopne (popularnie zwano ją „Szpagaciarnią”). Oparta była na kapitale krajowym; tuż przed wybuchem I wojny światowej zatrudniała 2300 robotników. Później przemianowana na Częstochowskie Zakłady Przemysłu Lniarskiego „Stradom”, od 1992 pod nazwą Stradom SA. W okresie Polski Ludowej w przyzakładowym domu kultury mieściło się kino „Włókniarz”Informator Kulturalny Województwa Częstochowskiego, Częstochowa 1978, a w 2001 ten budynek stał się siedzibą Wyższej Szkoły Zarządzaniawsz.edu.pl.
Stradom został włączony do Częstochowy 1 kwietnia 1928 roku.
Obiekty Na rogu ulicy Sabinowskiej i Piastowskiej znajduje się neogotycka kaplica Matki Boskiej Częstochowskiej z 1885 roku. Przy ulicy Sabinowskiej 62/64 znajduje się Centralna Szkoła Państwowej Straży Pożarnej. Mieści się w budynkach wykorzystywanych przez kilkadziesiąt lat jako koszary (m.in. w II RP stacjonował tu 7 pułk artylerii lekkiej).
W wyniku podziału administracyjnego Częstochowy z 2004 roku dworzec kolejowy Częstochowa Stradom leży w granicach dzielnicy Podjasnogórska, a przedsiębiorstwo Stradom S.A. leży w granicach dzielnicy Trzech WieszczówUCHWAŁA Nr 318/XXVIII/2004 Rady Miasta Częstochowy z dnia 15 marca 2004 r. w sprawie utworzenia Dzielnic oraz nadania im Statutów..
Na terenie dzielnicy Stradom znajdują się: Szkoła Podstawowa nr 21 im. ks. Stanisława Konarskiego, Szkoła Podstawowa nr 47 im. Marii Konopnickiej, Szkoła Podstawowa nr 16 im. Bolesława Chrobrego wraz z Gimnazjum nr 16. Ma tu siedzibę i boisko klub piłkarski Stradom Częstochowa.
Zobacz też Muzeum Historii Kolei w Częstochowie
Przypisy
Linki zewnętrzne Lud wsi Stradomia (pod Częstochową). Szkic etnograficzny (1893) w bibliotece Polona
Kategoria:Dzielnice i osiedla Częstochowy