Muzeum Powstania Wielkopolskiego 1918–1919 – muzeum w Poznaniu, oddział Wielkopolskiego Muzeum Niepodległości, zlokalizowane w budynku Odwachu na Starym Rynku 3. Jako oddział Wielkopolskiego Muzeum Niepodległości jest wpisane do wykazu muzeów, prowadzonego przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, zgodnie z art. 5b ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach.
Historia Muzeum mieści się w Odwachu na Starym Rynku. Gmach powstał w 1787 roku, Zniszczony podczas II wojny światowej został odbudowany w latach 1949-1951 według projektu Andrzeja Holasa. Umieszczono w nim Państwową Średnią Szkołę Baletową i Państwową Szkołę Instruktorów Teatru Ochotniczego. W 1957 roku ulokowano tu Biuro Wystaw Artystycznych. W 1962 roku w budynku otwarto Muzeum Historii Ruchu Robotniczego im. Marcina Kasprzaka, przemianowane w 1991 roku na Wielkopolskie Muzeum Historyczne w Poznaniu, a następnie w 1997 roku na Wielkopolskie Muzeum Walk Niepodległościowych w Poznaniu. 18 grudnia 2001 roku rozpoczęło tu działalność Muzeum Powstania Wielkopolskiego 1918-1919.
W 2018 roku ogłoszono konkurs na projekt nowego gmachu dla Muzeum i wybrano projekt przygotowany przez pracownię WXCA z Warszawy. Nowy gmach dla Muzeum Powstania Wielkopolskiego 1918-1919 zostanie zbudowany na stokach Wzgórza św. Wojciecha w Poznaniu. Umowę z generalnym wykonawcą z firmą Adamietz sp. z o.o. ze Strzelec Opolskich podpisano 9 grudnia 2023 roku, a 16 lutego 2024 roku wmurowano kamień węgielny. Budowę rozpoczęto w 2024, a ukończenie jest planowane w 2026 roku.
Ekspozycja thumb|Fragment ekspozycji Muzeum dokumentuje wybuch i przebieg powstania wielkopolskiego w latach 1918–1919. Poza tym przedstawia dzieje ruchu niepodległościowego Wielkopolski od pierwszej połowy XIX wieku do końca dwudziestolecia międzywojennego. Zbiory obejmują materiały ikonograficzne (fotografia, rysunek, malarstwo, rzeźba), dokumenty, umundurowanie, militaria, sztandary i odznaczenia. Zbiory udostępniono dla zwiedzających 18 grudnia 2001 roku. Wystawa stała Muzeum jest nowoczesną i atrakcyjną dla widza formą przekazu historycznego, i muzealnego o powstaniu wielkopolskim. Wystawę uzupełniają multimedia. W grudniu 2017 roku została otwarta nowa wystawa stała, której kuratorami i autorami scenariusza byli pracownicy muzeum: Jan Gruszka, Jan Szymański i Marcin Wiśniewski. Za aranżację plastyczną odpowiadał Wawrzyniec Kozicki.
Kierownictwo Marcin Wiśniewski (od 2010– )
Nagrody W 2005 r. muzeum zostało wyróżnione statuetką „Dobosz Powstania Wielkopolskiego”, przyznawaną przez Zarząd Główny Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919. W 2018 roku trzecie miejsce w kategorii „działalność wystawiennicza” za wystawę stałą Powstanie Wielkopolskie 1918-1919. Droga do Niepodległości w zorganizowanym przez Fundację Muzeów Wielkopolskich konkursie „Wydarzenie Muzealne Roku Izabella 2017”. W 2018 roku wyróżnienie dla wystawy stałej w kategorii "wystawa" w plebiscycie „Wydarzenie Historyczne Roku 2017” zorganizowanym przez Muzeum Historii Polski
Przypisy Ustawa z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach ()
Poznań Powstania Wielkopolskiego Kategoria:Stary Rynek w Poznaniu Kategoria:Wielkopolskie Muzeum Niepodległości