Metropolia wielkotyrnowska – jedna z eparchii Bułgarskiego Kościoła Prawosławnego, z siedzibą we Wielkim Tyrnowie. Jej obecnym ordynariuszem jest metropolita wielkotyrnowski Grzegorz (Stefanow), zaś funkcję katedry pełni sobór Narodzenia Matki Bożej w Wielkim Tyrnowie.
Siedziba chrześcijańskiego biskupa znajdowała się w Tyrnowie (stolicy drugiego państwa bułgarskiego) od 1185; w tym roku katedrę objął arcybiskup Bazyli. Do upadku państwowości bułgarskiej w 1396 arcybiskupi tyrnowscy byli równocześnie patriarchami Bułgarii. Rezydencja patriarchów razem z soborem patriarszym znajdowała się w pobliżu pałacu carskiego na Carewcu. Ostatnim hierarchą łączącym obydwa urzędy był Eutymiusz, wygnany z Tyrnowa po najeździe tureckim na Bułgarię i zdobyciu miasta.
Po zajęciu ziem bułgarskich przez Turków Patriarchat Bułgarski został zlikwidowany, a wchodzące w jego skład administratury włączone w jurysdykcję Patriarchatu Konstantynopolitańskiego. Sytuacja ta zmieniła się dopiero po powołaniu Egzarchatu Bułgarskiego w 1870.
Biskupi tyrnowscy Hilarion (Michajłowski), 1872–1875 Klemens (Drumew), 1884–1901 Antym (Wyrbanow), 1901–1914 Józef (Bakyrdżiew), 1914–1918 Filip (Penczew), 1920–1935 Sofroniusz (Czawdarow), 1936–1962 Stefan (Stajkow), 1962–1994 Grzegorz (Stefanow), od 1994
Cerkwie w eparchii Eparchia dzieli się na dziesięć dekanatów z 450 cerkwiami. Metropolii podlegają ponadto następujące klasztory: monaster św. Mikołaja w Arbanasi monaster Zaśnięcia Matki Bożej w Arbanasi monaster Zaśnięcia Matki Bożej w Batoszewie monaster Wprowadzenia Matki Bożej do Świątyni w Batoszewie monaster św. Eliasza w Bujnowcach monaster św. Eliasza w Gornej Oriachowicy monaster św. Michała Archanioła w Debelcu monaster św. Michała Archanioła w Drianowie monaster Narodzenia Matki Bożej w Kilifarewie monaster św. Mikołaja w Welczewie monaster Przemienienia Pańskiego w Marianie monaster Świętych Czterdziestu Męczenników w Merdani monaster Świętych Piotra i Pawła w Laskowcu monaster św. Eliasza w Welczewie monaster Przemienienia Pańskiego w okolicach Wielkiego Tyrnowa monaster św. Pantelejmona w Prisowie monaster Zaśnięcia Matki Bożej w Gabrowie monaster Trójcy Świętej w Samowodeniu monaster Świętych Piotra i Pawła w Swisztowie monaster Opieki Matki Bożej w Swisztowie
Przypisy
*