Harpiolot filipiński (Harpyionycteris whiteheadi) – gatunek ssaka z podrodziny Harpyionycterinae w obrębie rodziny rudawkowatych (Pteropodidae).
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1896 roku brytyjski zoolog Oldfield Thomas, nadając mu nazwę Harpyionycteris Whiteheadi. Holotyp pochodził z Mindoro, na wysokości , w Filipinach. Podgatunek opisali w 1970 roku kanadyjscy teriolodzy Randolph L. Peterson i M. Brock Fenton, nadając mu nazwę Harpyionycteris whiteheadi negrosensis. Holotyp pochodził z Balanan, na wysokości pomiędzy a , w Siaton, na Negros, w Filipinach.
Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają dwa podgatunki.
Etymologia Harpyionycteris: rodzaj Harpyia (rurkonos); nukteris, νυκτεριδος nukteridos „nietoperz”. whiteheadi: John Whitehead (1860–1899), brytyjski odkrywca, kolekcjoner z Borneo w latach 1885–1888, Filipin w latach 1893–1896 i Hajnanu w 1899 roku. negrosensis: Negros, Filipiny.
Zasięg występowania Harpiolot filipiński występuje endemicznie w Filipinach, zamieszkując w zależności od podgatunku: H. whiteheadi whiteheadi – Luzon, wschodnie Visayas i Mindanao; brak ostatecznych danych dotyczących Catanduanes, Marinduque, Bohol, Sibuyan i Tablas (na dwóch ostatnich wyspach mogą występować populacje podgatunku negrosensis). H. whiteheadi negrosensis – zachodnie Visayas (Panay, Negros i Cebu).
Charakterystyka Morfologia Długość ciała 130–159 mm, ogona brak, długość ucha 20–25 mm, długość tylnej stopy 21–25 mm, długość przedramienia 84–91 mm; masa ciała 99–140 g. Głowa jest okrągła z mocnym, stożkowatym pyskiem. Nozdrza są krótkie, rurkowate. Oczy są duże, a uszy długie i owalne. Jest pokryty jednolitą, gęstą, brązową sierścią. Ma krótkie nogi. Jego szerokie skrzydła mają drobne plamki.
Dieta Żywi się głównie pnączami drzew pandan oraz owocami. Skierowane do przodu siekacze działają jak nożyczki, co ułatwia zrywanie pożywienia z drzew.
Habitat Harpiolot filipiński występuje w lasach tropikalnych – zarówno nizinnych, jak i górskich; zamieszkuje też lasy wtórne. Jest spotykany do wysokości 1800 m n.p.m. Potrafią latać, jednak nigdy nie odlatują dalej niż kilka kilometrów od swoich głównych siedlisk.
Rozmnażanie Mają dwa razy w roku sezon rozrodczy, pierwszy od stycznia do lutego i drugi od lipca do sierpnia. Ich ciąża trwa około 4–5 miesięcy. Zwykle rodzi się jedno młode, które osiąga dojrzałość płciową po 1 roku.
Tryb życia Żyją w niewielkich grupach, szukają schronienia na drzewach w podszycie. Wydają z siebie wysokie, piskliwe dźwięki podczas lotu.
Status W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów harpiolot filipiński został sklasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski (LC – ang. least concern ). Ich populacja jest stabilna, jednak największym zagrożeniem dla nich jest wycinka lasów.
Przypisy Nazwy zwyczajowe za:
Kategoria:Rudawkowate Kategoria:Ssaki Azji Kategoria:Fauna endemiczna Filipin Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1896 roku Kategoria:Taksony opisane przez Oldfielda Thomasa