thumb|Ppor. Jarosław Szafran wraz ze swym plutonem, Legiony Polskie. Jarosław Adam Bolesław Szafran, ps. „Sulewa” (ur. 5 listopada 1895 w Brzeżanach, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Syn Tomasza i Heleny z Truszkowskich, urodzony w Brzeżanach. Był bratem Stanisława, Tadeusza Mariana (ur. 1891), kapitana piechoty, kawalera Virtuti Militari, Mieczysława (ur. 1893), Bronisława, Zdzisława Kazimierza (1902–1974), kapitana piechoty, Zbigniewa Jerzego Witolda (ur. 1905), kapitana piechoty, Bolesława, Marii, Janiny oraz zmarłych w dzieciństwie Bogusława Zygmunta i Ewy.

Ukończył C. K. Gimnazjum w Brzeżanach, uzyskując świadectwo dojrzałości. Członek Związku Walki Czynnej i Związku Strzeleckiego oraz od 1914 żołnierz Legionów Polskich. Dowodził plutonem 2 kompanii I baonu 1 pułku piechoty. Przeszedł z pułkiem całą kampanię wojenną. Był ranny 23 października 1914 w bitwie pod Laskami. 29 września 1914 został mianowany chorążym, a 1 listopada 1916 podporucznikiem. Po kryzysie przysięgowym wcielony do armii austriackiej i wysłany na front włoski. Walczył w składzie 100 pułku piechoty.

W listopadzie 1918 wstąpił do Wojska Polskiego i został przydzielony do 5 pułku piechoty Legionów. Walczył w obronie Przemyśla i pod Lwowem. Od 1919 w stopniu kapitana został dowódcą kompanii 1 pp Leg. Brał udział w wyprawie kijowskiej. Uczestnik wojny z bolszewikami w szeregach 1 pułku piechoty Legionów, 58 pułku piechoty i 13 pułku piechoty. W 1920 mianowano go na stopień majora.

17 maja 1922 odznaczono go orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy, a we wniosku o jego nadanie czytamy m.in.:W latach 1921–1923 był słuchaczem II Kursu Normalnego Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. Z dniem 1 października 1923, po ukończeniu studiów i uzyskaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, został wyznaczony na stanowisko szefa sztabu 10 Dywizji Piechoty w Łodzi. 3 maja 1926 został mianowany podpułkownikiem ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1925 roku i 32. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Od listopada 1926 pełnił służbę w Dowództwie Okręgu Korpusu Nr IV w Łodzi na stanowisku szefa Oddziału Ogólnego. 29 listopada 1927 został przeniesiony do kadry oficerów piechoty z jednoczesnym przesunięciem w DOK IV na stanowisko szefa sztabu. 5 listopada 1928 został przeniesiony do 7 pułku piechoty Legionów w Chełmie na stanowisko zastępcy dowódcy pułku. 23 grudnia 1929 został przeniesiony do Inspektoratu Armii w Warszawie. 31 marca 1930 został przeniesiony do Sztabu Głównego na stanowisko zastępcy szefa Oddziału III. 18 czerwca 1930 został przeniesiony do 41 pułku piechoty w Suwałkach na stanowisko dowódcy pułku. 21 grudnia 1932 został mianowany pułkownikiem ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1933 i 10. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Do 1939 pełnił służbę na stanowisku pierwszego dowódcy piechoty dywizyjnej 1 Dywizji Piechoty Legionów w Wilnie. W okresie od 28 listopada do 7 grudnia 1938 był słuchaczem Kursu doskonalącego dla wyższych dowódców w Centrum Wyszkolenia Piechoty w RembertowieOpinie dowódców piech[oty] dyw[izyjnej] dywizji piechoty za 1938 rok, Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce, sygn. 701/1/120, s. 236..

W kampanii wrześniowej 1939 dowodził 35 Dywizją Piechoty (rezerwową). Po kapitulacji obrony Lwowa przez Armią Czerwoną, 22 września – wbrew warunkom kapitulacji miasta – dostał się do niewoli sowieckiej. Przebywał w obozie jenieckim w Starobielsku. Wiosną 1940 został zamordowany w Charkowie przez funkcjonariuszy NKWD i potajemnie pogrzebany w Piatichatkach, gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Figuruje na Liście Starobielskiej NKWD pod poz. 3770.

Był żonaty i miał dwóch synów: Lesława (ur. 27 września 1920) i Stanisława (ur. 8 czerwca 1922).

Postanowieniem nr 112-48-07 Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 został awansowany pośmiertnie do stopnia generała brygady.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Upamiętnienie 13 kwietnia 2016, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, w ogrodzie Pałacu Prezydenckiego został zasadzony Dąb Pamięci poświęcony wszystkim Ofiarom Zbrodni Katyńskiej, certyfikat z numerem 1.

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7078 – 17 maja 1922 Krzyż Niepodległości – 20 stycznia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 10 listopada 1928M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 631 „za zasługi na polu organizacji i wyszkolenia wojska”. Krzyż Walecznych dwukrotnie Złoty Krzyż Zasługi – 16 marca 1928M.P. z 1928 r. nr 65, poz. 88 „za zasługi na polu wyszkolenia wojska”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Złota Odznaka Honorowa Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej I stopnia Medal 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej (Łotwa)Dziennik Personalny MSWojsk. Nr 12 z 6 sierpnia 1929 r., s. 238.

Zobacz też awanse generalskie oficerów II Rzeczypospolitej Polskiej z 2007 jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Charkowie

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1910–1914) Kategoria:Członkowie Związku Walki Czynnej Kategoria:Dowódcy 41 Suwalskiego Pułku Piechoty Kategoria:Dowódcy piechoty dywizyjnej 1 Dywizji Piechoty Legionów Kategoria:Ludzie urodzeni w Brzeżanach Kategoria:Obrońcy Lwowa (1939) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Złotą Odznaką Honorową Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej I stopnia Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 1 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Oficerowie 5 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Oficerowie 13 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie 58 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie – ofiary zbrodni katyńskiej – mianowani generałami Wojska Polskiego III Rzeczypospolitej Kategoria:Oficerowie dowództwa 35 Dywizji Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie dyplomowani II Rzeczypospolitej Kategoria:Oficerowie piechoty Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Charkowie Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej Kategoria:Pułkownicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Szefowie sztabu 10 Dywizji Piechoty (II RP) Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Laskami i Anielinem 1914 Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Zastępcy dowódcy 7 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Żołnierze I Brygady Legionów Polskich Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu na Piatichatkach w Charkowie