Itamarati – brazylijska gmina położona w głębi stanu Amazonas, w Regionie Północnym. Należy do Regionu Pośredniego Tefé oraz Regionu Bezpośredniego Eirunepé. Leży na południowy zachód od stolicy stanu i jest od niej oddalona o około 983 km. Zajmuje powierzchnię 25 275 km², z czego 0,3682 km² znajduje się w obrębie strefy miejskiej.
Według spisu ludności przeprowadzonego w 2022 roku gminę zamieszkiwało 10 937 mieszkańców (według Brazylijskiego Instytutu Geografii i Statystyki – IBGE), co czyni ją drugą najmniej ludną gminą w stanie, wyprzedzając pod tym względem jedynie Japurá.
W gminie dominuje biom amazoński, podobnie jak w dużej części gmin położonych w Amazonii. W 2010 roku wskaźnik urbanizacji wynosił 55%, a jej Wskaźnik Rozwoju Społecznego (IDH) w 2010 roku osiągnął wartość 0,477, uznawaną za bardzo niską w porównaniu ze stanem.
Etymologia „Itamarati” to wyraz pochodzący z języka nheengatu; oznacza „rzekę małych kamieni”, od połączenia: itá („kamień”), mirim („mały”) oraz ty („rzeka”).
Historia Historia gminy Itamarati jest silnie powiązana z historią gminy Carauari, której początki wiążą się z Tefé.
Tefé było niegdyś pod względem powierzchni największą gminą w Brazylii i na świecie; w połowie XIX wieku liczyło około 500 000 km². Później z jego terytorium dokonano licznych wydzieleń, w wyniku których powstały nowe, samodzielne gminy. W związku z tym w 1911 roku utworzono gminę Xibauá, która dwa lata później, w 1913 roku, przyjęła nazwę Carauari. Carauari zostało jednak zniesione w 1930 roku, a następnie przywrócone w 1931 roku.
10 grudnia 1981 roku, w wyniku nowego podziału terytorialnego w stanie Amazonas, który doprowadził do utworzenia wielu gmin w tym stanie, osada Itamarati została podniesiona do rangi samodzielnej gminy stanu Amazonas na mocy poprawki konstytucyjnej nr 12 z tego roku. Terytorium Itamarati wydzielono z gminy Carauari oraz z części obszaru terytorialnego sąsiedniej gminy Tapauá.
Geografia Gmina Itamarati jest położona w stanie Amazonas, w mezoregionie Południowo-Zachodniego Amazonas (Mesorregião do Sudoeste Amazonense), który obejmuje 16 gmin stanu, zorganizowanych w ramach dwóch mikroregionów. Mikroregionem, do którego należy Itamarati, jest mikroregion Juruá (Microrregião do Juruá), nazwany od rzeki Juruá; obejmuje on siedem gmin: Carauari, Eirunepé, Envira, Guajará, Ipixuna, Itamarati oraz Juruá.
Rzeźba terenu i klimat Gleby na obszarze gminy Itamarati są w jej wyżej położonej części typu piaszczystego, natomiast w pobliżu brzegów rzeki Juruá występuje mieszana kondensacja (gliniasto-piaszczysta). Współrzędne kartograficzne gminy są następujące: 6°45′ szerokości geograficznej południowej oraz 67°58′ długości geograficznej zachodniej od południka Greenwich.
Klimat występujący na obszarze gminy ma charakter równikowy, określany także jako tropikalny deszczowy i wilgotny. Temperatury maksymalne osiągają około 35 °C, a minimalne mogą spadać do 20 °C. Ogółem średnia temperatura notowana w Itamarati wynosi 27 °C.
Edukacja Itamarati jest uznawane za gminę o najlepszych wynikach edukacyjnych w stanie Amazonas; wskazuje się, że w ostatnich latach osiągała najwyższe wartości w Wskaźniku Rozwoju Podstawowej Edukacji (IDEB). Wynik gminy wzrósł z 1,6 punktu w 2005 roku do 5,2 punktu w 2009 roku. W 2011 roku odnotowano spadek, jednak mimo to rezultat pozostawał jednym z najwyższych w stanie. Zgodnie z danymi wskaźnika za 2011 rok, na każdych 100 uczniów szkoły podstawowej mieszkających w gminie 21 nie osiągnęło zadowalających wyników, co przełożyło się na 79% odsetek promocji/zaliczenia. Standaryzowany wynik z języka portugalskiego i matematyki - uznawanych za kluczowe przedmioty w brazylijskim systemie edukacji - wyniósł 6,42 punktu. Według tego samego wskaźnika 65% placówek oświatowych w gminie zrealizowało wyznaczony cel, natomiast 2% odnotowały pogorszenie wyników.
Placówką oświatową gminy, która uzyskała najlepszy wynik w IDEB w 2011 roku, była Szkoła Miejska im. Franciski Gomes Lobo, z rezultatem 5,2 punktu. Najwyższy odnotowany wynik osiągnęła jednak Szkoła Stanowa Santos Dumont, która uzyskała 6,3 punktu w IDEB.
Przypisy
Kategoria:Miasta w stanie Amazonas