border|x252px Położenie listy na wieży Eiffla Lista 72 nazwisk na wieży Eiffla – lista siedemdziesięciu dwóch nazwisk naukowców, inżynierów i przemysłowców, wyryta z inicjatywy Gustawa Eiffela pod pierwszym balkonem wieży Eiffla we wszystkich czterech jej częściach.

Na liście nie znajduje się żadna kobieta. Co najmniej 34 osoby uwiecznione na liście reprezentują kierunki techniczne. Większość z wymienionych osób było członkami Francuskiej Akademii Nauk. Poza Lagrange'em, który był Włochem, i pochodzącym ze Szwajcarii Sturmem wszyscy wymienieni są Francuzami.

Lista została zamalowana na początku XX wieku i odsłonięta w latach 1986–1987 za sprawą Société Nouvelle d’exploitation de la Tour Eiffel (SNTE) – firmy opiekującej się wieżą.

Lokalizacja Strona południowo-zachodnia

Nazwisko na wieży Imię i nazwisko Zawód Położenie Osiągnięcia PortretJamin Jules Célestin Jamin fizyk SW01 Prace z dziedziny optyki x70pxGay-Lussac Joseph Gay-Lussac chemik SW02 Jedno z praw rozszerzania się gazów, zbadanie składu chemicznego wody, stwierdzenie że jod jest pierwiastkiem, chemia przemysłowa x70pxFizeau Armand Fizeau fizyk SW03 Pomiar prędkości światła, efekt Dopplera dla światła x70pxSchneider Eugène Schneider przemysłowiec SW04 Huta w Le Creusot x70pxLe Chatelier Louis Le Chatelier inżynier chemik, przemysłowiec SW05 Metoda uzyskiwania glinu z rudy x70pxBerthier Pierre Berthier mineralog SW06 Studia nad użytecznością minerałów x70pxBarral Jean-Augustin Barral inżynier rolnictwa, chemik, fizyk SW07 Popularyzacja wiedzy, odkrycie nikotyny x70pxDe Dion Henri de Dion inżynier SW08 Wykorzystanie metali w budownictwie bezramki|81x81pxGoüin Ernest Goüin inżynier, przemysłowiec SW09 Produkcja lokomotyw x70pxJousselin Louis Didier Jousselin inżynier SW10 Prace nad mostami i kanałami bezramki|82x82pxBroca Paul Pierre Broca chirurg, antropolog SW11 Odkrycie "ośrodka mowy" w mózgu x70pxBecquerel Antoine César Becquerel fizyk SW12 Prace nad ogniwami prądu stałego i bateriami x70pxCoriolis Gaspard-Gustave Coriolis inżynier, naukowiec SW13 Wprowadził pojęcie pracy i energii kinetycznej w mechanice; efekt Coriolisa x70pxCail Jean-François Cail przemysłowiec SW14 Konstrukcja lokomotyw x70pxTriger Jacques Triger inżynier SW15 Mapy geologiczne, wynalazca techniki kesonowej x70pxGiffard Henri Jules Giffard inżynier SW16 Balon sterowny x70pxPerrier François Perrier geograf, inżynier, matematyk SW17 Prace nad triangulacją, geodezja x70pxSturm Jacques Charles François Sturm matematyk SW18 Określenie prędkości dźwięku w wodzie x70px

Strona południowo-wschodnia

Nazwisko na wieży Imię i nazwisko Zawód Położenie Osiągnięcia PortretCauchy Augustin Louis Cauchy matematyk SE01 Duży wkład w różne dziedziny matematyki, jeden z twórców podstaw analizy matematycznej x70pxBelgrand Eugène Belgrand inżynier SE02 Konstrukcja paryskich ścieków i kanałów podziemnych x70pxRegnault Henri Victor Regnault chemik, inżynier, fizyk SE03 Studia nad właściwościami termicznymi gazów x70pxFresnel Augustin Jean Fresnel fizyk SE04 Jeden z twórców falowej teorii światła. Prace nad soczewkami i latarniami morskimi, Soczewka Fresnela x70pxDe Prony Gaspard Marie Riche de Prony inżynier SE05 Opracowanie tablic logarytmicznych x70pxVicat Louis Vicat inżynier SE06 Opracowanie technologii cementu portlandzkiego x70pxEbelmen Jacques Joseph Ebelmen chemik SE07 Praca nad sztucznymi kamieniami szlachetnymi x70pxCoulomb Charles Coulomb fizyk SE08 Badania elektryczności i magnetyzmu, prawo Coulomba x70pxPoinsot Louis Poinsot matematyk SE09 Badania z zakresu mechaniki; wprowadził pojęcie momentu pędu x70pxFoucault Jean Bernard Léon Foucault fizyk SE10 Odkrycie prądów wirowych, badania optyczne, pomiary prędkości światła x70pxDelaunay Charles-Eugène Delaunay astronom SE11 Badania z zakresu mechaniki księżyca, geometrii różniczkowej x70pxMorin Arthur Morin matematyk, fizyk SE12 Badania z zakresu ergonomii, prace nad wydajnością maszyn x70pxHaüy René-Just Haüy mineralog SE13 Sformułowanie teorii struktury kryształu x70pxCombes Charles Combes inżynier metalurg SE14 Zastosowanie termodynamiki w maszynach x70pxThénard Louis Jacques Thénard chemik SE15 Wynalazca wody utlenionej, badania nad właściwościami siarki x70pxArago Dominique François Jean Arago astronom, fizyk SE16 Jeden z twórców falowej teorii światła; prace nad polaryzacją światła x70pxPoisson Siméon Denis Poisson matematyk, fizyk SE17 Badania nad przyciąganiem się planet, elektrycznością i magnetyzmem; równanie Poissona; rozkład Poissona x70pxMonge Gaspard Monge matematyk SE18 Prace z zakresu geometrii opisowej x70px

Strona północno-zachodnia

Nazwisko na wieży Imię i nazwisko Zawód Położenie Osiągnięcia PortretSeguin Marc Seguin inżynier NW01 Konstrukcja mostów wiszących, wynalazca silnika parowego x70pxLalande Joseph Jérôme Lefrançais de Lalande astronom NW02 Prace z dziedziny hydrologii i astronomii x70pxTresca Henri Tresca inżynier mechanik NW03 Badanie wytrzymałości materiałów, budowa wzorca metra x70pxPoncelet Jean-Victor Poncelet matematyk NW04 Twórca geometrii rzutowej x70pxBresse Jacques Antoine Charles Bresse inżynier NW05 Obliczenia konstrukcji mostów i kolei x70pxLagrange Joseph Louis Lagrange matematyk, fizyk-teoretyk NW06 Jeden z twórców teoretycznej mechaniki klasycznej. Duży wkład do różnych dziedzin matematyki. Opracowanie systemu metrycznego x70pxBelanger Jean Baptiste Charles Belanger matematyk, inżynier NW07 Prace z dziedziny hydrauliki i hydrodynamiki x70pxCuvier Georges Cuvier przyrodnik NW08 Wynalazca anatomii porównawczej zwierząt x70pxLaplace Pierre Simon de Laplace matematyk, fizyk, astronom NW09 Duży wkład do różnych dziedzin matematyki. Pojęcie potencjału, jeden z twórców klasycznej mechaniki teoretycznej. Prace nad mechaniką nieba x70pxDulong Pierre Louis Dulong fizyk, chemik NW10 Badania właściwości gazów x70pxChasles Michel Chasles matematyk NW11 Sformułowanie teorii przecięć stożkowych x70pxLavoisier Antoine Lavoisier chemik NW12 Odkrywca tlenu, "ojciec" współczesnej chemii x70pxAmpere André Ampère matematyk, inżynier, fizyk NW13 Sformułowanie teorii elektromagnetyzmu x70pxChevreul Michel Eugène Chevreul chemik NW14 Prace nad saponifikacją, badania kwasów tłuszczowych x70pxFlachat Eugène Flachat inżynier NW15 Konstruktor pierwszych linii kolejowych i dworców x70pxNavier Claude-Louis Marie Henri Navier matematyk NW16 Praca nad równaniami mechaniki płynów x70pxLegendre Adrien-Marie Legendre matematyk NW17 Duży wkład do różnych dziedzin matematyki; opracowanie metody najmniejszych kwadratów x70pxChaptal Jean-Antoine Chaptal inżynier rolnictwa, chemik NW18 Opracowanie technologii produkcji wina x70px

Strona północno-wschodnia

Nazwisko na wieży Imię i nazwisko Zawód Położenie Osiągnięcia PortretPetiet Jules Petiet inżynier NE01 Konstruktor pierwszych linii kolejowych x70pxDaguerre Louis Jacques Daguerre artysta, inżynier chemik NE02 Współwynalazca fotografii, dagerotyp x70pxWurtz Charles Adolphe Wurtz chemik NE03 Badania związków organicznych, syntezy amin x70pxLe Verrier Urbain Le Verrier astronom NE04 Matematyczne odkrycie Neptuna x70pxPerdonnet Albert Auguste Perdonnet inżynier NE05 Konstrukcje kolejowe x70pxDelambre Jean Baptiste Joseph Delambre astronom NE06 Obliczenie długości południków x70pxMalus Étienne Louis Malus fizyk NE07 Prace nad światłem x70pxBreguet Louis Breguet fizyk, inżynier, wynalazca NE08 Budowa cewki indukcyjnej x70pxPolonceau Camille Polonceau inżynier NE09 Prace nad konstrukcjami budowlanymi x70pxDumas Jean-Baptiste Dumas chemik NE10 Sformułowanie zasad chemii ogólnej x70pxClapeyron Benoît Clapeyron inżynier NE11 Sformułowanie drugiej zasady termodynamiki, równania stanu gazu idealnego x70pxBorda Jean-Charles de Borda matematyk NE12 Propozycja metra jako jednostki długości x70pxFourier Jean Baptiste Joseph Fourier matematyk NE13 Szereg Fouriera, transformacja Fouriera, prawo rozchodzenia się ciepła x70pxBichat Marie François Xavier Bichat anatom, inżynier, fizjolog NE14 "Ojciec" współczesnej histologii x70pxSauvageIstnieje dwóch uczonych o nazwisku Sauvage, którzy mogli być upamiętnieni przez Eiffela – Louis Frédéric oraz François Clément. Oficjalna strona internetowa listy podaje zawód méchanicien zatem chodzi najpewniej o Louisa Frédérica, François Clément był geologiem. Louis Frédéric Sauvage inżynier NE15 Wynalazca śruby okrętowej x70pxPelouze Théophile-Jules Pelouze chemik NE16 Badania z zakresu chemii ogólnej x70pxCarnot Lazare Nicolas Marguerite Carnot matematyk NE17 Badania nad rachunkiem różniczkowym i całkowym, prace dotyczące geometrii, twórca twierdzenia cosinusów x70pxLamé Gabriel Lamé matematyk NE18 Sformułowanie teorii równań w geometrii różniczkowej x70px

Lista 72 kobiet Na oryginalnej liście nie znajduje się żadna kobieta. Taki wybór krytykowano, w szczególności z powodu pominięcia francuskiej matematyczki Sophie Germain, gdyż dzięki jej pracom nad elastycznością materiałów możliwa była budowa samej wieży Eiffela. W 2025 r. mer Paryża, Anne Hidalgo, powołała komisję, by opracować listę zasłużonych dla nauki 72 kobiet, które mają zostać uwiecznione na tym samym piętrze, na równi z mężczyznami. Listę tę ogłoszono 26 stycznia 2026 r., w rocznicę rozpoczęcia prac nad wieżą.

Uwagi

Bibliografia

Przypisy

Kategoria:Listy biograficzne