thumb|Tłum zgromadzony na Wall Street przed wejściem do New York Stock Exchange podczas paniki bankowej w październiku 1907 roku. Po prawej stronie widoczny budynek Federal Hall z pomnikiem George’a Waszyngtona Panika roku 1907, panika bankowa roku 1907 () – kryzys finansowy, który miał miejsce w Stanach Zjednoczonych, gdy nowojorska giełda zanotowała rekordowe spadki cen akcji w wysokości niemal 50% w stosunku do szczytu z poprzedniego roku. Czynniki, które przyczyniły się do wywołania paniki, to trwająca wówczas recesja oraz liczne wcześniejsze paniki bankowe i upadki trustów. Panika 1907 roku z biegiem czasu rozprzestrzeniła się na cały kraj, gdy wiele stanowych i lokalnych banków oraz przedsiębiorstw ogłosiło bankructwo. Głównymi przyczynami paniki było ogłoszenie niewypłacalności przez kilka nowojorskich banków oraz spadek zaufania deponentów, pogłębiony dodatkowo nieregulowanymi zakładami typu „bucket shop”Yale M. Braunstein: The Role of Information Failures in the Financial Meltdown. School of Information, UC Berkeley, Summer 2009. oferowanymi przez spekulacyjne biura maklerskie.
Kryzys rozpoczęła w październiku 1907 roku nieudana próba manipulacji ceną akcji . Fiasko sprawiło, że banki, które kredytowały to przedsięwzięcie, doznały zakłóceń płynności, co następnie objęło także banki stowarzyszone i trusty, prowadząc zaledwie w ciągu tygodnia do upadku – trzeciego pod względem wielkości w Nowym Jorku. Upadek tego trustu oraz wycofanie rezerw z banków nowojorskich przez banki regionalne wzmogło poczucie zagrożenia wśród pozostałych trustów. Panika rozszerzyła się na cały kraj, gdy klienci rozpoczęli masowe wycofywanie środków z banków regionalnych.
Pogłębieniu się paniki zapobiegła w pewnej mierze interwencja finansisty J.P. Morgana, który zagwarantował duże ilości własnych środków na zwiększenie płynności systemu bankowego oraz przekonał do tego pomysłu innych nowojorskich bankierów. W tamtym okresie Stany Zjednoczone nie posiadały banku centralnego, który byłby w stanie przywrócić płynność rynku. W listopadzie kryzys wydawał się w znacznym stopniu opanowany, jednak wkrótce nastąpiła jego druga fala, gdy duża firma brokerska zaciągnęła znaczną pożyczkę, używając jako zabezpieczenia akcji firmy (TC&I). Spadku notowań walorów TC&I uniknięto dzięki awaryjnemu przejęciu firmy przez należące do Morgana U.S. Steel. W tych okolicznościach przejęcie uzyskało akceptację nastawionego antymonopolowo prezydenta Theodora Roosevelta. W 1908 roku senator ustanowił i poprowadził komisję, której celem było zbadanie przyczyn kryzysu oraz przedstawienie propozycji zmian prawnych, które miałyby podobnym kryzysom zapobiegać. Doprowadziło to do powstania Systemu Rezerwy Federalnej, znanej także jako Fed.
Warunki ekonomiczne thumb|left|Trzęsienie ziemi w San Francisco w 1906 roku mocno nadszarpnęło gospodarką Stanów Zjednoczonych, zaostrzając niestabilność systemu bankowego thumb|Theodore Roosevelt wydający rozkaz ataku na Wall Street dwóm dużym niedźwiedziom – „Międzystanowej Komisji ds. Handlu” i „Federal Courts”. Grafika ukazała się w magazynie „Puck” 8 maja 1907 roku Po tym, jak w 1836 roku prezydent Stanów Zjednoczonych Andrew Jackson pozwolił, aby wygasła koncesja Second Bank of the United States, Stany Zjednoczone nie posiadały żadnego banku centralnego, a podaż pieniądza w Nowym Jorku zmieniała się wraz z rocznym cyklem rolniczym w kraju. Każdej jesieni, gdy skupowano plony, pieniądze wypływały z miasta. W celu przyciągnięcia ich z powrotem podnoszono stopy procentowe. Powodowało to, że zagraniczni inwestorzy przenosili swoje środki do Nowego Jorku, korzystając na wyższym oprocentowaniuTallman, Moen, 1990, s. 3–4.. Od momentu, gdy w styczniu 1906 roku indeks giełdowy Dow Jones osiągnął wartość 103 punktów, rynek rozpoczął umiarkowaną korektę, która trwała do końca roku. Trzęsienie ziemi z kwietnia 1906 roku, które zniszczyło San Francisco, przyczyniło się do zwiększenia niestabilności rynku, uruchamiając strumień pieniędzy przesyłanych z Nowego Jorku do San Francisco w celu udzielenia pomocy przy odbudowie miastaOdell, Weidenmier, 2004.. Kolejne wahania podaży pieniądza nastąpiły pod koniec roku 1906, gdy bank centralny Wielkiej Brytanii – Bank of England – podniósł swoje stopy procentowe, co zatrzymało w Londynie większą, niż przewidywano, ilość pieniądzaTallman, Moen, 1990, s. 4.. Od stycznia, gdy ceny akcji osiągnęły swój szczyt, do lipca 1906 roku spadły o 18%. Do końca września rynek akcji odzyskał około połowy wcześniej poniesionych strat.
W lipcu 1906 roku weszła w życie ustawa Hepburna, która przekazała prawo do ustalania maksymalnych taryf przewozowych w kolejnictwie w ręce Międzystanowej Komisji ds. Handlu (ICC)Noyes, 1909, s. 361–362.. Pociągnęło to za sobą spadek wartości akcji spółek kolejowychEdwards, 1907, s. 66.. Pomiędzy wrześniem 1906 roku a marcem 1907 roku rynek akcji stracił na wartości 7,7%Zmierzone indeksem wszystkich notowanych spółek, według Bruner, Carr, 2007, s. 19.. Pomiędzy 9 i 26 marca akcje spadły o kolejne 9,8%Bruner, Carr, 2007, s. 20. (marcowe spadki są czasem określane mianem „paniki bogacza”)Kindleberger, Aliber, 2005, s. 102.. Gospodarka kraju pozostała niestabilna przez całe lato. Rynek doznał kilku wstrząsów: akcje spółki Union Pacific, jedne z najpopularniejszych akcji używanych jako zabezpieczenie kredytów, spadły o 50 punktów; czerwcowa oferta obligacji miasta Nowego Jorku zakończyła się niepowodzeniem; w sierpniu firma Standard Oil Company została ukarana grzywną w wysokości 29 milionów dolarów za naruszenie przepisów prawa dotyczących ochrony konkurencji. W ciągu pierwszych dziewięciu miesięcy 1907 roku ceny akcji spadły o 24,4%Bruner, Carr, 2007, s. 32..
27 lipca tygodnik „Commercial & Financial Chronicle” zamieścił informację: „rynek pozostaje niestabilny... gdy tylko ukazały się oznaki ożywienia, starczyła sugestia o możliwości odpływu pieniędzy do Paryża, aby zatrzęsło całym rynkiem. Wzrosty i nadzieja na nie, znikły”„The market keeps unstable... no sooner are these signs of new life in evidence than something like a suggestion of a new outflow of gold to Paris sends a tremble all through the list, and the gain in values and hope is gone”.Bruner, Carr, 2007, s. 31.. W 1907 roku wystąpiło kilka panik bankowych poza Stanami Zjednoczonymi: w kwietniu i w maju w Egipcie, w maju i w czerwcu w Japonii, na początku października w Hamburgu i Chile. Jesień zawsze była okresem, w którym system bankowy był szczególnie niestabilny; w połączeniu ze wzburzonym rynkiem akcji nawet niewielki wstrząs mógł mieć groźne skutki.
Panika Próba manipulacji cenowej thumb|left|Panika rozpoczęła się na krawężniku przed siedzibą nowojorskiej giełdy, gdzie odbywał się ożywiony handel akcjami. Krawężnik ten przeistoczył się później w American Stock Exchange Przebieg panikiw Nowym JorkuPowstałe w oparciu o Bruner, Carr, 2007. Poniedziałek,14 października Otto Heinze rozpoczyna skup akcji United Copper. Środa,16 października Działania Heinze’a kończą się spektakularną porażką. Dom brokerski Heinze’a, Gross & Kleeberg jest zmuszony do zamknięcia działalności. Czwartek,17 października Giełda zawiesza Otto Heinze and Company. Bank State Savings z Butte w stanie Montana, którego właścicielem jest Augustus Heinze, ogłasza upadłość. Augustus jest zmuszony odejść z Mercantile National Bank. Rozpoczyna się panika bankowa skierowana przeciw bankom Augustusa i jego wspólnika Charlesa W. Morse’a. Niedziela,20 października Dom clearingowy New York Clearing House zmusza Augustusa i Morse’a do porzucenia wszystkich interesów powiązanych z bankowością. Poniedziałek,21 października Charles T. Barney jest zmuszony do opuszczenia Knickerbocker Trust Company z powodu powiązań z Morse’em i Heinze’em. National Bank of Commerce oświadcza, że zaprzestaje działalności jako dom clearingowy dla Knickerbockera. Wtorek,22 października Panika bankowa zmusza Knickerbocker do zawieszenia działalności. Środa,23 października J.P. Morgan nakłania prezesów pozostałych trustów do zapewnienia płynności firmie Trust Company of America, odsuwając widmo jej upadku. Czwartek,24 października Sekretarz skarbu George Cortelyou wyraził zgodę na zdeponowanie środków federalnych w nowojorskich bankach. Morgan nakłonił prezesów banków do udostępnienia New York Stock Exchange 23 milionów dolarów, aby zapobiec przerwaniu sesji. Piątek25 października Giełda, ponownie, z trudem unika kryzysu. Niedziela,27 października Miasto Nowy Jork informuje , wspólnika Morgana, że jeśli do 1 listopada nie uda się zgromadzić 20–30 milionów dolarów, miasto zbankrutuje. Wtorek,29 października Morgan dokonuje zakupu obligacji miejskich na kwotę 30 milionów dolarów, dyskretnie pomagając miastu uniknąć bankructwa. Sobota,2 listopada Moore & Schley, jedna z głównych firm brokerskich, zbliża się do upadku, ponieważ zabezpieczyła swoje kredyty akcjami Tennessee Coal, Iron & Railroad Company (TC&I), których wartość stała się wątpliwa. U.S. Steel otrzymuje propozycję zakupu TC&I. Niedziela,3 listopada Powstaje plan przejęcia TC&I przez U.S. Steel. Poniedziałek,4 listopada Pomimo ryzyka monopolizacji rynku, prezydent Theodore Roosevelt wyraża zgodę na przejęcie TC&I przez U.S. Steel. Wtorek,5 listopada Rynki zamknięte z powodu wyborów. Środa,6 listopada U.S. Steel przejmuje TC&I. Rynki zaczynają odzyskiwać równowagę. Przestają pojawiać się nowe, destabilizujące trusty paniki. Panika roku 1907 rozpoczęła się od planu manipulacji ceną akcji – przedsiębiorstwa stworzonego przez . Heinze dorobił się fortuny jako miedziowy magnat w Butte, w stanie Montana. W 1906 roku przeprowadził się do Nowego Jorku, gdzie nawiązał bliską znajomość z osławionym bankierem i spekulantem – . Morse, który miał za sobą udaną próbę manipulacji nowojorskim rynkiem lodu, po rozpoczęciu współpracy z Heinze’em przejął kontrolę nad wieloma bankami – wspólnie zasiadali w zarządach co najmniej sześciu banków państwowych, dziesięciu banków stanowych, pięciu trustów i czterech firm ubezpieczeniowychBruner, Carr, 2007, s. 38–40..
Brat Augustusa, Otto obmyślił plan manipulacji ceną United Copper, będąc w przekonaniu, że rodzina Heinze’ów posiada już kontrolę nad większościowym pakietem spółki. Duża liczba należących do Heinze’ów akcji została wypożyczona i Otto przyjął, że wiele akcji zostało pożyczonych przez inwestorów liczących na spadek cen, którzy pożyczone akcje sprzedali z nadzieją na odkupienie ich w późniejszym terminie po niższej cenie, inkasując różnicę – stosując technikę znaną jako krótka sprzedaż. Otto zaproponował zastosowanie wyciskania krótkich pozycji, co polegało na agresywnym zamawianiu jak najwyższej liczby pozostałych w obiegu akcji, a następnie zmuszaniu graczy z krótkimi pozycjami do zapłacenia za pożyczone akcje. Agresywne wykupienie akcji wywindowałoby ich ceny i sprawiło, że gracze z krótkimi pozycjami, nie będąc w stanie odkupić akcji nigdzie indziej, musieliby zwrócić się do Heinze’ów, którzy mogliby zażądać wyższej cenyBruner, Carr, 2007, s. 43–44..
Aby zorganizować finansowanie dla tej operacji, Otto, Augustus i Charles Morse spotkali się z , prezydentem trzeciego pod względem wielkości trustu w mieście, Knickerbocker Trust Company. Barney finansował już wcześniejsze przedsięwzięcia Morse’a, ale odmówił, gdy dowiedział się, ile środków potrzebne jest do przeprowadzenia tej operacjiBruner, Carr, 2007, s. 45.. Pomimo tego Otto zdecydował się podjąć próbę manipulacji kursem United Copper. W poniedziałek 14 października rozpoczął agresywny skup akcji United Copper, których cena wzrosła w ciągu jednego dnia z 39 do 52 dolarów. We wtorek wystosował wezwanie do graczy z krótkimi pozycjami, żądając zwrotu pożyczonych akcji. Cena akcji wzrosła do niemalże 60 dolarów, jednak gracze z krótkimi pozycjami byli w stanie znaleźć mnóstwo ofert sprzedaży akcji United Copper ze źródeł innych niż rodzina Heinze’ów. Otto źle rozpoznał sytuację na giełdzie i cena akcji United Copper znacząco spadłaBruner, Carr, 2007, s. 47–48..