Rzezawa – gmina wiejska w województwie małopolskim, w powiecie bocheńskim. W latach 1975–1998 gmina należała do województwa tarnowskiego. Jej siedzibą jest Rzezawa, położona w południowej części gminy.
Według danych z 31 grudnia 2017 roku gminę zamieszkiwało 11 239 osób.
Demografia Dane z 30 czerwca 2004: Opis Ogółem Kobiety Mężczyźnijednostka osób % osób % osób %populacja 10 427 100 5296 50,8 5131 49,2gęstość zaludnienia(mieszk./km²) 122 62 60
thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Rzezawa w 2014 roku
Geografia Gmina położona jest w Wojnickim członie Przedgórza Bocheńskiego. Pod względem geologicznym jest to sfałdowany, solonośny miocen, spiętrzony do wysokości 260–300 m n.p.m.
Klimat Występują tu dwa typy klimatu: podgórskich nizin i kotlin oraz podgórski. Średnia roczna temperatura wynosi 8–9 stopni Celsjusza, a sumy opadów wynoszą 700–750 mm. Przeważają wiatry z kierunków zachodnich.
Podział administracyjny W skład gminy wchodzą następujące sołectwa: Borek, Bratucice, Buczków, Dąbrówka, Dębina, Jodłówka, Krzeczów, Łazy, Okulice, Ostrów Królewski, Rzezawa.
Struktura powierzchni Według danych z roku 2002 gmina Rzezawa ma obszar 85,48 km², w tym: użytki rolne: 67%; użytki leśne: 27%.
Sąsiednie gminy gmina Bochnia – od zachodu; miasto Bochnia – od zachodu; gmina Brzesko – od wschodu; gmina Szczurowa – od północy.
Ochrona przyrody Na terenie gminy występują dwa chronione obszary: Obszar Chronionego Krajobrazu Pogórza Wiśnickiego (Łazy); Bratucicki Obszar Chronionego Krajobrazu (część Borku, część Jodłówki, Dąbrówka, Buczków, Dębina, Okulice i Bratucice).
Gmina stanowi 13,54% powierzchni powiatu.
Historia Najstarszą wsią gminy są Okulice, o których pierwsze wzmianki pojawiają się już w XI w. W połowie XIV w. pojawiły się dobra krzeczowskie (Krzeczów, Borek, Jodłówka, Ostrów Królewski i Rzezawa). Najmłodszymi wsiami są powstałe w I połowie XV w. Bratucice, Buczków i Dąbrówka.
Przed 1282 rokiem klasztor Benedyktynek ze Staniątek posiadał Łazy i Gorzków. Zdecydowana większość wsi była królewszczyzną, a dobra szlacheckie stanowiły znikomy procent.
Po I rozbiorze obszar ten dostał się pod panowanie Austrii. Dobra krzeczowskie zaliczane były wtedy do dóbr stołowych dworu królewskiego, a zarządcą był wówczas Ignacy Dydyński. Po rozbiorze starosta utracił swoje dobra.
W 1835 Edward Homolacs zakupił: Borek, Buczków, Dębinę, Dąbrówkę i Ostrów Królewski. Resztę klucza krzeczowskiego (Jodłówkę, Krzeczów oraz Rzezawę) nabył podczas aukcji w 1840 Henryk Leopold Bondy. Bratucice i Okulice znajdowały się pod bezpośrednią administracją austriacką z siedzibą w Niepołomicach.
Po odzyskaniu niepodległości teren dzisiejszej gminy znajdował się w powiecie bocheńskim, w województwie krakowskim. Po reformie administracyjnej gmina weszła w obręb województwa tarnowskiego i objęła swym zasięgiem 8 wsi: Borek, Brzeźnicę, Gorzków, Jodłówkę, Krzeczów, Łazy, Ostrów Królewski, Rzezawę. W roku 1976 zlikwidowano gminę Bogucice i przyłączono do Rzezawy 5 wsi: Buczków, Bratucice, Dąbrówkę, Dębinę i Okulice. W 1985 wyłączono sołectwa: Brzeźnica i Gorzków i włączono je do gminy Bochnia. W takim składzie administracyjnym gmina Rzezawa funkcjonuje do dziś.
Oświata i kultura 7 przedszkoli (Borek, Bratucice, Dąbrówka, Jodłówka, Krzeczów, Łazy, Rzezawa); 7 szkół podstawowych (Borek, Dąbrówka, Jodłówka, Krzeczów, Okulice, Łazy, Rzezawa); 2 gimnazja (Dąbrówka, Rzezawa) i 1 oddział filialny (Łazy). Gminne Centrum Kultury Czytelnictwa i Sportu.
W gminie istnieje 7 świetlic. Ponadto przy świetlicy w Rzezawie znajduje się Gminna Biblioteka Publiczna, która posiada 3 filie (Buczków, Bratucice, Krzeczów).
W Okulicach działa orkiestra dęta.
Sport Dominującą dyscypliną jest piłka nożna. Poza tym popularnością cieszą się również szachy i tenis stołowy. W gminie działa 6 klubów sportowych: Błękitni Krzeczów; Borkowianka Borek; Ostrowianka Ostrów Królewski; GOSiR Novi-Rzezawianka; UKS Magnus; UKS Strzelec.
Przypisy