thumb|Blok mieszkalny Unité d’habitation w Marsylii (Le Corbusier 1952). Ikoniczny budynek mieszkalny modernizmu wznosi się na żelbetowych słupach, przez które widać drzewa. Długa loggia kryje dwupoziomową restaurację, a na dachu płaskim jest taras rekreacyjny pełniący rolę agory, co jest charakterystyczne dla architektury cywilizacji zachodniej. thumb|Nowo oddany do użytku blok mieszkalny Haperowiec w Katowicach (1968) thumb|Osiedle mieszkaniowe przy Leipziger Straße w Berlinie Wschodnim, 1969–1982 (1986). Każdy pokój ma własny balkon co należało do rzadkości w krajach socjalistycznych w blokach mieszkalnych3-Zimmer Wohnung zu vermieten 77 m² Leipziger Str. 46, Berlin 1975 https://mapio.net/expose/3884712/.. thumb|Bloki mieszkalne w Schermbeck w Niemczech Zachodnich architekta Hugona Rossmüllera (1974) wyposażono w prywatne, duże tarasy ozdobione roślinnością Blok mieszkalny – wielokondygnacyjny budynek mieszkalny wielorodzinny o powtarzalnych segmentachSJP., wyróżniający się prostą formą.
Idea Le Corbusiera Chciał wyburzyć i od nowa zabudować centrum Paryża wysokimi blokami, ale był to celowo prowokacyjny plan zaprezentowany na Wystawie Światowej w Paryżu w 1925 w odpowiedzi na złe warunki mieszkaniowe ludzi w starych kamienicachJames Anderson Le Corbusier 2018 https://issuu.com/jamesanderson28/docs/to_what_extent_was_le_corbusier_s_p.. Ku jego niezadowoleniu wybudowano jednak tylko pięć bloków.
Jednostka marsylska (fr. Unité d’habitation) – jak nazwano pierwszy blok według planów Le Corbusiera – wybudowana w 1952; w mieście, które zostało mocno zniszczone z powodu II wojny światowej, ma 23 rodzaje mieszkań od jednopokojowych po duże, dwupoziomowe i dwustronne. W chwili oddania był to największy budynek świata, na siódmym piętrze zlokalizowano dwukondygnacyjny pasaż handlowy zwany również ogrodem zimowym dzięki swojemu przeszkleniuhttp://www.fondationlecorbusier.fr/corbuweb/morpheus.aspx?sysId=13&IrisObjectId=5234&sysLanguage=fr-fr&itemPos=61&itemSort=fr-fr_sort_string1%20&itemCount=79&sysParentName=&sysParentId=64.. Na dachu znajduje się m.in. taras wypoczynkowy, basen, plac zabaw dla dzieci, sala gimnastyczna, klub dla mieszkańców, a także roślinność będąca konsekwencją zakładania przez Le Corbusiera ogrodów na dachach we wcześniejszych budynkach, w tym willach. Jednym z postulatów Le Corbusiera były ogrody na płaskich dachach budynków, które miały zrekompensować przestrzeń zajętą na ziemi przez fundamentyJacques Sbriglio „Le Corbusier Habiter: de la villa Savoye à l’unité d’habitation de Marseille”, Arles 2009, s. 63..
Nowe budownictwo w krajach bloku wschodniego thumb|Bloki mieszkalne na os. Na Skarpie w Toruniu thumb|Blok o konstrukcji słupowo-płytowej w Śródmiejskiej Dzielnicy Mieszkaniowej w Łodzi
Po II wojnie światowej (1939–1945) nowatorskie koncepcje Le Corbusiera były realizowane również w krajach bloku wschodniego, w których socjalistyczna gospodarka planowa pozwalała na projektowanie i wznoszenie m.in. wielkich zespołów mieszkaniowych, co było kontynuacją modernistycznej twórczości architektonicznej i urbanistycznej, zapoczątkowanej w dwudziestoleciu międzywojennym (1918–1939).
Potrzeba nowych mieszkań stale rosła, a socrealizm był bardzo drogi. Wielka płyta i „mrówkowce” wydawały się być dobrym i ekonomicznym rozwiązaniem. Powstające blokowiska nie miały jednak wiele wspólnego z jednostką marsylską – mieszkania były małe i niefunkcjonalne, nie były też dwustronne, a dachy bloków nie były wykorzystywane na ogrody i tarasy. W państwach socjalistycznych każdy kraj miał swój własny normatyw mieszkaniowy określający minimalny metraż przypadający na mieszkańca, który na przykład w NRD był większy niż w położonych dalej na wschód krajach takich jak PRL i ZSRR. W blokach mieszkalnych z wielkiej płyty wybudowanych w latach siedemdziesiątych na osiedlu tarasowców przy ulicy Brechta w RostockTarasowiec w Rostock (1977) ul. Ibsena 26 (obok głównej arterii miasta ul. Brechta). w komunistycznych Niemczech salony w mieszkaniach są dwa razy większe niż salony w typowych mieszkaniach w PRL (16 m²)Barbara Łopieńska Za Żelazną Bramą (1974).„Mehr als nur Beton – 40 Jahre Leben im Plattenbau” Beatrice Behn FAZ 09.11.2019.OZ: Denkmalschutz: So lebt es sich im „Terrassenhochhaus” in Rostock 10.12.2019 https://www.ostsee-zeitung.de/Mecklenburg/Rostock/Denkmalschutz-So-lebt-es-sich-im-Terrassenhochhaus-in-Rostock.. Masowe budownictwo wielkiej płyty spotkało się z powszechną krytyką m.in. braku estetykiStolica nr.38 1979, s. 14..
Bloki mieszkalne i ich krytyka w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej Polska architekt Helena Syrkus, autorka luksusowych przedwojennych warszawskich domów mieszkalnych (ul. Jaworzyńska 6, 1939) oraz osiedli, po wojnie działaczka Biura Odbudowy Stolicy, profesor Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej zanotowała dnia 28 sierpnia 1965 roku, osobiście doświadczona ograniczeniami wynikającymi z polityki komunistycznych decydentów:
W Polsce powstanie charakterystycznych bloków mieszkalnych datuje się na lata po II wojnie światowej choć w Łodzi pierwsze bloki tworzące dziś osiedle im. Montwiłła-Mireckiego powstały już w roku 1929, natomiast w Warszawie do najsłynniejszych należy osiedle bloków mieszkalnych Towarzystwa Osiedli Robotniczych na Kole 1935-1938 autorstwa Romana Piotrowskiego. Za czasów PRL osiedla bloków były traktowane przez lokalne władze jako przejaw nowoczesności i nazywane „nowym budownictwem”. Bloki mieszkaniowe powstawały więc nie tylko w dużych miastach, gdzie ich obecność wydawała się uzasadniona, ale i w małych miasteczkach i na wsiach, burząc ład kompozycyjny okolicy. Budowano budynki wielopiętrowe i wieloklatkowe, wykonywane zazwyczaj w technice wielkiej płyty. Bloki stawiano w zespołach (osiedlach), czyli większych grupach i zwykle występujących w zabudowie rzędowej lub w swobodnej kompozycji budynków wolnostojących – taki typ zabudowy określany jest jako wielki zespół mieszkaniowy, a potocznie nazywany blokowiskiem. Zasadniczo pod względem architektonicznym bloki mieszkalne w Polsce można podzielić na te wyposażone oraz niewyposażone w partery handlowe i usługowePolska architektura współczesna. Przemysław Szafer 1977..
Wielkości mieszkań określały normy powierzchniowe, które uważane są dziś za niespełniające wymogów funkcjonalnego i swobodnego stylu życia, ponadto w lokalach często zamieszkiwało zbyt wiele osóbArch. Andrzej Czyżewski: „Ciasnota normatywu projektowania i brak tolerancji powierzchniowych uniemożliwiały prawidłowe projektowanie mieszkań.” Architektura 2/1972 „Tyskie domy” s. 50.. Publiczna krytyka zbyt małej powierzchni mieszkań budowanych w Polsce Ludowej, ciemnych kuchni oraz zbyt wąskich pokoi pojawiała się w prasie już w latach 1946–1989Stolica nr 34 (1600) 20.08.1978..
Niektóre blokowiska poza granicami Polski z powodu niskiej jakości wykonania oraz braku bieżącej konserwacji szybko zaczęły popadać w ruinę i ostatecznie zostały wyburzone z czego najwcześniej w historii osiedle Pruitt-Igoe w Saint Louis zlikwidowano już w 1972 roku (powstało w 1955 roku i nie było wyposażone w balkony ani nawet w portfenetry). Osiedle bloków mieszkalnych z prefabrykatów żelbetowych La Muette, zbudowane w 1934 roku w Drancy we Francji, w skład którego wchodziły także wieżowce mieszkalne wyposażone w balkony i tarasy widokowe na płaskich dachach zostało zaprezentowane jako innowacyjny projekt modernizmu na dwóch wystawach w muzeach sztuki nowoczesnej w Paryżu i w Nowym Jorku w 1939 roku, jednakże zostało wyburzone w 1976 roku z powodu niskiej jakości wykonania (brak izolacji akustycznej oraz termicznej, brak jakichkolwiek portfenetrów pomimo balkonów obsługiwanych przez zwykłe drzwi pozbawione przeszkleń)Groupe d’habitations de La Muette a Drancy Beaudouin et Lods Architectes 1934. oraz nieatrakcyjnych małych mieszkań z ciasnymi pokojami gdzie w mieszkaniu dwupokojowym salon mierzył 14,6 m², natomiast sypialnia 9,5 m²; które były zdecydowanie mniejszymi wartościami powierzchni pomieszczeń niż w ówczesnych kamienicachLa Cité de la Muette https://www.tourisme93.com/document.php?pagendx=864.. W Hongkongu wyburzono w 2007 roku osiedle bloków mieszkalnych Shek Kip Mei z 1955 roku charakteryzujące się także małymi mieszkaniamiMonjur Mourshed, Global Built Environment Network – 2008.. W XXI wieku zlikwidowano blokowisko w Koszycach podobnie jak osiedle bloków mieszkalnych Red Road Flats w Glasgow, które wyburzono w 2015 roku z powodu rewitalizacji terenu.
Zgromadzenie dużej liczby ludzi na niewielkim terenie, uniformizacja otoczenia, brak wspólnych miejsc odpoczynku i rozrywki itp. spowodowały, że blokowiska sprzyjają anonimowości, wykształciły się w nich też nowe zjawiska kulturowe i społeczne, między innymi tzw. blokersi. Blokersi wymiennie blocersi, to przedstawiciele subkultury młodzieżowej, powstałej wśród mieszkańców dużych osiedli miejskichBralczyk, J. (red.), Słownik 100 tysięcy potrzebnych słow, PWN, Warszawa 2005, s. 59.
Część problemów dotyczących jakości budownictwa mieszkaniowego w okresie PRL wynika z podporządkowania architektury niewydolnemu przemysłowi budowlanemu. Projekty budynków musiały być dostosowane do ograniczonych możliwości państwowych wykonawców którzy nazywani byli „fabrykami domów”. Taka sytuacja sprzyjała monotonii architektury: upraszczaniu kształtu budynków, rezygnacji z detalu, stosowania powtarzalnych jednostek. W czasach komunistycznej Polski Ludowej dochodziło do absurdalnego okaleczania oryginalnych projektów architektonicznych w celu minimalizacji kosztów budowy, czego przykładem jest blok mieszkalny „Trzonolinowiec” we Wrocławiu (1961), gdzie architekt Jacek Burzyński zaproponował całkowite przeszklenie wszystkich salonów w mieszkaniach, zamiast tradycyjnych okien i bez stosowania ścian fasadowych, co było wówczas praktykowane w Europie Zachodniej (np. na wielu osiedlach w Marsylii), ale zostało to odrzucone przez polskie władzeArch. Jacek Burzyński, Dom Trzonowo-Linowy, projekt (1961). Muzeum Architektury we Wrocławiu ul. Bernardyńska 5 50-156 Wrocław, Kolekcja; Oficjalna strona Muzeum Architektury we Wrocławiu w serwisie Facebook.com, dnia 19 czerwca 2020 r.. Innym przykładem oszczędności jest Osiedle Widok w Krakowie, gdzie architektowi udało się zbudować tylko jeden autorski, oryginalny blok mieszkalny „Tarasowiec” przy ul. Armii Krajowej 77 (1974) przypominający budynki z Europy Zachodniej i wyróżniający się formą oraz funkcją, czego przykładem są tam obszerne tarasy z nietypowym miejscem na roślinność, co tworzy efekt ściany zieleni na budynku i przestronne mieszkania oraz podziemny garaż, ale inne bloki na osiedlu musiał już wykonać w sposób oszczędny i typowy dla tamtych czasów, bez oryginalnych detali„Wspaniałe osiedle Widok” Tomasz Borejza 30.06.2019 https://krowoderska.pl/wspaniale-osiedle-widok/. oraz Osiedle Za Żelazną Bramą (1972) w Warszawie, gdzie architekci zaproponowali balkony oraz ogrody i kawiarnie na dachach, co zostało odrzucone przez władzeDominika Piluk, Le Corbusier i jego wpływ na osiedla mieszkaniowe w Polsce Ludowej, Katolicki Uniwersytet Lubelski, magazyn „ARTykuły”, s. 46, nr. 7/2013..