Świstaki, dawniej: susły i świszcze (Marmotini) – plemię ssaków z podrodziny afrowiórek (Xerinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).
Rozmieszczenie geograficzne Plemię obejmuje gatunki występujące w Ameryce Północnej i Eurazji.
Systematyka W 1938 roku amerykański zoolog Arthur H. Howell podjął próbę usystematyzowania susłów i połączył większość z nich w jeden rodzaj Citellus Oken, 1816 z podrodzajami: Ammospermophilus Notocitellus Otospermophilus Callospermophilus Poliocitellus Ictidomys Xerospermophilus
Howell nie włączył do Citellus świstaka (Marmota) oraz nieświszczuka (Cynomys), zwanych też „pieskami preriowymi”. W 1945 roku Monroe Bryant dokonał nowego podziału, który od systematyki Howella różnił się tylko wyłączeniem Ammospermophilus z rodzaju Citellus grupującego susły i nadaniem mu rangi samodzielnego siostrzanego taksonu. W 1956 roku Międzynarodowa Komisja Nomenklatury Zoologicznej zakwestionowała nomenklatoryczną wartość pracy Okena, a tym samym anulowała nazwę rodzajową Citellus, włączając objęte nią gatunki do rodzaju Spermophilus.
W 2005 roku Richard W. Thorington – kurator działu ssaków – oraz Robert S. Hoffmann – dyrektor Muzeum Historii Naturalnej w Waszyngtonie podjęli kolejną próbę usystematyzowania susłów. Uwzględnili w niej wyniki najnowszych badań genetycznych. Zaproponowali nowy podział Spermophilus na podrodzaje: Callospermophilus – 3 gatunki Ictidomys – 4 gatunki Otospermophilus – 5 gatunków Poliocitellus – 1 gatunek Spermophilus – 26 gatunków, w tym wszystkie susły euroazjatyckie Xerospermophilus – 2 gatunki
Wraz z rodzajem Spermophilus do Marmotini zostały zaliczone: Ammospermophilus Cynomys Marmota Sciurotamias Tamias
W 2009 roku amerykańscy zoolodzy Kristofer M. Helgen, F. Russell Cole, Lauren Helgen i Don E. Wilson opublikowali wyniki badań filogenetycznych z wykorzystaniem mitochondrialnego genu cytochromu b, które wskazały konieczność rewizji dotychczasowego podziału systematycznego, oraz podzielenie taksonu Spermophilus na kilka mniejszych rodzajów. Autorzy równocześnie potwierdzili, że zarówno Ammospermophilus, Cynomys, Tamias, Sciurotamias, jak i Marmota są z nimi blisko spokrewnione i należą do wspólnego plemienia. W taki ujęciu do plemienia należą następujące występujące współcześnie rodzaje: Marmota – świstak Otospermophilus – susłouch Callospermophilus – pięknosuseł Ictidomys – paskosuseł Poliocitellus – preriosuseł – jedynym przedstawicielem jest Poliocitellus franklinii – preriosuseł trawny Xerospermophilus – karłosuseł Cynomys – nieświszczuk Urocitellus – susłogon Spermophilus – suseł Notocitellus – szorstkogrzbiet Ammospermophilus – piaszczyk
Opisano również rodzaje wymarłe: Arctomyoides – jedynym przedstawicielem był Arctomyoides arctomyoides Cynomyoides – jedynym przedstawicielem był Cynomyoides vatis Heterotamias – jedynym przedstawicielem był Heterotamias sihongensis Miospermophilus Paenemarmota Palaearctomys – jedynym przedstawicielem był Palaearctomys montanus Parapaenemarmota Paratamias – jedynym przedstawicielem był Paratamias tarassus Pliocitellus
Polskie nazewnictwo W 1968 roku Komisja Nazewnictwa Zwierząt Kręgowych Polskiego Towarzystwa Zoologicznego nadała plemieniu Marmotini nazwę „susły i świszcze”. Zwierzęta objęte wcześniej rodzajem Spermophilus (sensu lato) są w języku polskim określane mianem susłów. W wydanej w 2015 roku przez Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk publikacji „Polskie nazewnictwo ssaków świata” plemieniu Marmotini przypisano nazwę świstaki.
Uwagi
Przypisy Nazwy zwyczajowe za:
Bibliografia