Leon Franciszek Jóźwiak, ps. Andrzej (ur. 2 kwietnia 1897 w Wolicy, zm. 1986) – pruszkowski kupiec i działacz społeczny, ławnik miejski w okresie II RP. Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.
Życiorys Urodził się 2 kwietnia 1897 w Wolicy, pow. błońskim, w rodzinie Marcina i Antoniny z Mańkowskich. Ukończył szkołę handlową w Warszawie. W latach 1918–1922 ochotniczo służył w Wojsku Polskim. W 1920 uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej. W latach 1922–1928 pracował w firmie „Sirocco”. Od 1928 był właścicielem sklepu w Pruszkowie. Od 1934 sprawował funkcję ławnika miejskiego w zarządzie pod kierownictwem Stanisława Gruszczyńskiego. Współzałożyciel i członek LOPP, Ligi Morskiej i Kolonialnej oraz PCK.
W czasie wojny obronnej Polski walczył w twierdzy modlińskiej. W okresie II wojny światowej zasiadał w zarządzie pruszkowskiego oddziału Rady Głównej Opiekuńczej(red. Anna Żarnowska), Dzieje Pruszkowa, „Książka i Wiedza”, Warszawa 1983, s. 272.. Wchodził w skład władz „Hurtowni zaopatrzenia miasta Pruszkowa i okolic”, która zajmowała się skupem płodów rolnych celem zaopatrzenia lokalnej ludności (1939–1940), następnie zasiadał w zarządzie Rejonowej Spółdzielni Rolno-Handlowej. Od lutego 1940 działał w Związku Walki Zbrojnej, następnie zaś w Armii Krajowej. Stał na czele referatu charytatywnego Rejonu VI Kadry Obywatelskiej obejmującego powiat pruszkowski. Do jego zadań należało przeprowadzanie i inicjowanie zbiórek dla ofiar okupanta, a także wysyłanie paczek dla więźniów i obozowiczów. Po powstaniu Dulagu 121 w 1944 zajmował się aprowizacją dla obozu – uczestniczył w zbiórkach żywności, odzieży, leków i środków higieny osobistej.
W latach 1944–1945 wraz z żoną Marią przy pomocy Jadwigi Wołyńskiej ukrywał w swoim mieszkaniu Różę Icchaki, uciekinierkę z radomskiego getta. W 1981 cała trójka otrzymała za ten fakt tytuł Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata.
Działał w pruszkowskich strukturach Stronnictwa Demokratycznego30 lat temu i dziś, „Kurier Polski”, nr 57 z 8 marca 1974, s. 2.. Sprawował funkcję wiceprezesa Towarzystwa Kulturalno-Naukowego Pruszkowa.
Od 22 lutego 1922 żonaty z Marią z Paszkowskich, mieli dwóch synów. Syn Mirosław był ofiarą eksperymentów medycznych w obozie w DachauMarian Skwara, Pruszkowscy Żydzi : sześć dekad zamkniętych zagładą, Pruszków 2007, s. 219..
Odznaczenia
Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 tytuł Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata (1981)
Przypisy
Bibliografia Leon Jóźwiak, Maria Jóźwiak, [w:] Michał Grynberg, Księga Sprawiedliwych, Warszawa 1993, s. 216 (tu data śmierci: 1985). Jóźwiak Leon, Jóźwiak Maria, Wołyńska Jadwiga, w: Księga Sprawiedliwych wśród Narodów Świata: ratujący Żydów podczas Holocaustu: Polska, cz. I, red. nacz. Israel Gutman, red. naukowa Dariusz Lebionka, Robert Kuwałek, Adam Kopciowsk, Kraków 2009, s. 264. Henryk Krzyczkowski, W cieniu Warszawy: Pruszków w latach okupacji hitlerowskiej, Wydawnictwo „Pax”, Warszawa 1986, s. 8, 35, 59–60, 88, 112, 126, 132, 136, 166, 172, 174, 185, 206. Biogram na stronie Muzeum Dulag 121
Kategoria:Ludzie związani z Pruszkowem Kategoria:Ławnicy miast II Rzeczypospolitej Kategoria:Obrońcy Modlina (1939) Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Pochowani na cmentarzu parafialnym w Pruszkowie Kategoria:Polscy przedsiębiorcy XX wieku Kategoria:Polscy Sprawiedliwi wśród Narodów Świata Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1897 Kategoria:Zmarli w 1986 Kategoria:Żołnierze Armii Krajowej