Eparchia włodzimierska – jedna z eparchii Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, z siedzibą we Włodzimierzu. Jej obecnym ordynariuszem jest biskup włodzimierski i suzdalski Nikander (Piliszyn), zaś funkcję katedry pełni sobór Zaśnięcia Matki Bożej we WłodzimierzuВладимирская епархия.
Rys historyczny Według różnych źródeł została erygowana w 1213, 1214 lub 1215. Została wyodrębniona z eparchii rostowskiej na prośbę wielkiego księcia Jurija Władimirowicza II. Siedzibą biskupów był początkowo Suzdal. W 1239 administratura została zlikwidowana; w 1274 ponownie zaczęto mianować biskupów włodzimierskich. W 1299 eparchia została zlikwidowana w związku z przeniesieniem siedziby prawosławnych metropolitów kijowskich do Włodzimierza, z inicjatywy metropolity MaksymaB. Gudziak, Kryzys i reforma. Metropolia kijowska, patriarchat Konstantynopola i geneza unii brzeskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2008, 978-83-227-2899-4, ss. 23–24. W 1330 metropolita Piotr II przeniósł swoją rezydencję do Moskwy, w następstwie czego ponownie powołano eparchię suzdalską. Istniała ona do połowy XVIII w. W 1744 powołano eparchię włodzimierską i jaropołską. W 1788 do jej terytorium włączono obszar dawnej eparchii perejasławskiej. Od 1583 eparchia posiadała status arcybiskupstwa, zaś od 1682 – metropolii.
Od 1944 granice administratury pokrywały się z terytorium obwodu włodzimierskiego. W 2013 Święty Synod Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego wydzielił z niej dwie nowe administratury – eparchię muromską oraz eparchię aleksandrowską.
Biskupi włodzimierscy mały|200px|Teofan (Goworow) mały|200px|Sergiusz (Stragorodski) mały|200px|Mikołaj (Dobronrawow) biskup suzdalski, włodzimierski i juriewski Jan, 1213 biskup włodzimierski i suzdalski Szymon, 1214–1226 biskup włodzimierski i suzdalski, następnie suzdalski, włodzimierski i perejasławsko-zaleski Mitrofan I, 1227–1238 biskup suzdalski, włodzimierski i perejasławsko-zaleski Eufrozyn, 1240 biskup suzdalski, włodzimierski i perejasławsko-zaleski Cyryl, 1250–1274 biskup suzdalski, włodzimierski i perejasławsko-zaleski, następnie włodzimierski, suzdalski i niżnonowogrodzki Serapion, 1274–1275 biskup włodzimierski, suzdalski i niżnonowogrodzki Teodor I, 1276–1286 biskup włodzimierski, suzdalski i niżnonowogrodzki Jakub, 1289–1295 biskup włodzimierski, suzdalski i niżnonowogrodzki Symeon, 1295/1297–1299 biskup włodzimierski, suzdalski i niżnonowogrodzki Maksym, 1300–1305 biskup suzdalski Daniel, 1330–1340 biskup suzdalski Jan II, 1340–1347 biskup suzdalski Nataniel, 1347–1349 biskup suzdalski, niżnonowogrodzki i tarusski Daniel, 1350–1351 biskup suzdalski, briański i tarusski Jan III, 1351–1363 biskup suzdalski, briański i tarusski Aleksy I, 1363–1365 biskup suzdalski, briański i tarusski Jan III, 1365–1366, ponownie biskup suzdalski, briański i tarusski Aleksy II, 1366–1373 biskup suzdalski, niżnonowogrodzki i gorodiecki Dionizy, 1374–1383 biskup suzdalski, niżnonowogrodzki i gorodiecki, następnie suzdalski i tarusski Eufrozyn II, 1386–1401 biskup suzdalski i tarusski Mitrofan II, 1406–1427 biskup suzdalski i tarusski Grzegorz I, XV w. biskup suzdalski i tarusski Filip I, 1452–1464 biskup suzdalski, kałuski i tarusski Eutymiusz, 1464–1483 biskup suzdalski, kałuski i tarusski Teodor II, 1483–1484 biskup suzdalski, kałuski i tarusski Nifont, 1484–1508 biskup suzdalski, kałuski i tarusski Symeon, 1509–1515 biskup suzdalski, kałuski i tarusski Gennadiusz (Bogojawlenski), 1517–1531 biskup suzdalski, kałuski i tarusski Terapont, 1539–1543 biskup suzdalski, kałuski i tarusski Jonasz (Sobina), 1544–1548 biskup suzdalski, kałuski i tarusski Tryfon (Stupiszyn), 1549–1551 biskup suzdalski, kałuski i tarusski Atanazy (Palecki), 1551–1564/1566 biskup suzdalski, kałuski i tarusski Eleuteriusz, 1564–1567 biskup suzdalski, kałuski i tarusski Pafnucy, 1567–1570 biskup suzdalski, kałuski i tarusski Grzegorz II, 1571 arcybiskup suzdalski, kałuski i tarusski Warłaam, 1571–1586 arcybiskup suzdalski, kałuski i tarusski Hiob, 1587–1592 arcybiskup suzdalski, kałuski i tarusski Galakcjon, 1593–1608 arcybiskup suzdalski, kałuski i tarusski Gerazym, 1613–1615 arcybiskup suzdalski, kałuski i tarusski Arseniusz (Apostoł), 1615–1626 arcybiskup suzdalski, kałuski i tarusski Józef (Kurcewicz), 1626–1634 arcybiskup suzdalski, kałuski i tarusski Serapion, 1634–1653 arcybiskup suzdalski, kałuski i tarusski Sofroniusz, 1654 arcybiskup suzdalski, kałuski i tarusski Józef, 1655–1656 arcybiskup suzdalski, kałuski i tarusski Filaret, 1656–1658 arcybiskup suzdalski, kałuski i tarusski Stefan I, 1658-1661 arcybiskup suzdalski, kałuski i tarusski, następnie suzdalski i jurjewski Stefan II, 1666–1679 arcybiskup suzdalski i jurjewski Marceli, 1680–1681 arcybiskup suzdalski i jurjewski Paweł (Morawski), 1681 arcybiskup, następnie metropolita suzdalski i jurjewski Hilarion, 1681–1705 metropolita suzdalski i jurjewski Efrem (Janković), 1708–1712 metropolita suzdalski i jurjewski Ignacy (Smoła), 1712–1719 metropolita suzdalski i jurjewski Warłaam (Lenicki), 1719–1723 metropolita suzdalski i jurjewski Joachim, 1725–1726 i ponownie 1726–1731 metropolita suzdalski i jurjewski Gabriel (Russki), 1731–1735 metropolita suzdalski i jurjewski Atanazy (Paissus-Kondioidi), 1735–1737 metropolita suzdalski i jurjewski Beniamin (Falkowski), nominat, 1737 metropolita suzdalski i jurjewski Szymon (Tichomirow), 1739–1747 metropolita włodzimierski i jaropolski Porfiry (Krajski), 1748–1755 metropolita włodzimierski i jaropolski Platon (Pietrunkiewicz), 1755–1757 metropolita włodzimierski i jaropolski Sylwester (Głowacki), 1755–1760 metropolita włodzimierski i jaropolski Antoni (Bagrationi), 1757–1762 metropolita włodzimierski i jaropolski, następnie włodzimierski i muromski Gennadiusz (Dranicyn), 1760–1775 metropolita włodzimierski i muromski Paweł (Griebniewski), 1763–1770 metropolita włodzimierski i muromski Hieronim (Formakowski), 1770–1783 metropolita włodzimierski i muromski Tichon (Jakubowski), 1775–1783 metropolita włodzimierski i muromski, następnie suzdalski i włodzimierski, następnie włodzimierski i suzdalski Wiktor (Onisimow), 1783–1800 metropolita włodzimierski i suzdalski Ksenofont (Trojepolski), 1800–1821 metropolita włodzimierski i suzdalski Parteniusz (Czertkow), 1821–1850 metropolita włodzimierski i suzdalski Justyn (Michajłow), 1850–1863 arcybiskup włodzimierski i suzdalski Teofan (Goworow), 1863–1866 metropolita włodzimierski i suzdalski Antoni (Pawlinski), 1866–1878 metropolita włodzimierski i suzdalski Teognost (Lebiediew), 1878–1892 metropolita włodzimierski i suzdalski Sergiusz (Spasski), 1892–1904 metropolita włodzimierski i suzdalski Nikon (Sofijski), 1904–1906 metropolita włodzimierski i suzdalski Mikołaj (Nalimow), 1906–1914 metropolita włodzimierski i suzdalski Aleksy (Dorodnicyn), 1914–1917 metropolita włodzimierski i szujski Sergiusz (Stragorodski), 1917–1922 arcybiskup włodzimierski i suzdalski Mikołaj (Dobronrawow), 1923–1925 arcybiskup włodzimierski i suzdalski Korneliusz (Sobolew), 1926Корнилий (Соболев Гавриил Гаврилович) arcybiskup włodzimierski i suzdalski Innocenty (Letiajew), 1932–1935 arcybiskup włodzimierski i suzdalski Sergiusz (Griszyn), 1935–1936 arcybiskup włodzimierski i suzdalski Filip (Gumilewski), 1936 arcybiskup włodzimierski i suzdalski Teodor (Jackowski), 1936–1937 arcybiskup włodzimierski i suzdalski Chryzogon (Iwanowski), 1937–1938 arcybiskup włodzimierski i suzdalski Onezym (Fiestinatow), 1944–1970 arcybiskup włodzimierski i suzdalski Mikołaj (Kutiepow), 1970–1975 arcybiskup włodzimierski i suzdalski Włodzimierz (Kotlarow), 1975–1980 arcybiskup włodzimierski i suzdalski Serapion (Fadiejew), 1980–1987 arcybiskup włodzimierski i suzdalski Walenty (Miszczuk), 1987–1990 metropolita włodzimierski i suzdalski Eulogiusz (Smirnow), 1990–2018 metropolita włodzimierski i suzdalski Tichon (Jemieljanow), 2018-2024 metropolita włodzimierski i suzdalski Nikander (Piliszyn), od 2024
Obecna sytuacja mały|200px|Monaster Opieki Matki Bożej w Suzdalu mały|200px|Monaster Złożenia Szat w Suzdalu mały|200px|Monaster św. Aleksandra Newskiego w Suzdalu Według danych z 2021 eparchia włodzimierska i suzdalska prowadziła 187 parafii zgrupowanych w 11 dekanatach. Są one obsługiwane przez 202 duchownych eparchialnych i 21 hieromnichów. Łączna liczba czynnych cerkwi eparchii wynosi 324. Na jej terenie działały ponadto następujące klasztory: monaster Narodzenia Matki Bożej we Włodzimierzu, męski Bogolubski Monaster św. Aleksego we Włodzimierzu, męski monaster św. Bazylego w Suzdalu, męski monaster św. Aleksandra Newskiego w Suzdalu, męski monaster Ikony Matki Bożej „Znak” w Kowrowie, żeński monaster Zaśnięcia Matki Bożej we Włodzimierzu, żeński monaster Opieki Matki Bożej w Suzdalu, żeński monaster Złożenia Szaty Matki Bożej w Blachernie w Suzdalu, żeński monaster św. Mikołaja w Wołosowie, żeński monaster Narodzenia Matki Bożej w Bogolubowie, żeński monaster Kazańskiej Ikony Matki Bożej w Radużnym, żeński monaster Przemienienia Pańskiego w Spasie-Kupaliszczu, żeński monaster Zwiastowania w Słowicach, żeński
Przypisy
*