Królewskie Saudyjskie Siły Powietrzne (arab. القوات الجوية الملكية السعودية; trb. al-quwwāt al-ğawwiyyah al-malakiyyah as-suʿūdiyyah) – wojska lotnicze Królestwa Arabii Saudyjskiej, najliczniejsze na Bliskim Wschodzie na równi z Siłami Powietrznymi Izraela, posiadają ponad 500 statków powietrznych. Głównym konfliktem, w którym brały udział, była Wojna domowa w Jemenie.
Historia W 1971 roku w ramach programu Peace Hawk obok 30 posiadanych F-5E, zamówiono 20 sztuk dwumiejscowych F-5B. Dostawy samoloty rozpoczęto w 1974 roku i po kilku latach 4 z nich przekazano JemenowiMichał Gajzler, Northrop F-5 A/B Freedom Fighter Cz. 2, str. 62 Lotnictwo 4 (2016), ISSN 1732-5323.
Do lat 80. podstawowymi saudyjskimi myśliwcami były brytyjskie English Electric Lightning (5 F.52 i 2 T.54 dostarczone w 1967, 35 F.53 i 6 T.55 dostarczone w latach 1968-1969) oraz amerykańskie Northrop F-5 Tiger II (20 F-5B, 74 F-5E, 25 F-5F, 10 RF-5E z lat 1972-1979). Arabia Saudyjska otoczona przez posiadających zdecydowaną przewagę w uzbrojeniu oraz potencjale ludzkim Egipt, Izrael, Irak i Iran nie była w stanie obronić swojego rozległego terytorium i największych na świecie rezerw ropy nafowej przed ewentualną agresją. Nowa koncepcja strategicznej współpracy z USA, uzgodniona przez późniejszego króla – księcia Fahda: bezpieczeństwo za ropę, zakładała ciągłość dostaw i stabilność cen surowca w zamian za zaopatrywanie Arabii Saudyjskiej w nowoczesne uzbrojenie i wszelką pomoc, gdyby monarchia była zagrożona. Efektem tej współpracy był program Peace Sun w ramach którego Królestwo kupiło za 2,85 mld USD 62 myśliwce McDonnell Douglas F-15 Eagle (47 C i 15 D), które dostarczono w latach 1981-1983, a wraz z nimi 1000 pocisków AIM-7F Sparrow. Umowę usiłował zablokować Izrael, który od 1977 wykorzystywał już F-15A/B, w ramach kompromisu 2 samoloty zatrzymano w USA, a na terenie kraju mogło bazować do 60 F-15 (limit zniesiono w 1990), samoloty miały służyć wyłącznie do obrony przestrzeni powietrznej (broń defensywna)Why the Saudis Want the F-15, "Times", 8 maja 1978.. lewo|mały|Saudyjski F-15C w 1992 F-15, które zastąpiły w roli myśliwców przechwytujących przestarzałe Lightningi, miały równoważyć dysproporcje sił przeciwko uzbrojonym w setki amerykańskich samolotów lotnictwu Iranu IIAF (IRIAF po obaleniu proamerykańskiego szacha w 1979) oraz wyposażane z pomocą Francji i ZSRR irackim IQAF. W 1980 roku iracka inwazja na Iran rozpoczęła gigantyczne zbrojenia kraju rządzonego przez Husseina, a Arabię Saudyjską zmusiła do poszukiwania broni ofensywnej, która mogłaby ją zabezpieczyć przed podobnym scenariuszem. Na zaopatrzenie w nowoczesne samoloty szturmowe w 1985 roku zgodziła się Wielka Brytania, która w latach 1986-1991 dostarczyła 48 szturmowych Panavia Tornado IDS (28 GR1, 6 rozpoznawczych GR1A, 14 treningowych z podwójnym sterem), a w latach 1989–1990 24 przechwytujące Tornado ADV. Umowa ich zakupu o wartości 7 mld GBP nazwano Al Yamamah, zawierała także uzbrojenie: bomby JP233, pociski Sea Eagle, ALARM i Skyflash (dla wersji ADV) oraz po 30 BAe Hawk i Pilatus PC-9.
W 1984 roku saudyjskie F-15C zestrzeliły parę irańskich F-4E Phantom (oba typy produkcji McDonnell Douglas), możliwe że byli to uciekinierzy, a jeden z samolotów schronił się w IrakuIranian Air Force ,globalsecurity.org. W odpowiedzi na zajęcie przez Irak Kuwejtu w 1990 roku USA przekazały Arabii Saudyjskiej 20 F-15C i 4 F-15D z zapasów USAF, w czasie I wojny w Zatoce Perskiej piętnastki z obu krajów wykonywały wspólne patrole, w czasie jednej potyczki saudyjski F-15C zestrzelił dwa irackie Dassault Mirage F1. Arabia Saudyjska poniosła większość kosztów Operacji Desert Storm, która doprowadziła do odbicia Kuwejtu. Do 1992 Stany Zjednoczone dostarczyły jeszcze 9 F-15C i 3 F-15D (zamówione w 1987 za 500 mln USD). W 1992 USA zgodziły się na sprzedaż w ramach programu Peace Sun IX za 9 mld USD 72 wielozadaniowych samolotów szturmowych F-15E Strike Eagle (częściowo zubożałych, oznaczonych F-15S). Maszyny dostarczono między 1995 i 1999. McDonnell Douglas uzyskał zgodę na eksport szturmowych F-15 dla Saudów przy trzecim podejściu, w 1992 fiaskiem zakończył się wniosek do Kongresu dotyczący zgody na 24 jednomiejscowe F-15F.Service of F-15 with Saudi Arabia. W ramach kontraktu Al Yamamah II między 1996 i 1998 dokupiono też 48 Tornado IDS oraz 20 Hawków i 20 PC-9, wartość umowy wyniosła 17 mld GBP.
Obecnie W 2006 roku podpisano długoletni kontrakt utrzymania saudyjskiej floty powietrznej pod nazwą Tornado Sustainment Programme. Samoloty Tornado IDS otrzymały w 2015 roku możliwość przenoszenia pocisków kierowanych Brimstone. Zamontowano nowe elementy awioniki, a także rozszerzono możliwości przenoszenia uzbrojenia precyzyjnego.
W 2006 Królestwo podpisało z Wielką Brytanią kontrakt Al Salam na dostawę 72 samolotów Eurofighter Typhoon, wartość samych samolotów wyniesie 4,4 mld GBP, a razem z uzbrojeniem i serwisem nawet 10 mld GBP. Na kontraktach z Arabią Saudyjską British Aerospace i BAE Systems zarobiło do 2006 43 mld GBP. Pod koniec 2011 roku podpisano z USA największy w historii kontrakt na dostawę 84 nowych F-15SA (ulepszone F-15E) oraz modernizację 70 F-15S do tegoż standardu, jego wartość dochodzi do 29,4 mld USD, a pierwsze samoloty miały być dostarczone w 2015.
W 2012 podpisano z BAE Systems umowę o sprzedaży 22 odrzutowców szkolenia zaawansowanego BAE Hawk AJT wraz z 55 turbośmigłowymi Pilatus PC-21 (BAE występowało jako pośrednik Pilatusa także podczas poprzednich transakcji) i pakietem logistycznym o wartości 1,6 mld GBP. PC-21 mają być dostarczane od 2014, a nowe Hawki od 2016 roku.
Większość saudyjskiego uzbrojenia jest kupowana w USA i Europie za rekordową na rynku zbrojeń wartość. Przy okazji kolejnych kontraktów wojskowych z Arabią Saudyjską politycy podnoszą kwestie łamania praw człowieka przez ten krajOpposition parties condemn German defence plan with Saudi Arabia..
Organizacja mały|F-15S Bazy 1 Skrzydło RSAF w Hafar al-Batin 2 Skrzydło RSAF w Taif 3 Skrzydło RSAF w Dhahran 4 Skrzydło RSAF w Rijad 5 Skrzydło RSAF w Chamis Muszajt 6 Skrzydło RSAF w Al-Chardż 7 Skrzydło RSAF w Tabuk 8 Skrzydło RSAF w Dżudda 11 Skrzydło RSAF w Dhahran
Wojska obrony powietrznej mały|Flaga RSAD Od 1970 w ramach sił zbrojnych działają niezależnie od wojsk lądowych, jako czwarty rodzaj sił zbrojny wojska obrony powietrznej (ang. Royal Saudi Air Defens, RSAD), wykorzystują one amerykańskie systemy zakupione w latach 80. i 90.
Systemy radarowe: 17 Lockheed Martin AN/FPS-117 6 Northrop Grumman AN/TPS-43 Systemy przeciwlotnicze: Raytheon MIM-23B Improved HAWK (16 baterii, około 1000 pocisków) Raytheon MIM-104 Patriot PAC-2 (21 baterii, około 1000 pocisków)
Wyposażenie Obecne mały|Eurofighter Typhoon mały|F-15C mały|F-5F mały|C-130 mały|BAE Hawk SamolotProducentTypWersjaLiczba sztukUwagiSamoloty myśliwskie Eurofighter Typhoon Myśliwiec wielozadaniowy FGR4T3 4724 Łącznie zamówiono 72 sztuki, ich dostawcą jest BAE Systems Warton i pierwotnie miały być przeznaczone dla RAF. Dostarczono 48 samoloty w wersji Block 8, pozostałe 24 z serii Tranche 3. 1 utracono w 2017 w JemenieW Jemenie rozbił się saudyjski Typhoon. Altair, 15 września 2017.. Panavia Tornado Samolot myśliwsko-bombowy IDS 81 Jeden utracono w 2018 w JemenieSaudi plane crash: Fighter jet 'shot down by rebels' in Yemen.. McDonnell Douglas F-15 Eagle Myśliwiec przechwytujący F-15CF-15D 6518 McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle Myśliwiec szturmowy F-15SF-15SA 6728 F-15S to wersja F-15E Strike Eagle. Zamówiono 84 F-15SA, F-15S zostaną zmodernizowane. Po jednym F-15S utracono w 2015 i 2018 roku w JemenieU.S. Rescues Two Saudi Fighter Pilots After Splashdown Near Yemen.. Northrop F-5 Tiger II Lekki myśliwiec F-5F 37 Do celów treningowych. 367 Specjalnego przeznaczenia i Powietrzne tankowce Boeing E-3 Sentry AWACSSIGINT/ELINT E-3ARE-3A 53 Program Peace Sentinel, za 2,4 mld USD zakupiono 5 E-3A i 8 KE-3A.W 2004 3 KE-3A przebudowano na samoloty rozpoznania elektronicznego RE-3A/B. Airbus A330 MRTT transportowy/tankowiec 6 Beechcraft King Air rozpoznawczy 350 2 16 Samoloty transportowe Boeing 757 MEDEVAC 1 Learjet 35 MEDEVAC 2 Gulfstream III transportowy 2 Gulfstream V MEDEVAC 2 CASA CN-235 transportowy 4 2 dla VIP. Lockheed C-130 Hercules transportowytransportowy/tankowiectransport VIP C-130HL-100- 30KC- 130HVC-130H 30675 59 Samoloty szkolno-treningowe Reims Cessna F172 szkolenie wstępne G/H/M 16 Super Mushshak szkolenie podstawowe MFI-395 20 Pilatus PC-9 szkolenie podstawowe 47 Zastępowane. Pilatus PC-21 szkolenie podstawowe 18 Zamówiono 55 PC-21. Dostawy do 2014Saudi Arabia gets first six PC-21 trainers.. BAE Hawk szkolenie zaawansowane Mk.65Mk.65A 29 6 sztuk w zespole akrobacyjnym Saudi Hawks. Zamówiono 22 Hawk 165. British Aerospace Jetstream 31 szkolno-treningowy 2 Szkolenie nawigatorów Tornado IDS. 114 Śmigłowce Agusta-Bell AB212 Śmigłowiec użytkowy 27 Bell 205 Śmigłowiec użytkowy 24 Bell 412 Śmigłowiec użytkowy 412EP 2 53 Do transportu rodziny królewskiej wykorzystywana jest flota kilkunastu luksusowych odrzutowców i śmigłowców m.in. Airbus A340, Boeing 737, Boeing 747, latających w barwach linii Saudi Arabian Airlines (Royal Flight).
Wojska lądowe i marynarka wykorzystują śmigłowce AH-64 Apache, UH-60 Blackhawk, Eurocopter Dauphin, Eurocopter Super Puma, także Ministerstwo spraw wewnętrznych posiada własne UH-60, czy Kawasaki-Vertol 107.
Historyczne mały|English Electric Lightning mały|Tornado ADV mały|Boeing KE-3 Bojowe Douglas B-26 Invader — 8× B-26B, 1 TB-26B od 1954. De Havilland Vampire — 4× FB-5 od 1957. North American F-86 Sabre — 20× F-86F od 1958. Hawker Hunter — 4× F.60, 2× T.70 od 1966. BAC Lightning — 5× F.52, 35× F.53, 2× T.54, 6× T.55 w latach 1967–1986. BAC Strikemaster — 37× Mk.80, 10× Mk.80A w latach 1968–1995. Northrop F-5 Tiger II — 83× F-5E od 1974. Panavia Tornado — 24× ADV w latach 1989–2006 Treningowe Avro Anson — 2 od 1950. de Havilland Tiger Moth — 2 od 1950. Auster Aiglet — 6 od 1952. Temco T-35 Buckaroo — 10 od 1952. North American T-6 Texan — 10 od 1952. de Havilland Canada DHC-1 Chipmunk — 12 od 1956. Beechcraft T-34 Mentor — 10 od 1957. Lockheed T-33 Shooting Star — 20× T-33A od 1957. Bücker Bü 181 — 2 od 1958. North American T-28 Trojan — 10× T-28A od 1959. Cessna 180 — 2 od 1959. Cessna 310 — 1× 310K od 1966. Transportowe Douglas C-47 Skytrain — 3× C-47 od 1952. Fairchild C-123 Provider — 6× C-123B od 1957. Vickers Varsity — 1 (VIP) od 1959. Lockheed C-130 Hercules — 9× C-130E od 1965. Learjet 25 — 1 od 1980. CASA C-212 — 40× C-212-200M od 1983. British Aerospace Jetstream 31 — 2 (VIP) od 1987. Boeing 707 — 5× KE-3A w latach 1986-2015. Śmigłowce Westland Whirlwind HAR-3 — 1 od 1958.
Przypisy
Arabia Saudyjska Kategoria:Wojsko saudyjskie